PGS.TS. Nguyễn Hữu Huân: TP.HCM có thể hút 10 - 30 tỷ USD mỗi năm qua trung tâm tài chính quốc tế

Không chỉ hút vốn, mà phải biến vốn thành năng lực sản xuất

Trong bối cảnh Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng hai con số giai đoạn 2026-2030 với nhu cầu vốn đầu tư lên tới khoảng 38,5 triệu tỷ đồng, PGS-TS. Nguyễn Hữu Huân, giảng viên Đại học Kinh tế TP.HCM cho rằng Trung tâm Tài chính quốc tế tại TP.HCM có thể trở thành một động lực huy động vốn mới nếu được thiết kế đúng hướng.

“Trung tâm có thể hướng tới thu hút khoảng 10-30 tỷ USD mỗi năm trong giai đoạn 2026-2030, tương đương 3-10% tổng nhu cầu vốn đầu tư của nền kinh tế”, ông Huân chia sẻ tại Hội thảo "Giải pháp phát triển đồng bộ thị trường vốn", ngày 23/7.

Theo PGS-TS. Nguyễn Hữu Huân, mục tiêu lớn nhất của Trung tâm Tài chính quốc tế không nằm ở quy mô vốn huy động, mà ở khả năng chuyển hóa dòng vốn thành năng lực sản xuất, công nghệ và hạ tầng.

Trong khi hệ thống tài chính Việt Nam vẫn phụ thuộc chủ yếu vào tín dụng ngân hàng, Trung tâm có thể mở thêm một kênh huy động vốn trung và dài hạn, bổ sung cho thị trường chứng khoán, trái phiếu và các định chế đầu tư trong nước.

Tuy nhiên, ông nhấn mạnh: "Điểm nghẽn không chỉ nằm ở quy mô vốn, mà còn ở khả năng đưa vốn vào những ngành có năng suất biên cao."

Theo đó, dòng vốn cần được ưu tiên cho các lĩnh vực có khả năng tạo ra tăng trưởng dài hạn như hạ tầng, logistics, năng lượng, công nghệ, đô thị, dữ liệu và chuyển đổi xanh.

Vai trò của Trung tâm không dừng ở kết nối nhà đầu tư, mà còn phải tham gia vào toàn bộ chuỗi giá trị tài chính: cấu trúc giao dịch, định giá rủi ro, chuẩn hóa hồ sơ dự án và kết nối các dự án trong nước với dòng vốn quốc tế.

Không chạy đua với Singapore hay Hồng Kông

Theo PGS-TS. Nguyễn Hữu Huân, TP.HCM không nên đặt mục tiêu cạnh tranh trực diện với Singapore, Hồng Kông hay London trong giai đoạn đầu.

Khoảng cách về quy mô thị trường, chiều sâu thanh khoản, hệ sinh thái dịch vụ tài chính, nguồn nhân lực và khả năng luân chuyển vốn vẫn còn rất lớn.

Thay vì sao chép mô hình của các trung tâm tài chính đã trưởng thành, TP.HCM nên tận dụng lợi thế của người đi sau để lựa chọn các phân khúc phù hợp, ứng dụng công nghệ ngay từ đầu và tập trung vào những lĩnh vực Việt Nam có lợi thế cạnh tranh.

Ông đề xuất ưu tiên phát triển các sản phẩm như quản lý tài sản, quỹ đầu tư, trái phiếu quốc tế, giao dịch hàng hóa và phái sinh, fintech, tài chính xanh và đổi mới sáng tạo.

Một trong những điểm nhấn trong đề xuất của PGS-TS. Nguyễn Hữu Huân là phát triển tài chính hàng hải và tài chính hàng không - hai phân khúc còn nhiều dư địa tại Việt Nam.

Ở lĩnh vực hàng hải, khu vực phía Nam sở hữu hệ thống cảng biển quy mô lớn như Cái Mép - Thị Vải cùng dự án cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ. Tuy nhiên, nhiều dịch vụ tài chính phục vụ doanh nghiệp vận tải biển Việt Nam như tài trợ tàu, bảo hiểm, thanh toán hay quản trị rủi ro hiện vẫn được thực hiện ở nước ngoài, chủ yếu tại Singapore.

Theo ông, đây chính là khoảng trống để TP.HCM xây dựng hệ sinh thái tài chính hàng hải, kết nối doanh nghiệp cảng biển, hãng tàu, logistics, ngân hàng, bảo hiểm và các nhà đầu tư.

Trong lĩnh vực hàng không, Trung tâm có thể phát triển các dịch vụ tài trợ mua và thuê máy bay, bảo hiểm, quản lý tài sản hàng không, phát hành trái phiếu và các sản phẩm tài chính chuyên biệt cho doanh nghiệp trong ngành.

Bên cạnh đó, tài chính xanh cũng cần trở thành một trụ cột khi Việt Nam đang cần nguồn vốn rất lớn cho chuyển đổi năng lượng, hạ tầng xanh và mục tiêu phát thải ròng bằng 0. Các sản phẩm như trái phiếu xanh, quỹ đầu tư hạ tầng, tài chính carbon hay công cụ chia sẻ rủi ro sẽ là những lĩnh vực giàu tiềm năng.

Việt Nam không thiếu vốn, mà thiếu dự án đạt chuẩn quốc tế

Theo PGS-TS. Nguyễn Hữu Huân, trở ngại lớn hiện nay không phải là thiếu nhà đầu tư. Điều Việt Nam còn thiếu là những dự án đủ hấp dẫn và đáp ứng chuẩn mực quốc tế để dòng vốn toàn cầu sẵn sàng tham gia.

Một dự án muốn huy động vốn thành công phải có cấu trúc tài chính rõ ràng, dòng tiền dự báo được, cơ chế phân bổ rủi ro hợp lý, hồ sơ minh bạch và hệ thống báo cáo theo chuẩn quốc tế. Do đó, Trung tâm Tài chính quốc tế cần đóng vai trò xây dựng danh mục dự án có khả năng đầu tư, hỗ trợ cấu trúc giao dịch, định giá rủi ro và kết nối với các nhà đầu tư có khẩu vị phù hợp.

Theo ông, niềm tin của dòng vốn quốc tế cuối cùng vẫn phụ thuộc vào chất lượng thể chế, cơ chế giải quyết tranh chấp và năng lực thực thi.

"Trung tâm Tài chính quốc tế phải là nơi dòng vốn quốc tế được cấu trúc, định giá, bảo vệ và chuyển hóa thành năng lực sản xuất của Việt Nam và khu vực”, PGS-TS. Nguyễn Hữu Huân nhấn mạnh.

Theo ông, mục tiêu dài hạn của TP.HCM là trở thành "hệ điều hành của dòng vốn", gắn với nền kinh tế thực và những lĩnh vực Việt Nam có lợi thế, thay vì trở thành một phiên bản thu nhỏ của các trung tâm tài chính đã phát triển.