Ngọn núi đá 10m thấp nhất Việt Nam: Sở hữu hệ sinh thái hiếm có, được hình thành từ hoạt động núi lửa

Giữa hình ảnh quen thuộc của một TP.HCM hiện đại, sôi động với những tòa cao ốc san sát, ít ai nghĩ rằng thành phố này vẫn còn lưu giữ một khoảng không gian nguyên sơ, nơi có một ngọn núi chỉ cao hơn 10m nhưng được xem là một trong những ngọn núi tự nhiên đặc biệt của TP.HCM và thuộc nhóm thấp nhất Việt Nam.

Đó là núi Chùa, hay còn gọi là núi Giồng Chùa, nằm tại ấp đảo Thiềng Liềng, xã Thạnh An, TP.HCM. Cách trung tâm thành phố khoảng 70km về phía Đông Nam, địa danh này không chỉ gây ấn tượng bởi đặc điểm địa chất hiếm gặp mà còn gắn liền với hệ sinh thái rừng ngập mặn và đời sống văn hóa của cộng đồng cư dân vùng biển - rừng.

Núi Chùa nằm giữa ấp đảo Thiềng Liềng, nơi đây sở hữu không gian gần như tách biệt với nhịp sống đô thị. Để đến được địa điểm này, du khách không thể di chuyển bằng đường bộ mà cần trải qua hành trình trên sông nước bằng tàu, thuyền hoặc ca nô.

Trên đảo chỉ có một tuyến đường độc đạo dài khoảng 4km chạy theo hình oval. Con đường uốn quanh những cánh đồng muối, dòng sông, con rạch nhỏ và rừng ngập mặn xanh ngát. Nhờ ít chịu tác động của quá trình đô thị hóa, khu vực này vẫn giữ được vẻ đẹp mộc mạc, nhịp sống chậm rãi và không gian thiên nhiên nguyên bản.

Theo lời kể dân gian của người dân địa phương, ngày xưa có một bà tiên gánh đá đi xây núi. Khi đi đến giữa dòng sông, gánh đá bất ngờ bị gãy, một phần đá rơi xuống tạo thành núi Giồng Chùa, phần còn lại hình thành một ngọn núi đá nhỏ khác. Dù chỉ là câu chuyện truyền thuyết nhưng sự tích này vẫn góp phần tạo nên màu sắc văn hóa riêng, thể hiện sự gắn bó của cư dân địa phương với vùng đất họ sinh sống.

Với địa hình thấp, hành trình khám phá núi Chùa khá nhẹ nhàng. Du khách chỉ cần men theo những bậc đá tự nhiên, di chuyển cẩn thận là có thể lên đến đỉnh núi trong thời gian ngắn. Do không đòi hỏi kỹ năng leo núi chuyên nghiệp, điểm đến này phù hợp với mọi lứa tuổi, đặc biệt là các gia đình muốn tìm một chuyến đi thư giãn, gần gũi với môi trường.

Từ trên đỉnh núi, du khách có thể ngắm nhìn toàn cảnh Thiềng Liềng. Những cánh rừng đước xanh mướt, hệ thống sông rạch uốn quanh, ruộng muối trải dài dưới ánh nắng và những mái nhà thấp thoáng ven đảo tạo nên một bức tranh bình dị, khác biệt hoàn toàn với hình ảnh quen thuộc của TP.HCM.

Không chỉ là điểm đến độc đáo về cảnh quan, núi Chùa mang giá trị địa chất vô cùng đặc biệt. Thực chất, đây là một khối đá andezit có diện tích khoảng 3ha, hình thành từ hoạt động magma núi lửa cổ xưa. Sự xuất hiện của khối đá này giữa vùng đất thấp với bùn, cát và hệ sinh thái ngập mặn đã tạo nên một cảnh quan hiếm gặp tại khu vực Nam Bộ.

Nếu phần lớn cảnh quan Cần Giờ được tạo nên bởi hệ thống đất ngập nước thì sự hiện diện của một khối đá tự nhiên nhô cao giữa vùng rừng ngập mặn lại càng làm tăng thêm nét riêng biệt cho nơi đây. Núi Chùa vì thế không chỉ là một điểm tham quan mà còn là dấu ấn địa chất đặc biệt trong không gian sinh thái ven biển của TP.HCM.

Đặc biệt, núi Chùa còn nằm trong vùng rừng ngập mặn Cần Giờ - khu vực được UNESCO công nhận là Khu dự trữ sinh quyển thế giới. Đây là nơi giao thoa giữa rừng, biển và đời sống cư dân địa phương với hệ thực vật đặc trưng như đước, mắm, bần cùng hệ thống sông rạch dày đặc.

Ngoài khám phá núi Chùa, du khách còn có cơ hội trải nghiệm đời sống bản địa. Một trong những hoạt động nổi bật là tìm hiểu nghề làm muối truyền thống - công việc đã gắn bó với nhiều thế hệ người dân trên đảo.

Vào mùa nắng, những cánh đồng muối trắng trải dài dưới ánh mặt trời tạo nên khung cảnh vừa mộc mạc vừa ấn tượng. Du khách có thể tận mắt tìm hiểu quy trình làm muối, cảm nhận sự nhọc nhằn của nghề truyền thống và lắng nghe những câu chuyện đời thường của người dân vùng biển.

Bên cạnh đó, du khách còn có thể trải nghiệm một số hoạt động khác như chinh phục đỉnh núi Chùa, tìm hiểu dấu tích “bàn chân bà Nữ Oa” dưới chân núi hay khám phá cung đường đi bộ xuyên qua những hàng cây đước, cây bần xanh mát.

Ngoài cảnh quan thiên nhiên, khu vực này còn hấp dẫn bởi đời sống ẩm thực và văn hóa địa phương. Du khách có thể thưởng thức những món ăn được chế biến từ nguồn hải sản phong phú như gỏi càng cua hải sản, cháo hàu sữa, cá chẽm chiên cuốn bánh tráng, cá kho tộ hay lẩu chua cay...

Một điểm dừng chân đáng chú ý khác là miếu Ngũ Hành - nơi sinh hoạt tín ngưỡng quan trọng của cộng đồng cư dân Thiềng Liềng, phản ánh đời sống tinh thần và những nét văn hóa đặc trưng của người dân vùng biển đảo.

Giữa một thành phố đang không ngừng phát triển, núi Chùa đơn độc vẫn giữ cho mình một vẻ đẹp riêng biệt. Nơi đây không thu hút du khách bởi sự hùng vĩ hay những hành trình chinh phục thử thách, mà bởi sự độc đáo của một ngọn núi nhỏ giữa biển rừng, những giá trị địa chất hiếm có và nhịp sống bình yên vẫn được gìn giữ ngay bên cạnh đô thị sôi động.