Nhiều người đi xe máy muốn bỏ 'tờ giấy 60.000 đồng' này, Bộ Tài chính đưa ra câu trả lời dứt khoát
Bộ Tài chính sẽ tiếp tục duy trì bảo hiểm bắt buộc trách nhiệm dân sự đối với xe máy vì đây là công cụ bảo vệ quyền lợi của nạn nhân trong các vụ tai nạn giao thông.
Lý do chưa thể bỏ bảo hiểm bắt buộc xe máy
Bộ Tài chính vừa có văn bản trả lời kiến nghị của cử tri tỉnh Lâm Đồng về việc xem xét bãi bỏ bảo hiểm bắt buộc trách nhiệm dân sự (TNDS) đối với xe máy. Theo phản ánh của cử tri, việc mua bảo hiểm hiện nay còn mang tính đối phó, tỷ lệ bồi thường thấp, trong khi thủ tục giải quyết quyền lợi vẫn bị đánh giá là phức tạp, khiến nhiều người dân cho rằng quy định này không còn phù hợp với thực tiễn.
Tuy nhiên, Bộ Tài chính khẳng định bảo hiểm bắt buộc TNDS của chủ xe cơ giới là loại hình bảo hiểm nhằm bảo vệ người thứ ba và hành khách theo quy định của pháp luật, không phải bảo hiểm cho chính chủ xe. Vì vậy, việc duy trì chính sách này là cần thiết nhằm bảo đảm nguồn tài chính để bồi thường thiệt hại khi xảy ra tai nạn giao thông.
Theo Bộ Tài chính, bảo hiểm bắt buộc TNDS đã được triển khai tại Việt Nam từ năm 1988. Hiện nay, mức phí đối với xe máy chỉ từ 55.000-60.000 đồng mỗi năm, trong khi mức trách nhiệm bảo hiểm có thể lên tới 50 triệu đồng đối với thiệt hại về tài sản và 150 triệu đồng đối với thiệt hại về sức khỏe, tính mạng của bên thứ ba.
Xe máy vẫn là nguồn gây tai nạn chủ yếu
Một trong những căn cứ quan trọng được Bộ Tài chính đưa ra là thực trạng giao thông tại Việt Nam. Hiện cả nước có khoảng 72 triệu xe máy đang lưu hành. Trong khi đó, xe mô tô, xe gắn máy chiếm tới 63,48% số vụ tai nạn giao thông. Với mật độ phương tiện lớn và nguy cơ tai nạn cao, bảo hiểm TNDS được xem là cơ chế chia sẻ rủi ro, giúp nạn nhân có nguồn tài chính để khắc phục hậu quả khi chủ xe gây tai nạn.
Bộ Tài chính cũng cho biết, chính sách bảo hiểm bắt buộc đối với phương tiện cơ giới không phải là đặc thù của Việt Nam mà được áp dụng phổ biến tại nhiều quốc gia. Các nước phát triển như Mỹ, Nhật Bản, Hàn Quốc, các quốc gia thuộc Liên minh châu Âu (EU), cũng như nhiều nước đang phát triển như Trung Quốc, Ấn Độ và các nước ASEAN đều duy trì quy định này nhằm bảo vệ quyền lợi của người bị thiệt hại trong tai nạn giao thông.
Theo Bộ Tài chính, nghịch lý hiện nay là dù số lượng xe máy rất lớn nhưng đến hết năm 2025, chỉ khoảng 17% xe máy đang lưu hành tham gia bảo hiểm bắt buộc TNDS. Cơ quan quản lý cho rằng nhiều người dân vẫn chưa hiểu đầy đủ ý nghĩa của loại hình bảo hiểm này. Không ít trường hợp mua bảo hiểm chỉ để xuất trình khi lực lượng chức năng kiểm tra, thay vì coi đây là công cụ bảo vệ tài chính khi xảy ra rủi ro cho bên thứ ba.
Thực tế này cũng góp phần tạo nên quan điểm cho rằng bảo hiểm xe máy chỉ mang tính hình thức. Trong khi đó, bản chất của bảo hiểm TNDS là doanh nghiệp bảo hiểm sẽ thay mặt chủ xe bồi thường cho người bị thiệt hại thuộc phạm vi trách nhiệm bảo hiểm, chứ không bồi thường cho chính chủ xe gây tai nạn.
Sẽ tiếp tục sửa đổi để tăng quyền lợi cho người dân
Bên cạnh việc khẳng định không bãi bỏ bảo hiểm bắt buộc xe máy, Bộ Tài chính cũng thừa nhận vẫn còn những bất cập trong quá trình triển khai và cho biết sẽ tiếp tục hoàn thiện chính sách. Theo cơ quan này, hệ thống pháp luật đã được cập nhật thông qua Luật Kinh doanh bảo hiểm năm 2022, Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ năm 2024 (có hiệu lực từ ngày 1/1/2025) cùng các nghị định hướng dẫn. Các quy định mới tập trung vào việc gia tăng quyền lợi bảo hiểm, nâng mức trách nhiệm bảo hiểm và đơn giản hóa hồ sơ, thủ tục bồi thường.
Đáng chú ý, từ ngày 1/12/2024, Hiệp hội Bảo hiểm Việt Nam đã thiết lập đường dây nóng hoạt động 24/7 để tiếp nhận thông tin và hướng dẫn người dân về chế độ bảo hiểm bắt buộc TNDS. Bộ Tài chính cũng cho biết sẽ tăng cường thanh tra, xử lý nghiêm các doanh nghiệp bảo hiểm gây khó khăn trong giải quyết bồi thường.
Trong thời gian tới, Bộ Tài chính sẽ phối hợp với các cơ quan liên quan rà soát việc thực hiện Nghị định 67/2023/NĐ-CP, nghiên cứu cơ chế điều chỉnh phí bảo hiểm linh hoạt hơn, giảm chi phí vận hành trung gian nhằm tăng nguồn lực chi trả cho người thụ hưởng.
Theo Bộ Tài chính, mục tiêu cuối cùng không chỉ là duy trì một quy định bắt buộc mà còn xây dựng niềm tin của người dân đối với chính sách bảo hiểm, để bảo hiểm trách nhiệm dân sự thực sự trở thành công cụ bảo vệ cộng đồng và giảm gánh nặng tài chính khi xảy ra tai nạn giao thông.
