Ngọn đồi 'phong tướng' duy nhất của nước ta, là nơi Chủ tịch Hồ Chí Minh chủ trì Lễ phong quân hàm cho 11 vị tướng đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam

Nơi gắn với 11 vị tướng của Quân đội nhân dân Việt Nam

Nằm trong Khu di tích quốc gia đặc biệt ATK Định Hóa, đồi Pụ Đồn còn được biết đến với tên gọi đồi Phong Tướng, là một địa điểm có ý nghĩa đặc biệt trong lịch sử cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp. Không chỉ gắn với những sự kiện quan trọng của cách mạng Việt Nam, nơi đây còn lưu giữ những dấu ấn lịch sử có giá trị, góp phần giúp thế hệ hôm nay hiểu hơn về một giai đoạn đấu tranh đầy gian khổ nhưng hào hùng của dân tộc.

Đồi Pụ Đồn nổi tiếng với sự kiện diễn ra ngày 28/5/1948, Chủ tịch Hồ Chí Minh chủ trì Lễ phong quân hàm cho những vị tướng đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam.

Đó chính là đồng chí Võ Nguyên Giáp - Đại tướng đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam, tiếp đó là Trung tướng Nguyễn Bình và các Thiếu tướng Trần Tử Bình, Văn Tiến Dũng, Lê Thiết Hùng, Lê Hiến Mai, Trần Đại Nghĩa, Hoàng Sâm, Nguyễn Sơn, Chu Văn Tấn, Hoàng Văn Thái.

Sự kiện này có ý nghĩa quan trọng đối với quá trình xây dựng và củng cố đội ngũ chỉ huy của lực lượng vũ trang cách mạng trong những năm đầu của cuộc kháng chiến.

Theo Báo Thái Nguyên, Lễ phong quân hàm được tổ chức trong một hội trường dựng bên sườn núi, gần dòng suối và cánh đồng Nà Lọm, dưới những tán cây rừng. Địa điểm này trước đó từng là Trại thiếu nhi Nà Lọm, nơi nuôi dưỡng, chăm sóc và tổ chức học tập cho những trẻ em phải sơ tán do chiến tranh.

Cuối tháng 7/1947, trước sự mở rộng hoạt động quân sự của thực dân Pháp khiến nhiều trẻ em phải sơ tán, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chỉ đạo đưa 35 em từ các nhà thờ thuộc tỉnh Phú Thọ về Nà Lọm. Tại đây, cán bộ cách mạng dựng lán trại, tổ chức nơi ăn ở và học tập cho các em trong điều kiện còn nhiều khó khăn. Nhờ sự che chở, đùm bọc của nhân dân địa phương, Trại thiếu nhi Nà Lọm từng bước duy trì hoạt động, trở thành nơi chăm sóc và bảo đảm việc học tập cho các em trong những năm tháng chiến tranh.

Từ một địa điểm từng nuôi dưỡng, chăm sóc trẻ em trong thời kỳ kháng chiến, Nà Lọm sau đó trở thành nơi diễn ra sự kiện phong quân hàm cấp tướng có ý nghĩa quan trọng đối với lịch sử Quân đội nhân dân Việt Nam. Những giá trị lịch sử gắn với sự kiện phong quân hàm năm 1948 cũng góp phần tạo nên vị trí đặc biệt của đồi Pụ Đồn trong hệ thống di tích lịch sử của ATK Định Hóa.

"Địa chỉ đỏ" quen thuộc với thế hệ trẻ

Nhằm gìn giữ và phát huy những giá trị lịch sử của đồi Pụ Đồn, trong những năm qua, di tích đã từng bước được quan tâm đầu tư, tu bổ và hoàn thiện cơ sở vật chất. Nhiều hạng mục được xây dựng, nâng cấp như nhà tưởng niệm, nhà bia, khu đón tiếp, cổng vào và hệ thống cảnh quan, khuôn viên, qua đó góp phần tạo dựng không gian tưởng niệm trang nghiêm, đồng thời phục vụ tốt hơn nhu cầu tham quan, tìm hiểu lịch sử của nhân dân và du khách.

Một trong những dấu tích quan trọng tại đồi Pụ Đồn là nhà bia ghi lại sự kiện phong quân hàm cho các cán bộ lãnh đạo, chỉ huy quân đội diễn ra ngày 28/5/1948. Dù các công trình tưởng niệm tại di tích mang dáng vẻ giản dị nhưng là nơi ghi dấu ấn quan trọng gắn với quá trình xây dựng và trưởng thành của Quân đội nhân dân Việt Nam, đặc biệt là bước phát triển về tổ chức, đội ngũ chỉ huy và xây dựng quân đội theo hướng chính quy.

Với những giá trị lịch sử tiêu biểu, đồi Pụ Đồn đã được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xếp hạng Di tích lịch sử cấp quốc gia vào năm 2009. Đây là cơ sở quan trọng để địa phương và các cơ quan chức năng tiếp tục triển khai các hoạt động bảo tồn, tôn tạo và phát huy giá trị của di tích trong đời sống đương đại.

Đáp ứng nguyện vọng của nhân dân, đồng thời tạo điều kiện để bảo tồn và phát huy tốt hơn giá trị lịch sử của địa điểm này, ngày 19/2/2024, Quân khu 1 phối hợp với tỉnh Thái Nguyên tổ chức khởi công Dự án xây dựng, tu bổ, tôn tạo Di tích lịch sử địa điểm đồi Pụ Đồn. Dự án có tổng mức đầu tư gần 43 tỷ đồng từ nguồn kinh phí của Bộ Quốc phòng, được triển khai trên diện tích khoảng 3,2ha.

Công trình gồm nhiều hạng mục như cổng nghi môn, nhà tưởng niệm Đại tướng Võ Nguyên Giáp, khối đá ghi tên công trình, nhà đón tiếp, nhà bia di tích, bình phong đá, cột cờ cùng một số hạng mục phụ trợ.

Sau gần 10 tháng thi công khẩn trương, dự án hoàn thành, góp phần tạo diện mạo mới cho khu di tích, đồng thời hình thành không gian tưởng niệm và tham quan khang trang, trang nghiêm.

Song song với việc đầu tư cơ sở vật chất, công tác phát huy giá trị di tích cũng được chú trọng. Đội ngũ hướng dẫn viên từng bước đổi mới nội dung và phương thức thuyết minh, kết hợp với các hoạt động trải nghiệm nhằm giúp lịch sử trở nên gần gũi, trực quan và sinh động hơn, đặc biệt đối với học sinh, sinh viên. Những hoạt động này không chỉ góp phần bảo tồn và lan tỏa các giá trị lịch sử, văn hóa của di tích mà còn nâng cao chất lượng phục vụ, đáp ứng ngày càng tốt hơn nhu cầu tham quan, học tập và tìm hiểu lịch sử của du khách khi đến với ATK Định Hóa.

Không chỉ là nơi lưu giữ những dấu mốc quan trọng của lịch sử dân tộc, đồi Pụ Đồn còn là "địa chỉ đỏ", không gian giáo dục truyền thống, giúp thế hệ hôm nay có thêm cơ hội tìm hiểu, tri ân và tiếp nối những giá trị được vun đắp qua các thời kỳ đấu tranh cách mạng.

Bài viết tham khảo thông tin tại:

Di tích đồi Pụ Đồn: Niềm tự hào của người dân vùng ATK - Báo Thái Nguyên

Khánh thành dự án tu bổ di tích lịch sử đồi “Phong Tướng” - Báo Nhân dân.