Người dân bị thu hồi đất có thể được đổi sang đất ở, hỗ trợ thuê nhà tới 8.000.000 đồng/tháng: Áp dụng ở địa phương nào, điều kiện ra sao?

Đây là nội dung tại Quyết định số 109/2026/QĐ-UBND do UBND tỉnh Tây Ninh ban hành, quy định về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất vì mục đích quốc phòng, an ninh hoặc phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng.

Có thể được bồi thường bằng đất khác thay vì đất bị thu hồi

Một trong những điểm mới đáng chú ý là cơ chế bồi thường bằng đất có mục đích sử dụng khác với loại đất bị thu hồi.

Để được áp dụng, người có đất bị thu hồi phải có nhu cầu nhận bồi thường bằng loại đất khác; địa phương phải có quỹ đất phù hợp; thửa đất dùng để bồi thường đáp ứng điều kiện giao đất và diện tích sau quy đổi phải bảo đảm điều kiện tách thửa theo quy định.

Tỷ lệ quy đổi được xác định bằng giá đất của loại đất bị thu hồi chia cho giá đất của loại đất dùng để bồi thường, căn cứ theo bảng giá đất do HĐND tỉnh ban hành.

Nếu quy đổi sang đất ở, diện tích được bồi thường tối đa bằng hạn mức giao đất ở cho cá nhân hoặc tương đương 3 lô tái định cư theo phương án được phê duyệt. Phần diện tích vượt hạn mức sẽ được bồi thường bằng tiền.

Đối với hộ gia đình, cá nhân có đất ở bị thu hồi trên 300m2 hoặc đất phi nông nghiệp không phải đất ở bị thu hồi trên 1.000m2, diện tích bồi thường tối đa không quá 5.000m2 đất nông nghiệp hoặc 3.000m2 đất cơ sở sản xuất phi nông nghiệp, đất thương mại, dịch vụ nếu đáp ứng điều kiện.

Hỗ trợ thuê nhà tối đa 8 triệu đồng/tháng

Quy định mới cũng bổ sung nhiều chính sách hỗ trợ trong thời gian chờ bố trí tái định cư. Theo đó, hộ gia đình đủ điều kiện tái định cư nhưng chưa được bàn giao nhà hoặc đất tái định cư, nếu tự bố trí nơi ở tạm và bàn giao mặt bằng đúng tiến độ sẽ được hỗ trợ 2 triệu đồng/người/tháng, nhưng tối đa 8 triệu đồng/hộ/tháng.

Khoản hỗ trợ được tính từ thời điểm bàn giao mặt bằng đến khi có thông báo nhận nhà tái định cư. Nếu được giao đất tái định cư, thời gian hỗ trợ kéo dài đến khi có thông báo nhận đất và cộng thêm 6 tháng để xây dựng nhà ở.

Trường hợp chỉ thu hồi một phần đất ở nhưng phải phá dỡ toàn bộ nhà ở, người dân cũng được hỗ trợ tiền thuê nhà trong 6 tháng; nếu chỉ phá dỡ một phần nhà thì được hỗ trợ trong 3 tháng.

Đối với người đang thuê nhà thuộc sở hữu Nhà nước nhưng không còn được bố trí quỹ nhà thay thế, mức hỗ trợ để tự lo chỗ ở mới là 50 triệu đồng/trường hợp.

Một điểm đáng chú ý khác là chính sách thưởng tiến độ đối với người dân chấp hành việc bàn giao mặt bằng. Theo đó, trường hợp bàn giao mặt bằng trước thời hạn sẽ được thưởng 15 triệu đồng/trường hợp.

Ngoài ra, người có tài sản phải di chuyển được hỗ trợ 10 triệu đồng/trường hợp; nếu tài sản phải tháo dỡ rồi mới di chuyển, mức hỗ trợ tăng lên 15 triệu đồng/trường hợp.

Bổ sung nhiều mức hỗ trợ về nhà ở, sản xuất và chuyển đổi nghề

Quy định mới cũng làm rõ cách bồi thường đối với nhà, công trình bị ảnh hưởng khi thu hồi đất.

Nếu công trình phải phá dỡ trên 70%, chủ sở hữu được bồi thường toàn bộ giá trị. Với tỷ lệ phá dỡ từ 60% đến 70%, phần diện tích còn lại ngoài phạm vi dự án được bồi thường bằng 70% giá trị; nếu tỷ lệ phá dỡ từ 50% đến dưới 60%, mức bồi thường là 60% giá trị; từ trên 40% đến dưới 50% được bồi thường 50% giá trị.

Trường hợp phá dỡ không quá 40% và phần còn lại vẫn sử dụng được, người dân được hỗ trợ chi phí sửa chữa bằng 30% giá trị phần diện tích bị phá dỡ.

Đối với hộ gia đình trực tiếp sản xuất nông nghiệp bị thu hồi đất, mức hỗ trợ đào tạo, chuyển đổi nghề và tìm kiếm việc làm bằng 1,5 lần giá đất nông nghiệp cùng loại theo bảng giá đất, tính trên diện tích đủ điều kiện hỗ trợ.

Người bị thu hồi dưới 30% diện tích đất nông nghiệp cũng được hỗ trợ ổn định đời sống từ 3 đến 12 tháng tùy trường hợp, với mức tương đương 30kg gạo/người/tháng.

Quyết định số 109/2026/QĐ-UBND có hiệu lực từ ngày 1/8/2026, thay thế các quy định trước đây của UBND tỉnh Tây Ninh về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất. Đối với các phương án bồi thường đã được phê duyệt trước thời điểm này, cơ quan chức năng tiếp tục thực hiện theo phương án đã ban hành; các trường hợp chưa được phê duyệt sẽ áp dụng theo quy định mới và các văn bản hướng dẫn của Luật Đất đai 2024.