Phố Wall lại chao đảo vì cơn sốt AI Trung Quốc

Thị trường tài chính toàn cầu vừa rung lắc mạnh khi giới đầu tư đồng loạt quay lưng với nhóm cổ phiếu công nghệ. Áp lực chốt lời gia tăng mạnh mẽ ngay sau khi Moonshot AI, một startup trí tuệ nhân tạo đến từ Trung Quốc, chính thức trình làng mô hình mã nguồn mở mang tên Kimi K3.

Sự xuất hiện của Kimi K3 làm dấy lên mối lo ngại về một cuộc chiến khốc liệt hơn trong ngành công nghệ. Moonshot AI tuyên bố sản phẩm mới của họ là mô hình mã nguồn mở lớn nhất thế giới, sở hữu hiệu suất tiệm cận các nền tảng hàng đầu hiện nay như ChatGPT của OpenAI hay Claude của Anthropic. Việc một mô hình miễn phí có khả năng thu hẹp đáng kể khoảng cách năng lực với các đối thủ độc quyền được dự báo sẽ tạo ra sức ép cạnh tranh khổng lồ lên các doanh nghiệp Mỹ đang thu phí dịch vụ. Bên cạnh đó, bước tiến này cũng có nguy cơ làm chậm lại làn sóng đầu tư vào hạ tầng AI, vốn là động lực tăng trưởng chính của ngành bán dẫn thời gian qua.

Sắc đỏ bao trùm các sàn giao dịch

Khép lại phiên cuối tuần, áp lực xả hàng đè nặng lên các chỉ số chính tại Phố Wall. Nasdaq dẫn đầu đà giảm khi mất 1,4%, S&P 500 lùi 1% và Dow Jones cũng bốc hơi 407 điểm, tương đương 0,77%.

Hiệu ứng tiêu cực từ sự kiện này nhanh chóng lan sang các thị trường châu Á. Tại Đài Loan, chỉ số chứng khoán sụt giảm sâu hơn 6%, trong khi thị trường Nhật Bản cũng ghi nhận mức giảm khoảng 4%. Thị trường Hàn Quốc không chịu ảnh hưởng trực tiếp từ làn sóng này do đang trong ngày nghỉ lễ.

Nhóm cổ phiếu chip bán dẫn chịu tổn thương nghiêm trọng nhất khi chỉ số theo dõi ngành này giảm thêm 1,6%, đánh dấu mức bốc hơi khoảng 10% chỉ trong một tuần qua. Đây là tuần giảm điểm tồi tệ nhất của ngành bán dẫn trong hơn một năm qua. So với mức đỉnh thiết lập hồi cuối tháng 6, chỉ số này đã mất 20% giá trị, chính thức rơi vào vùng thị trường giá xuống, dù tính từ đầu năm tới nay vẫn giữ mức tăng khoảng 65%.

Nhiều doanh nghiệp từng phất lên nhờ cơn sốt AI giờ đây phải đối mặt với thực tế khắc nghiệt. Cổ phiếu Micron đã bốc hơi khoảng 30% giá trị kể từ đỉnh cuối tháng trước, dù mức giá hiện tại vẫn cao gần gấp ba lần so với thời điểm đầu năm. Giới phân tích đánh giá nếu các mô hình mã nguồn mở ngày càng phổ biến, triển vọng doanh thu của các công ty AI cùng kế hoạch đổ hàng trăm tỷ USD vào hạ tầng công nghệ sẽ bị đe dọa, trực tiếp giáng đòn mạnh vào các nhà sản xuất chip.

Trật tự Phố Wall bị đảo lộn

Làn sóng điều chỉnh cũng khiến bản đồ vốn hóa của các ông lớn công nghệ thay đổi. Cổ phiếu Nvidia giảm hơn 2% trong phiên, đẩy giá trị vốn hóa có thời điểm xuống còn 4.850 tỷ USD. Mức sụt giảm này khiến gã khổng lồ đồ họa bị Apple vượt mặt, chính thức nhường lại ngôi vị doanh nghiệp giá trị nhất hành tinh. Ở chiều ngược lại, Apple ghi nhận mức tăng nhẹ 0,1%, khép lại một tháng giao dịch thành công với hiệu suất tăng trưởng khoảng 15%.

Trong khi đó, Alphabet tiếp tục chuỗi ngày ảm đạm khi cổ phiếu công ty mẹ Google giảm thêm 2%. Trước đó, mã này đã mất 4% giá trị sau thông tin doanh nghiệp trì hoãn ra mắt một mô hình AI chủ lực.

Hiện tại đã là tuần thứ sáu kể từ thời điểm S&P 500 và Nasdaq thiết lập đỉnh lịch sử. Kể từ cột mốc đó, S&P 500 đã giảm khoảng 2% còn Nasdaq mất khoảng 6%. Theo giới quan sát, những hoài nghi về việc nhóm cổ phiếu AI bị định giá quá cao vốn đã âm ỉ vài tuần nay, và sự xuất hiện của Kimi K3 chỉ là giọt nước tràn ly khiến tâm lý thận trọng bao trùm.

Tuy nhiên, đây không phải lần đầu tiên những đột phá công nghệ từ Trung Quốc làm chao đảo Phố Wall. Đầu năm 2025, thế giới từng chứng kiến cơn chấn động tương tự khi DeepSeek công bố một mô hình AI thách thức vị thế dẫn dắt của Mỹ. Dù vậy, thị trường khi đó đã nhanh chóng hồi phục và các tập đoàn công nghệ vẫn tiếp tục cuộc đua đốt tiền cho AI.

Ông Sameer Samana, Giám đốc phụ trách cổ phiếu toàn cầu và tài sản thực tại Wells Fargo Investment Institute, nhận định đà giảm này chỉ đơn thuần là một cái cớ để các nhà đầu tư hiện thực hóa lợi nhuận sau giai đoạn tăng trưởng quá nóng của nhóm cổ phiếu công nghệ và bán dẫn. Vị chuyên gia này vẫn đặt niềm tin vào triển vọng dài hạn của các doanh nghiệp Mỹ, đồng thời cho rằng sự cạnh tranh từ Trung Quốc là yếu tố đã được dự báo trước và dung lượng thị trường AI toàn cầu vẫn đủ lớn để các tập đoàn Mỹ khai phá.

Gánh nặng từ thị trường năng lượng

Bên cạnh bài toán công nghệ, thị trường chứng khoán còn phải gánh thêm áp lực từ đà tăng phi mã của giá dầu. Sau các cuộc không kích của quân đội Mỹ nhằm vào các mục tiêu tại Iran, mối lo ngại về nguy cơ đứt gãy nguồn cung dầu thô qua Vịnh Ba Tư lập tức đẩy giá năng lượng leo thang.

Sự đảo chiều của giá dầu đang đe dọa thành quả kiểm soát lạm phát của Mỹ, ngay sau khi chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 6 vừa hạ nhiệt về mức 3,5% từ mốc 4,2% của tháng 5 nhờ giá xăng giảm.

Trong phiên giao dịch cuối tuần, giá dầu Brent Biển Bắc đã tăng khoảng 4,6%, đứng ở mức 88,10 USD/thùng, ghi nhận mức giá cao nhất kể từ ngày 11/6. Cùng lúc, giá dầu WTI của Mỹ cũng tăng 4,5% lên mức 82,49 USD/thùng, chạm đỉnh kể từ ngày 12/6.

Tính chung trong cả tuần qua, dầu WTI đã tăng vọt 15,5%, đánh dấu tuần tăng trưởng mạnh nhất kể từ khi xung đột với Iran bùng phát hồi đầu tháng 3. Dầu Brent cũng ghi nhận mức tăng tuần lớn nhất kể từ cuối tháng 4 khi tăng gần 16%.

Báo cáo phân tích từ Deutsche Bank Research chỉ ra rằng, sự cộng hưởng giữa những hoài nghi về tương lai ngành công nghệ và nỗi sợ lạm phát quay trở lại đã xóa sạch tâm lý lạc quan của giới đầu tư, bất chấp những tín hiệu tích cực từ số liệu lạm phát được công bố vào đầu tuần.