Quỹ đầu tư bí ẩn sở hữu 40 tỷ USD cổ phần SpaceX, trở thành cổ đông lớn thứ 5

Vy Capital, quỹ chỉ sở hữu website vỏn vẹn 1 trang, bắt đầu đầu tư vào SpaceX từ năm 2016, khi công ty được định giá khoảng 15 tỷ USD. Theo hồ sơ chứng khoán gần đây, Vy hiện sở hữu khoảng 3,4% SpaceX, vượt tỷ lệ nắm giữ được công bố của những quỹ đầu tư mạo hiểm lâu năm tại Thung lũng Silicon như Sequoia Capital và Andreessen Horowitz.

Theo dữ liệu của Bloomberg, lượng cổ phần này giúp Vy trở thành cổ đông lớn thứ 5 của SpaceX, đồng thời củng cố vị thế của quỹ như một trong những nhà hậu thuẫn tài chính thân cận nhất của Musk.

Vy cũng là nhà đầu tư bên ngoài lớn nhất tại The Boring Company, công ty đào hầm của Musk, và Neuralink, doanh nghiệp phát triển công nghệ cấy ghép não của tỷ phú này. Năm 2022, Vy cam kết rót 700 triệu USD vào thương vụ Musk mua lại Twitter.

Được dẫn dắt bởi John Hering và Alexander Tamas, Vy đã hưởng lợi lớn từ đợt IPO của SpaceX trong năm nay, khi công ty được định giá khoảng 1,75 nghìn tỷ USD. Quỹ cũng đang sở hữu lượng cổ phần trị giá gần 500 triệu USD tại Cerebras, tập đoàn chip đã lên sàn trong năm nay.

Theo một bức thư gửi nhà đầu tư mà Financial Times tiếp cận được, tổng tài sản Vy quản lý đã tăng từ 27 tỷ USD cuối năm ngoái lên 50 tỷ USD vào tháng 6.

“Chúng tôi vẫn kiên định với niềm tin rằng Elon Musk là kỹ sư và doanh nhân vĩ đại nhất trong lịch sử, đồng thời SpaceX sẽ trở thành công ty có giá trị nhất thế giới”, Hering và Tamas viết. Hai nhà quản lý dự báo nếu các giả định đầu tư của họ thành hiện thực, SpaceX có thể đạt mức định giá vượt 10 nghìn tỷ USD trong 5 đến 7 năm tới.

Theo bức thư, Vy đạt tỷ suất hoàn vốn nội bộ gộp 41% kể từ khi thành lập năm 2014 và đã phân phối 4,6 tỷ USD cho các nhà đầu tư. Quỹ dự kiến khoản tiền này sẽ tăng “đáng kể” trong năm tới.

Vy từ chối bình luận.

“Các khoản đầu tư của họ gần như không xuất hiện trên blog hay podcast. Họ không tập trung vào nhiều thứ khác ngoài việc tìm kiếm những công ty xuất sắc và đầu tư vào đó”, Muthu Muthiah, Giám đốc đầu tư của Children's Healthcare of Atlanta, một nhà đầu tư vào các quỹ của Vy, nhận xét.

7 năm theo sát Elon Musk

Trong số hai lãnh đạo của Vy, John Hering đặc biệt đã xây dựng được mối quan hệ rất gần gũi với Musk.

Vy liên tục rót vốn để gia tăng tỷ lệ sở hữu tại SpaceX, trong đó có khoản đầu tư hơn 100 triệu USD ngay sau vụ phóng thất bại của tên lửa Falcon 9 vào năm 2016.

Từ năm 2019, Hering cũng dành nhiều thời gian cho Starlink, dự án Internet vệ tinh khi đó còn ở giai đoạn đầu của Musk. Ông thậm chí tuyển dụng nhân sự và xây dựng các mô hình tài chính cho dự án.

Hering từng được cấp thẻ nhân viên SpaceX và hiện là thành viên hội đồng quản trị của The Boring Company. Vy cũng tham gia vòng gọi vốn 3 tỷ USD mà công ty này công bố hôm 10/9, với mức định giá 23 tỷ USD.

“John chưa bao giờ dừng lại”, Shaun Maguire, đối tác tại Sequoia Capital và là người thân cận với Hering cũng như Musk, nói. Theo Maguire, Hering đã dành 7 năm làm việc với khoảng 75% công suất, thường xuyên di chuyển bằng máy bay nhiều lần mỗi tuần để có mặt ở bất cứ nơi nào Musk cần.

Mối quan hệ giữa Vy và hệ sinh thái doanh nghiệp của Musk cũng mở rộng sang các công ty khác. Pablo Mendoza, cựu nhân viên đầu tư của Vy, cùng Hering từng được cấp thẻ nhân viên tại xAI của Musk. Mendoza sau đó đảm nhận một vị trí cấp cao tại công ty trí tuệ nhân tạo này.

Con trai của Jared Birchall, một trợ lý cấp cao của Musk, cũng từng làm việc tại Vy với vai trò thực tập sinh phân tích trong mùa hè.

“Họ trở nên thân thiết với Elon từ rất sớm. Họ là những nhà đầu tư xuất sắc. Niềm tin mạnh mẽ chỉ là một nửa câu chuyện, nửa còn lại là phải đưa ra quyết định đúng. Họ đã làm được cả hai”, một nhà đầu tư lâu năm tại Thung lũng Silicon nói.

Vy không phải quỹ đầu tư duy nhất hưởng lợi từ mối quan hệ với Musk. Valor Equity Partners, do Antonio Gracias sáng lập và có quan hệ thân thiết với tỷ phú này, cũng sở hữu cổ phần tại SpaceX. Founders Fund của Peter Thiel cũng là một cổ đông lớn sau hơn 2 thập kỷ đầu tư vào công ty, theo các hồ sơ công bố.

Quỹ 50 tỷ USD nhưng chỉ có vài chục nhân viên

Tên gọi Vy được lấy cảm hứng từ công thức xác định “tốc độ và độ cao tối ưu để tối đa hóa lợi ích theo thời gian”. Ngoài SpaceX, quỹ này từng dẫn dắt các khoản đầu tư vào nhiều doanh nghiệp như Reddit, nền tảng giao đồ ăn Zomato của Ấn Độ, công ty fintech Upgrade và nền tảng dịch vụ gia đình Urban Company.

Vy lần đầu đầu tư vào Reddit năm 2017, thời điểm nền tảng này gặp khó khăn trong việc huy động vốn. Steve Huffman, đồng sáng lập kiêm CEO Reddit, cho biết các thành viên Vy khi đó cũng là người dùng của nền tảng.

“Họ đã nghiên cứu Reddit kỹ hơn phần lớn những người làm việc tại Reddit. Chúng tôi thống nhất thương vụ chỉ 10 phút sau cuộc gặp”, Huffman nói. Theo ông, những thương vụ do Vy dẫn dắt là các thương vụ dễ hoàn tất nhất mà ông từng thực hiện, bởi quỹ đã tự mình nghiên cứu mọi thứ và đưa ra quyết định từ trước.

Hering bắt đầu sự nghiệp đầu tư bằng những khoản rót vốn quy mô nhỏ trước khi kết nối với Tamas, người sáng lập Vy và đã đầu tư phần lớn tài sản cá nhân vào quỹ. Hering gia nhập Vy ngay từ những ngày đầu và sau đó trở thành đối tác ngang hàng với Tamas.

Trước khi thành lập Vy, Tamas từng làm việc tại Goldman Sachs và hợp tác với Yuri Milner, nhà sáng lập DST Global. Ông đóng vai trò quan trọng trong nhiều thương vụ của tỷ phú này, trong đó có các khoản đầu tư vào Facebook và Airbnb. Trong khi đó, Hering là đồng sáng lập công ty an ninh mạng Lookout và hãng bảo hiểm Coalition.

Vy gần như không vận hành theo mô hình quan hệ nhà đầu tư truyền thống. Quỹ không có bộ phận quan hệ nhà đầu tư và cũng không tổ chức các cuộc họp thường niên với nhà đầu tư.

“Nhưng chúng tôi vẫn gặp họ thường xuyên”, Scott Wilson, Giám đốc đầu tư của Washington University in St Louis, một nhà đầu tư vào Vy, cho biết.

Theo Wilson, hơn 1/5 quỹ tài trợ của trường hiện được đầu tư vào SpaceX. Ông đánh giá Vy là nhà quản lý tài sản có thành tích tốt nhất trong lịch sử của trường.

Tỷ suất hoàn vốn nội bộ gộp 41% của Vy bao gồm 3 quỹ cùng các phương tiện đồng đầu tư, theo thư gửi nhà đầu tư. Riêng quỹ thứ 3 đã tăng gấp đôi giá trị kể từ khi đóng quỹ cách đây 2 năm, với tỷ suất hoàn vốn nội bộ ròng gần 60%.

Theo các tiêu chuẩn đánh giá của PitchBook, thành tích này đưa Vy vào nhóm những quỹ đầu tư mạo hiểm có hiệu suất cao nhất.

Đáng chú ý, dù đang quản lý 50 tỷ USD tài sản, Vy chỉ có vài chục nhân viên và một đội ngũ đầu tư nhỏ do Tamas và Hering dẫn dắt. Quỹ đã đóng cửa với các nhà đầu tư bên ngoài từ năm ngoái, sau khi hiệu quả đầu tư tăng mạnh khiến Vy không còn phụ thuộc vào nguồn vốn bên ngoài.

Một trong những nhà đầu tư của Vy, David Larar, hiện đang đồng sáng lập American Strategic Technology Fund. Tháng trước, quỹ này cùng Sequoia dẫn đầu khoản đầu tư 250 triệu USD vào Neros Technologies, một nhà sản xuất máy bay không người lái được Vy hậu thuẫn. Theo thư gửi nhà đầu tư, Hering cũng cam kết rót 100 triệu USD làm khoản đầu tư nền tảng cho quỹ mới.

Shaun Maguire nhận định: “10 năm nữa khi nhìn lại, tôi nghĩ các quỹ của họ sẽ nằm trong top 1%”.