PGS.TS Nguyễn Hữu Huân: Tăng trưởng hai con số đòi hỏi nguồn vốn hàng trăm tỷ USD, Việt Nam đang đứng trước cơ hội lớn

Việt Nam đang đặt mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số trong trung và dài hạn, kéo theo nhu cầu vốn đầu tư rất lớn cho hạ tầng, chuyển đổi năng lượng, công nghệ và mở rộng sản xuất. Trong bối cảnh đó, việc hình thành Trung tâm tài chính quốc tế được xem là một bước đi chiến lược để mở rộng các kênh huy động vốn cho nền kinh tế.

Trao đổi với chúng tôi, PGS.TS Nguyễn Hữu Huân, Phó chủ tịch cơ quan điều hành Trung tâm tài chính quốc tế Việt Nam tại TP. HCM, đã chia sẻ về vai trò của trung tâm này trong việc kết nối dòng vốn toàn cầu với nhu cầu phát triển của Việt Nam.

NỀN KINH TẾ ĐANG CHUYỂN DỊCH MẠNH SANG MÔ HÌNH TĂNG TRƯỞNG

- Mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số trong thời gian tới đòi hỏi nguồn vốn rất lớn. Theo ông, hiện nay chúng ta có đủ nguồn vốn cho mục tiêu này?

Đây là mục tiêu đầy tham vọng nhưng hoàn toàn có cơ sở khi nền kinh tế đang chuyển dịch mạnh sang mô hình tăng trưởng dựa trên công nghệ, đổi mới sáng tạo và hội nhập sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Tuy nhiên, để đạt được mục tiêu này, yếu tố mang tính quyết định chính là khả năng huy động và phân bổ nguồn lực tài chính cho nền kinh tế.

Nhu cầu vốn của Việt Nam trong giai đoạn tới là rất lớn. Quá trình công nghiệp hóa, phát triển hạ tầng, chuyển đổi năng lượng, chuyển đổi số cũng như mở rộng năng lực sản xuất để tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu đều đòi hỏi nguồn vốn đầu tư ở quy mô hàng trăm tỷ USD.

Chỉ riêng quá trình chuyển đổi xanh để đạt mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050 đã cần nguồn vốn ước tính hàng trăm tỷ USD trong nhiều thập kỷ tới. Bên cạnh đó, các dự án hạ tầng chiến lược như sân bay, cảng biển, logistics, năng lượng, đô thị thông minh hay các ngành công nghệ cao đều cần nguồn vốn dài hạn, ổn định và có chi phí hợp lý.

-Tuy nhiên, cấu trúc hệ thống tài chính của Việt Nam hiện nay vẫn phụ thuộc khá lớn vào tín dụng ngân hàng. Điều này đặt ra những thách thức gì?

Ngân hàng vẫn là kênh dẫn vốn chủ đạo cho nền kinh tế, trong khi thị trường vốn và các kênh huy động vốn quốc tế chưa phát triển tương xứng với quy mô và tiềm năng của nền kinh tế.

Tỷ lệ tín dụng trên GDP của Việt Nam hiện đang ở mức khá cao so với nhiều nền kinh tế có trình độ phát triển tương tự và đã nhiều lần được các tổ chức quốc tế như World Bank cảnh báo về những rủi ro tiềm ẩn nếu hệ thống tài chính tiếp tục phụ thuộc quá lớn vào tín dụng ngân hàng.

Thực tế này cho thấy nền kinh tế đang thiếu những kênh dẫn vốn dài hạn và quy mô lớn từ thị trường quốc tế. Khi hệ thống ngân hàng phải gánh phần lớn nhu cầu vốn của nền kinh tế, áp lực đối với ổn định tài chính vĩ mô sẽ gia tăng, đồng thời khả năng tài trợ cho các dự án quy mô lớn và dài hạn cũng bị hạn chế.

- Trong bối cảnh đó, việc hình thành trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam có ý nghĩa như thế nào?

Việc hình thành một trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam không chỉ là bước đi chiến lược nhằm nâng cao vị thế của Việt Nam trên bản đồ tài chính toàn cầu, mà còn là yêu cầu cấp thiết để tái cấu trúc hệ thống tài chính quốc gia, đa dạng hóa các kênh huy động vốn và thu hút mạnh mẽ dòng vốn quốc tế.

Trung tâm tài chính quốc tế Việt Nam tại TP. HCM được định hướng trở thành nền tảng kết nối giữa dòng vốn toàn cầu và nhu cầu vốn của nền kinh tế Việt Nam.

Khác với mô hình tài chính truyền thống chủ yếu dựa vào hệ thống ngân hàng trong nước, trung tâm này được thiết kế để tạo ra một hệ sinh thái tài chính mở, nơi các định chế tài chính quốc tế, các quỹ đầu tư, các ngân hàng đầu tư, các công ty quản lý tài sản và các doanh nghiệp có thể gặp gỡ, giao dịch và huy động vốn trực tiếp cho các dự án tại Việt Nam.

VIỆT NAM CÓ CƠ HỘI LỚN THÀNH ĐIỂM ĐẾN MỚI CỦA DÒNG VỐN QUỐC TẾ

-Việt Nam đang đẩy mạnh thành lập và đưa vào hoạt động các Trung tâm tài chính quốc tế sẽ hỗ trợ doanh nghiệp và nền kinh tế tiếp cận nguồn vốn như thế nào?

Các doanh nghiệp trong nước có thể tiếp cận trực tiếp với các nhà đầu tư toàn cầu thông qua việc phát hành cổ phiếu, trái phiếu quốc tế hoặc thông qua các quỹ đầu tư và các cấu trúc tài chính hiện đại. Điều này giúp giảm áp lực lên hệ thống ngân hàng, đồng thời tạo ra nguồn vốn dài hạn cho các dự án phát triển.

Một trong những vai trò quan trọng của trung tâm là phát triển thị trường vốn quốc tế gắn với nền kinh tế Việt Nam. Khi trung tâm tài chính hình thành, các định chế tài chính quốc tế sẽ có điều kiện hiện diện tại Việt Nam, mang theo các dịch vụ tài chính chuyên sâu như ngân hàng đầu tư, quản lý tài sản, tài trợ thương mại, tài trợ dự án và các sản phẩm phòng ngừa rủi ro tài chính.

Sự hiện diện của các định chế này sẽ giúp hình thành hệ sinh thái tài chính có chiều sâu, qua đó nâng cao khả năng huy động vốn cho doanh nghiệp và cho toàn bộ nền kinh tế.

- Trung tâm tài chính quốc tế tại TP.HCM sẽ tập trung phát triển những lĩnh vực nào trong thời gian tới?

Trung tâm tài chính quốc tế Việt Nam tại TP.HCM được định hướng phát triển các lĩnh vực tài chính mới phù hợp với xu hướng của thế giới như tài chính số, fintech, tài chính xanh và các sản phẩm tài chính sáng tạo.

Đây là những lĩnh vực đang thu hút lượng vốn đầu tư rất lớn trên toàn cầu. Nếu Việt Nam xây dựng được môi trường thử nghiệm và vận hành thuận lợi cho các mô hình tài chính mới, trung tâm có thể trở thành điểm đến hấp dẫn cho các quỹ đầu tư, các công ty công nghệ tài chính và các nhà đầu tư quốc tế.

Một điểm khác biệt quan trọng của trung tâm tài chính quốc tế tại TP.HCM là cách tiếp cận đi thẳng lên hiện đại. Thay vì phát triển theo lộ trình truyền thống kéo dài hàng chục năm, trung tâm được thiết kế ngay từ đầu với nền tảng công nghệ số, hệ thống giao dịch hiện đại và các cơ chế thử nghiệm có kiểm soát cho các sản phẩm tài chính mới.

Điều này cho phép Việt Nam tận dụng lợi thế của người đi sau để rút ngắn khoảng cách với các trung tâm tài chính trong khu vực.

-Về dài hạn, ông đánh giá vai trò của Trung tâm tài chính quốc tế đối với nền kinh tế Việt Namra sao?

Về dài hạn, vai trò lớn nhất của Trung tâm tài chính quốc tế là giúp Việt Nam chuyển đổi từ một nền kinh tế phụ thuộc chủ yếu vào tín dụng ngân hàng sang một cấu trúc tài chính cân bằng hơn, trong đó thị trường vốn và dòng vốn quốc tế đóng vai trò ngày càng quan trọng.

Khi đó, nguồn lực tài chính cho tăng trưởng sẽ không chỉ đến từ hệ thống ngân hàng trong nước mà còn từ các quỹ đầu tư, các tổ chức tài chính quốc tế và các nhà đầu tư toàn cầu.

Nếu được triển khai đúng hướng, Trung tâm tài chính quốc tế tại TP.HCM không chỉ phục vụ riêng cho Việt Nam mà còn có thể trở thành cửa ngõ kết nối dòng vốn quốc tế với toàn bộ khu vực ASEAN và các chuỗi cung ứng đang dịch chuyển mạnh vào khu vực này.

Trong bối cảnh thế giới đang tái cấu trúc chuỗi giá trị và dòng vốn toàn cầu, Việt Nam có cơ hội lớn để trở thành một điểm đến mới của các dòng vốn quốc tế, và trung tâm tài chính quốc tế tại TP. HCM sẽ đóng vai trò là hạ tầng tài chính chiến lược để hiện thực hóa cơ hội đó.

-Trân trọng cảm ơn ông!