Người bị thu hồi đất có thêm lựa chọn bồi thường từ 1/7/2027
Theo Luật Đất đai (sửa đổi), người có đất bị thu hồi có thể được bồi thường bằng đất khác mục đích sử dụng, nhà ở hoặc tiền nếu đáp ứng các điều kiện theo quy định.

Luật Đất đai (sửa đổi) gồm 13 chương, 112 điều, có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2027. Một trong những nội dung đáng chú ý là các quy định liên quan đến bồi thường về đất khi Nhà nước thu hồi đất phục vụ mục đích quốc phòng, an ninh hoặc phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng.
Theo khoản 1 Điều 43, luật quy định 6 nhóm trường hợp được bồi thường về đất. Trong đó có người được Nhà nước giao đất có thu tiền sử dụng đất hoặc cho thuê đất trả tiền một lần cho cả thời gian thuê.
Hộ gia đình, cá nhân được giao đất hoặc thuê đất theo hình thức có thu tiền nhưng được miễn tiền sử dụng đất vẫn thuộc diện được bồi thường. Đối với đất nông nghiệp, hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất cũng được xem xét bồi thường, ngoại trừ trường hợp thuê đất trả tiền hằng năm.
Ngoài ra, chính sách bồi thường còn áp dụng với cộng đồng dân cư sử dụng đất nông nghiệp hoặc đất phục vụ hoạt động văn hóa, tín ngưỡng chung.

Tổ chức tôn giáo và tổ chức tôn giáo trực thuộc đang sử dụng đất cũng thuộc diện được bồi thường, trừ một số trường hợp liên quan đến đất được Nhà nước giao, cho thuê hoặc nhận chuyển nhượng, tặng cho từ ngày 1/7/2004 trở về sau. Những trường hợp khác được xem xét theo điều kiện do Chính phủ quy định.
Đáng chú ý, khoản 2 Điều 41 cho phép người có đất bị thu hồi được bồi thường bằng loại đất khác mục đích sử dụng hoặc bằng nhà ở.
Cụ thể, nguyên tắc ưu tiên là bồi thường bằng việc giao đất hoặc cho thuê đất có cùng mục đích sử dụng với diện tích bị thu hồi. Nếu không có quỹ đất phù hợp, người dân có nhu cầu và địa phương đáp ứng được điều kiện về quỹ đất, quỹ nhà ở thì có thể được bồi thường bằng đất khác mục đích sử dụng hoặc nhà ở.
Trường hợp không có đất hoặc nhà ở để bồi thường, người có đất thu hồi được nhận tiền bồi thường, trừ các trường hợp thu hồi đất ở, nhà ở có quy định riêng. Ngay cả khi địa phương có quỹ đất hoặc nhà ở, người dân vẫn có thể lựa chọn nhận tiền nếu không có nhu cầu nhận đất, nhà.
Đối với các dự án phải di dời toàn bộ cộng đồng dân cư, gây ảnh hưởng đến đời sống, kinh tế - xã hội và truyền thống văn hóa, Hội đồng nhân dân cấp tỉnh được quyết định chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư đặc thù phù hợp với điều kiện địa phương.
