Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng chỉ ra điểm nghẽn của Trung tâm Tài chính Quốc tế

Mới đây, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng chủ trì cuộc họp đánh giá tình hình triển khai Nghị quyết số 222/2025/QH15 về xây dựng Trung tâm Tài chính Quốc tế (IFC) tại Việt Nam.

Phát biểu tại cuộc họp, bà Nguyễn Thị Hồng cho biết, Quốc hội đã phối hợp chặt chẽ với Chính phủ để sớm ban hành Nghị quyết số 222/2025/QH15, tạo cơ sở pháp lý cho việc hình thành Trung tâm Tài chính Quốc tế.

Trên cơ sở ý kiến chỉ đạo của Chủ tịch Quốc hội và sự điều hành quyết liệt của Thủ tướng Chính phủ, trong tháng 7, Quy chế phối hợp điều hành cùng Kế hoạch phát triển Trung tâm Tài chính đến năm 2025 đã chính thức được ban hành.

Sau gần một năm thực hiện Nghị quyết số 222/2025/QH15, Chính phủ, các bộ, ngành và hai địa phương đã từng bước cụ thể hóa chương trình hành động, triển khai nhiều nhiệm vụ quan trọng dù đây là mô hình hoàn toàn mới và chưa có tiền lệ tại Việt Nam.

Theo đó, phạm vi không gian của Trung tâm Tài chính Quốc tế tại TP. HCM và TP. Đà Nẵng đã được xác định; các nghị định hướng dẫn thi hành Nghị quyết được ban hành kịp thời; Ban Chỉ đạo được thành lập và bộ máy điều hành tại hai địa phương từng bước được kiện toàn theo hướng tinh gọn.

Song song với đó, hoạt động xúc tiến đầu tư và hợp tác quốc tế được đẩy mạnh, công tác chuẩn bị hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng số và các điều kiện vận hành cũng được triển khai. Đến nay, Trung tâm Tài chính Quốc tế đã ghi nhận một số nhà đầu tư tiếp cận và đăng ký trở thành thành viên chính thức.

Tuy nhiên, Phó Chủ tịch Quốc hội cũng chỉ ra nhiều hạn chế trong quá trình triển khai. Theo bà, kết quả hiện nay chủ yếu mới dừng ở việc xây dựng khuôn khổ pháp lý, tổ chức bộ máy và chuẩn bị các điều kiện ban đầu. Mặc dù đã có thành viên đăng ký tham gia, song Trung tâm Tài chính Quốc tế vẫn chưa phát sinh giao dịch thực tế và chưa tạo ra những đóng góp rõ nét đối với phát triển kinh tế, xã hội.

Đáng chú ý, các thành viên quan tâm chủ yếu hoạt động trong lĩnh vực tư vấn và dịch vụ hỗ trợ, trong khi vẫn thiếu vắng các định chế tài chính quy mô lớn, lực lượng được kỳ vọng đóng vai trò hạt nhân trong việc kết nối dòng vốn quốc tế.

Bên cạnh đó, nhiều quy định tại các nghị định hướng dẫn vẫn chủ yếu dẫn chiếu pháp luật hiện hành, chưa tạo được cơ chế đặc thù có tính vượt trội. Nguồn nhân lực chất lượng cao phục vụ công tác quản lý, vận hành còn thiếu; hệ thống cơ sở dữ liệu dùng chung, hạ tầng công nghệ thông tin cũng như cơ chế cấp phép, quản lý và giám sát vẫn đang trong quá trình nghiên cứu, hoàn thiện.

Phó Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh, hiệu quả của Nghị quyết số 222/2025/QH15 cuối cùng phải được đo bằng số lượng thành viên tham gia thực chất và khối lượng giao dịch phát sinh phù hợp với mục tiêu phát triển Trung tâm Tài chính Quốc tế.

Để đạt được mục tiêu kết nối với mạng lưới tài chính toàn cầu và huy động nguồn lực phục vụ tăng trưởng kinh tế, Chính phủ cùng các cơ quan liên quan cần tiếp tục quán triệt đầy đủ tinh thần của Nghị quyết, đồng thời phát huy tối đa thẩm quyền trong quá trình tổ chức thực hiện.

Theo đó, bà đề nghị các cơ quan chức năng rà soát, hoàn thiện đồng bộ hệ thống nghị định hướng dẫn trên cơ sở nhu cầu thực tế của nhà đầu tư; quy định rõ tư cách pháp nhân, quyền và nghĩa vụ của các thành viên Trung tâm Tài chính Quốc tế khi thực hiện giao dịch với các chủ thể trong nước.

Việc hoàn thiện thể chế cần đồng thời đáp ứng hai yêu cầu là xây dựng môi trường đầu tư minh bạch, cạnh tranh theo chuẩn quốc tế và bảo đảm an ninh tài chính, an toàn hệ thống quốc gia. Cùng với đó, cần sớm hoàn thiện bộ máy tổ chức, phân định rõ chức năng, nhiệm vụ và thẩm quyền giữa các cơ quan Trung ương với địa phương, cũng như giữa TP. HCM và TP. Đà Nẵng; làm rõ trách nhiệm trong công tác thanh tra, giám sát để tránh chồng chéo hoặc bỏ sót.

Phó Chủ tịch Quốc hội cũng yêu cầu khẩn trương hoàn thiện quy trình cấp phép, đăng ký, quản lý và vận hành hạ tầng công nghệ thông tin cùng hệ thống cơ sở dữ liệu dùng chung; đồng thời thiết lập đầu mối chuyên trách để tiếp nhận và xử lý kịp thời các khó khăn, vướng mắc của nhà đầu tư.

Bà lưu ý cần tránh tình trạng "có tổ chức nhưng chưa có hoạt động, có chính sách nhưng nhà đầu tư không tiếp cận được", đồng thời yêu cầu đánh giá kỹ nguyên nhân khiến các định chế tài chính lớn chưa tham gia để có giải pháp thu hút phù hợp.

Nhấn mạnh yếu tố con người là nền tảng quyết định thành công lâu dài của Trung tâm Tài chính Quốc tế, Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị Chính phủ chỉ đạo các bộ, ngành hỗ trợ TP. HCM và TP. Đà Nẵng xây dựng cơ chế đãi ngộ đủ sức cạnh tranh nhằm thu hút chuyên gia quốc tế, đồng thời tăng cường đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao phục vụ vận hành Trung tâm.