Ngành thép đổi trục tăng trưởng: HRC bứt phá 44%, thị trường nội địa trở thành 'đầu kéo'

Hiệp hội Thép Việt Nam (VSA) công bố báo cáo tổng quan thị trường thép Việt Nam 7 tháng đầu năm 2026.

VSA đánh giá ngành thép Việt Nam đang bước vào “chu kỳ phục hồi tăng trưởng rõ nét” trong năm 2026.

Tuy nhiên, điều đáng chú ý không chỉ nằm ở tốc độ tăng sản lượng mà đang chuyển từ giai đoạn mở rộng năng lực sản xuất sang giai đoạn tối ưu hóa chuỗi giá trị: Tăng trưởng thép thô tạo nền tảng quy mô, thép tấm cuộn cán nóng (HRC) trở thành động lực mới, trong khi thép xây dựng tiếp tục dẫn dắt nhu cầu nội địa.

HRC là 'ngôi sao' tăng trưởng

Trong 7 tháng đầu năm 2026, tổng sản lượng sản xuất thép Việt Nam đạt hơn 21,4 triệu tấn, tăng trưởng 15% so với cùng kỳ. Trong đó thép cuộn cán nóng HRC là 'ngôi sao' tăng trưởng với tỷ lệ 44,3% so với cùng kỳ.

Thép xây dựng vẫn là trụ cột, duy trì sản lượng lớn nhất ngành với gần 9 triệu tấn, tăng 19,6%.

Tính chung sản xuất thép thô đạt 17,92 triệu tấn, tăng 28% - hơn mức tăng trưởng chung ngành công nghiệp chế biến chế tạo ~12% và mức tăng trưởng toàn ngành công nghiệp ~11,4%. Việt Nam tiếp tục nằm trong nhóm Top 10 nhà sản xuất thép lớn nhất thế giới.

Có thể nhận thấy, tăng trưởng sản xuất thép thô cao vừa phản ánh sự mở rộng mạnh mẽ về quy mô sản xuất, vừa cho thấy ngành thép Việt Nam hướng tới sự đầu tư đồng bộ, khép kín hiện đại, từ khâu sản xuất thượng nguồn đến hạ nguồn, năng lực tự chủ.

Thị trường nội địa trở thành 'đầu kéo' tăng trưởng

Động lực tăng trưởng đang dịch chuyển về thị trường nội địa. Số liệu ghi nhận trong 7 tháng đầu năm 2026 Việt Nam ước nhập khẩu khoảng9 triệu tấn, trị giá hơn 6,68 tỷ USD, tăng 4,0% về lượng và tăng 7,5% về giá trị so với cùng kỳ 2025.

Ở chiều ngược lại, xuất khẩu thép thành phẩm các loại ước đạt 6,69 triệu tấn, tăng 4,2% so với cùng kỳ năm trước; Giá trị xuất khẩu ước đạt 4,54 tỷ USD, tăng 7,4% so với cùng kỳ năm 2025.

Trong khi sản xuất thép thành phẩm tăng 15,1% và bán hàng tăng 14,2%, lượng thép thành phẩm xuất khẩu của các doanh nghiệp thành viên VSA chỉ đạt hơn 2,7 triệu tấn, giảm 4,6% so với cùng kỳ năm 2025.

Nói cách khác, lượng thép tăng thêm của ngành trong nửa đầu năm không chủ yếu được hấp thụ bởi thị trường bên ngoài.

VSA cũng nhận định tín hiệu tích cực của thị trường thép 7 tháng đầu năm đến từ nhu cầu tiêu thụ trong nước, trong đó thép xây dựng và HRC là hai nhóm ghi nhận tăng trưởng tốt. Ngược lại, tôn mạ và thép cán nguội đều suy giảm cả về sản xuất lẫn bán hàng.

Trước đó báo cáo chi tiết thị trường ngành thép Việt Nam nửa dài năm 2026 cũng cho thấy rõ xu hướng dịch chuyển này, đặc biệt theo từng khu vực.

Trong nửa đầu năm, lượng bán thép xây dựng tại miền Bắc tăng 16,3%, miền Trung tăng 21,6% và miền Nam tăng tới 25,7%, trong khi xuất khẩu giảm khoảng 15,6%.

Những con số này phần nào cho thấy một bức tranh khác so với giai đoạn mà doanh nghiệp thép phải tìm kiếm tăng trưởng mạnh từ bên ngoài: Cầu nội địa đang đóng vai trò ngày càng lớn trong việc hấp thụ sản lượng của ngành.

Đầu tư công trở thành động lực chính

Một trong những động lực quan trọng phía sau sức cầu thép trong nước là đầu tư, đặc biệt là đầu tư công và xây dựng hạ tầng.

Trong 6 tháng đầu năm 2026, tổng vốn đầu tư thực hiện toàn xã hội đạt hơn 1,8 triệu tỷ đồng, tăng 12,9% so với cùng kỳ. Trong đó, vốn khu vực Nhà nước đạt 508.300 tỷ đồng, tăng 12,5%; khu vực ngoài Nhà nước đạt 973.400 tỷ đồng, tăng 12,8% và khu vực FDI đạt 326.100 tỷ đồng, tăng 13,5%.

Với đặc tính sử dụng lượng lớn thép trong các công trình giao thông, cầu đường và hạ tầng, nhịp đầu tư công cao tạo ra một nguồn cầu trực tiếp đáng kể đối với thép xây dựng.

Khi hàng loạt dự án hạ tầng lớn bước vào giai đoạn thi công, nhu cầu thép vì thế không chỉ đến từ sự phục hồi của bất động sản hay xây dựng dân dụng, mà còn được nâng đỡ bởi dòng vốn Nhà nước đang được đưa vào nền kinh tế.