NÓNG: Bộ Xây dựng bỏ đề xuất sở hữu chung cư có thời hạn khỏi dự thảo Luật Nhà ở sửa đổi

Trong quá trình hoàn thiện hệ thống pháp luật về nhà ở và bất động sản, Bộ Xây dựng tiếp tục điều chỉnh nhiều nội dung của dự thảo Luật Nhà ở sửa đổi theo hướng tiếp thu ý kiến từ các chuyên gia, doanh nghiệp và người dân. Một trong những thay đổi đáng chú ý nhất là việc không tiếp tục đưa quy định về sở hữu chung cư có thời hạn vào dự thảo mới.

Thông tin này được đại diện Cục Quản lý nhà và thị trường bất động sản (Bộ Xây dựng) xác nhận với Báo Xây dựng.

Bỏ quy định từng gây nhiều tranh luận

Ở các phiên bản dự thảo trước đây, Bộ Xây dựng từng đề xuất gắn quyền sở hữu căn hộ với thời hạn sử dụng của công trình.

Theo phương án này, quyền sở hữu căn hộ được xác lập kể từ thời điểm Nhà nước công nhận quyền sở hữu và sẽ chấm dứt khi nhà chung cư hết thời hạn sử dụng hoặc phải phá dỡ theo quy định của pháp luật, kể cả trong trường hợp công trình chưa hết niên hạn nhưng không còn bảo đảm an toàn.

Dự thảo cũng quy định UBND cấp tỉnh là cơ quan tổ chức kiểm định chất lượng khi công trình hết thời hạn thiết kế hoặc có dấu hiệu xuống cấp nghiêm trọng. Nếu kết quả đánh giá cho thấy công trình vẫn đáp ứng yêu cầu an toàn, thời gian sử dụng có thể được kéo dài theo quy định.

Tuy nhiên, nội dung này hiện đã được rút khỏi dự thảo Luật Nhà ở sửa đổi trong quá trình hoàn thiện hồ sơ trình cấp có thẩm quyền.

Tiếp thu ý kiến từ nhiều phía

Trong thời gian lấy ý kiến, quy định về sở hữu chung cư có thời hạn nhận được nhiều phản hồi từ các hiệp hội nghề nghiệp, chuyên gia pháp lý cũng như cộng đồng doanh nghiệp.

Hiệp hội Bất động sản TP. HCM (HoREA) từng kiến nghị không quy định quyền sở hữu căn hộ chấm dứt theo tuổi thọ công trình.

Theo ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch HoREA, việc gắn thời hạn sở hữu với thời hạn sử dụng công trình có thể làm gia tăng tâm lý lo ngại của người mua nhà, đồng thời chưa bảo đảm sự thống nhất giữa Luật Nhà ở và Luật Đất đai hiện hành.

HoREA đề xuất tiếp tục duy trì cơ chế sở hữu căn hộ gắn với quyền sử dụng đất ở ổn định, lâu dài theo quy định của Luật Nhà ở 2023 và Luật Đất đai 2024.

Đối với mô hình nhà ở có thời hạn, hiệp hội cho rằng chỉ nên áp dụng khi các bên có thỏa thuận trong hợp đồng hoặc đối với các dự án được xây dựng trên quỹ đất có thời hạn sử dụng, thay vì áp dụng chung cho toàn bộ nhà chung cư.

Dự thảo mới tiếp tục giữ quy định về thời hạn sử dụng công trình

Mặc dù bỏ đề xuất về quyền sở hữu có thời hạn, dự thảo Luật Nhà ở sửa đổi vẫn giữ các quy định liên quan đến thời hạn sử dụng nhà chung cư.

Theo Điều 97 của dự thảo mới nhất, thời hạn sử dụng công trình được xác định dựa trên hồ sơ thiết kế và kết quả kiểm định chất lượng thực tế theo quy định của pháp luật về xây dựng. Thông tin về thời hạn sử dụng phải được ghi rõ trong văn bản thẩm định thiết kế của cơ quan có thẩm quyền.

Thời gian sử dụng được tính từ thời điểm công trình được nghiệm thu và đưa vào khai thác.

Khi chung cư hết thời hạn theo hồ sơ thiết kế hoặc chưa hết thời hạn nhưng xuất hiện tình trạng hư hỏng nghiêm trọng, có nguy cơ mất an toàn, UBND cấp tỉnh có trách nhiệm chỉ đạo kiểm định và đánh giá chất lượng công trình.

Việc công bố nhà chung cư hết thời hạn sử dụng cũng sẽ được thực hiện theo quy định của Luật Nhà ở và pháp luật về xây dựng, trong khi Chính phủ sẽ ban hành quy định chi tiết về trách nhiệm tổ chức kiểm định, đánh giá chất lượng công trình.

Theo Cục Quản lý nhà và thị trường bất động sản, dự thảo Luật Nhà ở sửa đổi hiện vẫn đang được Bộ Xây dựng tiếp tục rà soát, hoàn thiện trên cơ sở tổng hợp ý kiến của các cơ quan, tổ chức và chuyên gia trước khi trình thẩm định theo đúng quy trình xây dựng pháp luật.

Dự thảo lần này gồm 13 chương, 149 điều, giảm 49 điều so với Luật Nhà ở hiện hành. Việc tinh gọn các quy định được kỳ vọng sẽ giúp hệ thống pháp luật về nhà ở đồng bộ hơn, đồng thời đáp ứng yêu cầu quản lý trong bối cảnh thị trường bất động sản đang bước vào giai đoạn hoàn thiện khung pháp lý và cải cách thủ tục hành chính.