Phong tỏa khẩn cấp bán kính 300m, kích hoạt 2 tấn thuốc nổ đặt trong 5.800 lỗ khoan: Sân vận động khổng lồ đổ sập trong tích tắc

Nếu có một điểm chung dễ nhận thấy ở con người trên khắp thế giới, thì đó là sự tò mò khó cưỡng mỗi khi một công trình lớn bị phá dỡ. Dù bị thu hút bởi cảnh tượng ngoạn mục, bởi kỹ thuật phức tạp phía sau, hay bởi cả hai yếu tố đó, ai cũng phải thừa nhận rằng việc tháo dỡ những cấu trúc khổng lồ hoặc tiềm ẩn nguy hiểm mà không gây ảnh hưởng đến khu vực xung quanh là một lĩnh vực đòi hỏi độ chính xác gần như tuyệt đối.

Công trình càng lớn, sự quan tâm của công chúng càng cao. Từ các tòa nhà chọc trời đến những nhà máy điện hạt nhân, quá trình đô thị hóa luôn gắn liền với thay đổi và đôi khi, đó là những thay đổi mang tính triệt để, làm biến đổi hoàn toàn diện mạo đường chân trời của một thành phố.

Tuy vậy, việc phá dỡ công trình không chỉ đơn thuần là một màn trình diễn gây tò mò. Khi một công trình đã hết vòng đời sử dụng, cần có những con người và quy trình chuyên nghiệp để phá hủy nó một cách an toàn, đồng thời xử lý toàn bộ hậu quả để lại.

Những dự án như vậy thường kéo dài nhiều tháng, thậm chí nhiều năm, từ khâu lên kế hoạch cho đến khi hoàn tất. Chúng đòi hỏi sự phối hợp của nhiều đội ngũ chuyên môn khác nhau, phụ trách mọi công đoạn từ thiết kế kỹ thuật, tính toán thuốc nổ cho đến thu dọn hiện trường. Công trình càng lớn, chi phí về nhân lực và tài chính càng tăng theo.

Trong thập niên 1990 và những năm trước đó, Kingdome - tên chính thức là Sân vận động King County - từng là sân nhà của đội bóng chày Seattle Mariners và đội bóng bầu dục Seattle Seahawks.

Quá trình xây dựng sân vận động này gặp nhiều trắc trở, bao gồm một vụ kiện liên quan đến việc đội vốn, với số tiền bồi thường lên tới hơn 14 triệu USD. Dù vậy, Kingdome nhanh chóng lấy lại hình ảnh trong mắt công chúng và trở thành một biểu tượng quen thuộc của đường chân trời Seattle trong gần 25 năm.

Công trình này còn xuất hiện trong nhiều sản phẩm văn hóa đại chúng, từ trò chơi điện tử cho đến các chương trình truyền hình.

Tuy nhiên, những rắc rối khi xây dựng vẫn chưa phải vấn đề nghiêm trọng nhất. Nguyên nhân thực sự dẫn đến hồi kết của Kingdome là một khiếm khuyết trong thiết kế mái vòm, làm suy yếu nghiêm trọng kết cấu của sân vận động.

Mái vòm bị dột từ rất sớm, thậm chí trước cả khi công trình chính thức đi vào hoạt động. Dù đã trải qua nhiều lần sửa chữa và cải tạo nhằm ngăn nước thấm vào các điểm yếu, mọi nỗ lực đều không mang lại kết quả lâu dài, đặc biệt trong điều kiện thời tiết mưa nhiều của Seattle. Đỉnh điểm xảy ra vào năm 1994, khi các tấm trần rơi xuống mặt sân trong lúc đội Mariners đang tập luyện, cho thấy công trình không còn đảm bảo an toàn.

Vì vậy, Kingdome đã chính thức bị phá dỡ. Việc này do công ty Controlled Demolition (CDI) thực hiện, được chia thành hai giai đoạn điều khiển chính xác. Kết cấu mái vòm rộng khoảng 200 mét được chia thành sáu phần, và các ngòi nổ được kích hoạt tuần tự để làm sụp đổ từng phần của mái.

Cả quá trình chỉ diễn ra trong 16,8 giây, nhanh hơn dự kiến và với tác động tối thiểu đối với các khu dân cư lân cận. Được biết, đội ngũ xử lý đã sử dụng tổng cộng 2,13 tấn thuốc nổ đặt trong 5.800 lỗ khoan;35,4km dây nổ để kiểm soát quá trình.

Bên cạnh đó, khu vực xung quanh Kingdome trong bán kính khoảng 300 mét được phong tỏa, cấm hoàn toàn người dân tiếp cận trong thời điểm diễn ra vụ nổ sập; các tuyến đường lân cận cũng bị đóng để đảm bảo an toàn. Người dân và vật nuôi nằm trong vùng hạn chế được bố trí nơi ở tạm thời.

Trang web của CDI cho biết: “Thách thức kỹ thuật lớn nhất của dự án Kingdome là kiểm soát rung chấn phát sinh khi 125.000 tấn bê tông đổ sập xuống khu vực đất bồi của Seattle, nơi mực nước ngầm chỉ nằm cách mặt đất vài feet. Lớp địa chất nhạy cảm với rung động này nằm ngay bên dưới các hạ tầng trọng yếu của thành phố, cũng như sát cạnh các công trình lịch sử, thương mại và khu dân cư, có nơi chỉ cách công trình khoảng chưa đến 30 mét.

Các tuyến đường sắt phục vụ cả giao thông nội đô lẫn quốc tế cũng nằm trong phạm vi ảnh hưởng trực tiếp của những cột trụ khổng lồ cao hơn 41 mét bao quanh Kingdome. Những cột này có nhiệm vụ nâng đỡ các gân bê tông cốt thép, truyền tải tải trọng từ vòng nén phía trên xuống vòng chịu lực bao quanh mái vòm nặng 25.000 tấn.

Nhờ khâu chuẩn bị kỹ lưỡng, vụ nổ phá dỡ đã diễn ra hoàn hảo, không gặp bất kỳ sự cố nào. Ông Tom Gerlach, khi đó là Phó Chủ tịch CDI cho biết. "Mọi thứ diễn ra đúng như kế hoạch".