Ông Putin đề xuất 'họp 3 bên' với Mỹ và Trung Quốc để bàn về Ukraine, ông Zelensky không được mời

Ý tưởng này được cho là nhằm tận dụng dấu hiệu ấm lên gần đây trong quan hệ giữa Moscow và Washington, đồng thời tạo ra một khuôn khổ đàm phán mới về cuộc chiến đã kéo dài hơn 4 năm. Tuy nhiên, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky sẽ không tham gia nếu cuộc gặp diễn ra theo phương án mà phía Nga đề xuất.

Theo một cựu quan chức tình báo Nga được thông báo về nội dung trao đổi, ông Putin nêu ý tưởng trong cuộc điện đàm với ông Trump ngày 9/10.

Điện Kremlin sau đó xác nhận đang có các cuộc thảo luận về khả năng tổ chức một cuộc gặp ba bên, dù chưa có thỏa thuận cụ thể về thời gian hay chương trình nghị sự.

Một quan chức cấp cao Mỹ cho biết ông Trump chưa đồng ý tham dự. Tuy nhiên, Nhà Trắng được cho là không loại trừ khả năng này, nhất là khi ông Trump vẫn muốn thúc đẩy một thỏa thuận chấm dứt chiến sự Ukraine.

Có thể diễn ra bên lề APEC tại Trung Quốc

Theo các nguồn tin của WSJ, phía Nga đề xuất tổ chức cuộc gặp bên lề Hội nghị cấp cao APEC, dự kiến diễn ra ngày 18 và 19/11 tại Thâm Quyến, Trung Quốc.

Moscow trước đó cũng từng công khai để ngỏ khả năng diễn ra cuộc gặp giữa ba nhà lãnh đạo Nga, Mỹ và Trung Quốc tại APEC. Reuters hồi tháng 9 dẫn lời giới chức Nga cho biết kịch bản này chưa bị loại trừ.

Nếu diễn ra trên lãnh thổ Trung Quốc, cuộc gặp sẽ mang ý nghĩa lớn với Bắc Kinh. Trung Quốc lâu nay muốn thể hiện vai trò như một trung tâm ngoại giao có khả năng kết nối các cường quốc và tham gia giải quyết những hồ sơ quốc tế lớn.

Theo WSJ, phía Nga đã chuyển đề xuất qua các kênh ngoại giao, còn Bắc Kinh được cho là không phản đối nếu ông Trump đồng ý tham dự. Tuy nhiên, Trung Quốc cũng có lý do để thận trọng, bởi một cuộc gặp như vậy có thể khiến Bắc Kinh bị kéo sâu hơn vào hồ sơ Ukraine và làm phức tạp quan hệ với châu Âu.

Moscow muốn nâng vị thế trong bàn cờ lớn

Với Nga, cuộc gặp ba bên không chỉ nhằm bàn về Ukraine.

Theo WSJ, Điện Kremlin xem định dạng này như cơ hội củng cố vị thế của Nga trong nhóm các cường quốc lớn, đồng thời tạo ra một diễn đàn nơi châu Âu không trực tiếp tham gia.

Một cựu quan chức tình báo Nga được WSJ dẫn lời cho rằng ông Putin có tham vọng biến mô hình ba bên thành một dạng “Yalta mới”, ám chỉ Hội nghị Yalta năm 1945, nơi các cường quốc khi đó thảo luận việc sắp xếp trật tự thế giới sau Thế chiến II.

Tuy nhiên, đây mới chỉ là cách nhìn và tham vọng từ phía Moscow. Không có dấu hiệu cho thấy Washington hay Bắc Kinh chia sẻ cách tiếp cận đó.

Quan hệ Mỹ - Nga có dấu hiệu ấm lên

Đề xuất được đưa ra trong bối cảnh quan hệ giữa ông Trump và ông Putin gần đây có nhiều thay đổi.

Washington vừa đạt thỏa thuận mua dầu diesel của Nga trong nỗ lực hạ giá nhiên liệu trong nước, đồng thời ông Trump cũng trì hoãn một số biện pháp trừng phạt nhằm vào Moscow. Các quyết định này đã gây tranh luận ngay trong chính trường Mỹ.

Cùng lúc đó, quan hệ giữa ông Trump và Tổng thống Zelensky trở nên căng thẳng hơn. Sau các đợt Ukraine tấn công cơ sở dầu khí Nga, ông Trump công khai chỉ trích Kyiv và cho rằng các cuộc tấn công như vậy làm khó nỗ lực đàm phán.

Các nỗ lực do Mỹ dẫn dắt nhằm tìm một lối thoát cho xung đột hiện vẫn chưa đạt đột phá rõ rệt.

Dù đề xuất gây chú ý, khả năng diễn ra thượng đỉnh ba bên vẫn chưa chắc chắn.

Điện Kremlin xác nhận mới chỉ tồn tại “khả năng giả định” về một cuộc gặp, còn phía Mỹ chưa có cam kết chính thức. Trung Quốc cũng chưa công bố lập trường công khai.

Một cuộc gặp giữa ba nhà lãnh đạo Mỹ, Nga và Trung Quốc để bàn về tương lai Ukraine mà không có đại diện Kyiv sẽ là bước đi chưa từng có tiền lệ trong giai đoạn hiện nay. Nó cũng có thể làm thay đổi đáng kể cán cân ngoại giao xung quanh cuộc xung đột kéo dài hơn bốn năm.