Nhà giàu Trung Quốc bán tháo bất động sản, chuyển sang mua vàng và bảo hiểm

Từ năm 2020, ông Li Jiang, một doanh nhân kỳ cựu trong lĩnh vực sản xuất tại Quảng Đông, đã bắt đầu bán dần danh mục bất động sản từng tích lũy trong nhiều thập niên - một quyết định từng gây ngạc nhiên trong giới bạn bè kinh doanh của ông. Bởi từ xưa đến nay bất động sản vẫn được xem là “trụ cột tài sản” của các gia đình giàu có tại Trung Quốc, vừa đóng vai trò kênh tích lũy dài hạn, vừa là công cụ chuyển giao tài sản giữa các thế hệ.

Ở thời kỳ đỉnh cao, ông Li nắm giữ tới bảy bất động sản, từ căn hộ cao cấp tại trung tâm đô thị đến biệt thự ngoại ô, với mục tiêu song song: đảm bảo cuộc sống hưu trí và để lại tài sản cho thế hệ kế tiếp. Hiện nay, ông chỉ giữ lại hai bất động sản - một để sinh sống và một dành cho con trai sau khi hoàn tất quá trình du học ở nước ngoài.

“Bất động sản giờ đây không còn cảm giác an toàn. Trong bối cảnh hiện tại, nó mang nhiều đặc tính của rủi ro và gánh nặng thanh khoản hơn là công cụ bảo toàn giá trị”, ông Li, nay đã ngoài 60 tuổi, nhận định. Phần tài sản rút ra từ bất động sản được ông phân bổ sang các hợp đồng bảo hiểm nhân thọ giá trị cao, bảo hiểm y tế cao cấp, đồng thời định hướng con trai đầu tư vào các quỹ tín thác gắn với những ngành công nghiệp mới nổi.

Quan điểm này không mang tính cá biệt. Các khảo sát của Viện Nghiên cứu Hurun cho thấy một xu hướng rõ nét: tầng lớp HNWI (High Net Worth Individuals - Những cá nhân có giá trị tài sản ròng cao) tại Trung Quốc đang âm thầm điều chỉnh chiến lược hưu trí và phân bổ tài sản, từng bước giảm tỷ trọng bất động sản trong danh mục, đồng thời gia tăng nắm giữ bảo hiểm, vàng và tài sản ở nước ngoài.

Động lực của sự dịch chuyển này xuất phát từ những lo ngại ngày càng sâu sắc về tính thanh khoản, ổn định dòng tiền và rủi ro vĩ mô dài hạn, trong bối cảnh lợi nhuận bất động sản suy giảm, thị trường nhà ở trầm lắng kéo dài và quá trình già hóa dân số diễn ra với tốc độ nhanh.

Theo báo cáo chiến lược hưu trí do Hurun công bố gần đây, dân số Trung Quốc từ 60 tuổi trở lên đã vượt mốc 300 triệu người, với khoảng 55.000 người bước vào tuổi nghỉ hưu mỗi ngày. Trong khi đó, quy mô của nhóm hộ gia đình giàu có đang thu hẹp. Đến năm 2025, số hộ gia đình có tài sản ròng trên 10 triệu nhân dân tệ dự kiến giảm 0,8% xuống còn khoảng 2,066 triệu hộ; số hộ siêu giàu giảm 1,7% xuống còn khoảng 130.000 hộ. Sự co lại của “đáy tài sản” này khiến nhóm thượng lưu trở nên nhạy cảm hơn với các cú sốc dòng tiền và rủi ro chu kỳ.

Trong quá khứ, tăng trưởng tài sản của giới tinh hoa Trung Quốc chủ yếu dựa vào lạm phát giá bất động sản và lợi nhuận doanh nghiệp. Tuy nhiên, trong năm tới, họ dự kiến tiếp tục cắt giảm bất động sản đầu tư và các sản phẩm quản lý tài sản ngân hàng, đồng thời nâng tỷ trọng bảo hiểm, vàng và cổ phiếu - những tài sản có khả năng phòng thủ tốt hơn trong môi trường bất định.

Một khảo sát khác của Hurun cho thấy các loại tài sản được giới thượng lưu ưu tiên mở rộng nắm giữ gồm: bảo hiểm (47%), vàng (42%) và cổ phiếu (34%). Ngược lại, 19% số người được hỏi có kế hoạch giảm đầu tư vào bất động sản và đất đai; 25% dự kiến cắt giảm tiền gửi ngân hàng và các quỹ thị trường tiền tệ.

Ngành bất động sản - từng là động cơ tăng trưởng cốt lõi của nền kinh tế Trung Quốc - vẫn đang trong chu kỳ suy thoái kéo dài, gây áp lực lên tiêu dùng nội địa và góp phần làm trầm trọng thêm xu hướng giảm phát.

Song song với sự tái cơ cấu theo loại tài sản, giới giàu Trung Quốc cũng đẩy mạnh đa dạng hóa địa lý. Khoảng 45% người giàu hiện đã sở hữu tài sản tài chính ở nước ngoài, với tỷ trọng trung bình khoảng 20% danh mục, và 56% cho biết sẽ tiếp tục gia tăng tỷ lệ này trong thời gian tới.

Về các mối quan ngại liên quan đến nghỉ hưu, rủi ro sức khỏe đứng đầu (44%), tiếp theo là hành vi và thói quen của con cái (30%), rủi ro kinh doanh gia đình (25%) và biến động trong đời sống hôn nhân của con cái (25%).

Mô hình sinh hoạt khi nghỉ hưu của nhóm này cũng đang thay đổi. Trong khi hơn 90% người cao tuổi toàn quốc vẫn dựa vào chăm sóc tại nhà, tỷ lệ này chỉ còn 68% đối với nhóm có tài sản ròng cao. Khoảng 21% gia đình giàu có lựa chọn viện dưỡng lão - cao gấp khoảng 7 lần mức trung bình toàn quốc - với độ tuổi nhập viện trung bình là 70 và chi phí hàng năm khoảng 275.000 nhân dân tệ.

Đáng chú ý, trí tuệ nhân tạo (AI) đang trở thành một yếu tố định hình nhu cầu nghỉ hưu mới. Gần một nửa số người được khảo sát quan tâm đến y tế từ xa và thiết bị đeo thông minh; khoảng 25% thể hiện sự quan tâm đến chẩn đoán bằng AI và bệnh viện thông minh.

Theo bà Kiki Huang, một nhà môi giới bảo hiểm lâu năm tại Quảng Châu, nhu cầu đối với các hợp đồng bảo hiểm giá trị cao - với mức bảo hiểm lên tới hàng triệu nhân dân tệ - đang gia tăng nhanh chóng. “Thu nhập thụ động từ bảo hiểm được xem là giải pháp hợp lý và ít rủi ro hơn trong bối cảnh kinh tế suy yếu và lợi nhuận bất động sản suy giảm”, bà nhận xét.

“Học hỏi từ giới giàu về đa dạng hóa tài sản, tăng nắm giữ vàng và ưu tiên bảo toàn giá trị qua các chu kỳ kinh tế - đây đang là chủ đề được thảo luận sôi nổi ngay trong chính vòng tròn bạn bè của tôi”.

Theo SCMP