Sản xuất thép tăng mạnh nhất nhiều năm, doanh nghiệp nào hưởng lợi lớn nhất?

Sau nhiều năm ngành thép vật lộn với bất động sản đóng băng, xuất khẩu suy giảm và áp lực dư cung, năm 2026 có thể đang đánh dấu một bước ngoặt mới.

Điều đáng chú ý là chỗ động lực tăng trưởng đang thay đổi. Từ một ngành phụ thuộc lớn vào xuất khẩu và bất động sản, thép Việt Nam đang được kéo đi bởi đầu tư công, sản xuất công nghiệp và làn sóng FDI mới. Trong bức tranh đó, không phải doanh nghiệp nào cũng hưởng lợi như nhau.

Sản xuất thép tăng mạnh nhất nhiều năm

Sau giai đoạn dài đối mặt với sự suy giảm của thị trường bất động sản và những rào cản thương mại ngày càng gia tăng trên thị trường quốc tế, ngành thép Việt Nam đang cho thấy những tín hiệu hồi phục rõ nét.

Theo số liệu từ Hiệp hội Thép Việt Nam (VSA), trong 5 tháng đầu năm 2026, sản lượng thép thô đạt hơn 12,55 triệu tấn, tăng tới 26,8% so với cùng kỳ năm trước. Trong khi đó, sản lượng thép thành phẩm đạt gần 14,91 triệu tấn, tăng 14,5%, còn lượng tiêu thụ tăng 12,9%.

Đây là mức tăng trưởng vượt xa tốc độ tăng của toàn ngành công nghiệp chế biến chế tạo cũng như tăng trưởng chung của nền kinh tế.

Tuy nhiên, đằng sau những con số tăng trưởng đó, mức độ hưởng lợi giữa các doanh nghiệp không giống nhau.

Hòa Phát hưởng lợi lớn nhất từ chu kỳ phục hồi

Nếu trong các chu kỳ trước, ngành thép thường tăng trưởng nhờ những đợt bùng nổ bất động sản hoặc xuất khẩu, thì năm 2026 đang chứng kiến sự trở lại của nhu cầu nội địa.

VSA đánh giá cơ cấu tăng trưởng của ngành đang dịch chuyển theo hướng dựa nhiều hơn vào thị trường trong nước và nhóm sản phẩm thép cuộn cán nóng (HRC).

Đây là yếu tố khiến khoảng cách giữa các doanh nghiệp trong ngành ngày càng rõ rệt. Doanh nghiệp hưởng lợi lớn nhất từ xu hướng này nhiều khả năng vẫn là Hòa Phát (HPG).

Không chỉ dẫn đầu tuyệt đối ở mảng thép xây dựng, Hòa Phát hiện còn là doanh nghiệp có vị thế lớn nhất trong lĩnh vực HRC – sản phẩm đang ghi nhận mức tăng trưởng mạnh nhất toàn ngành.

Thị phần sản xuất thép thô của Hòa Phát đã lên tới 45,7%, gần bằng tổng thị phần của nhiều doanh nghiệp phía sau cộng lại.

Ở mảng thép xây dựng, vị thế của Hoà Phát cũng tiếp tục được củng cố khi chiếm gần 36% thị phần tiêu thụ toàn quốc. Trong 5 tháng đầu năm, Hòa Phát bán ra hơn 2,33 triệu tấn thép xây dựng, gần gấp ba lần doanh nghiệp đứng thứ hai là VNSteel.

Điều đáng nói là sự phục hồi hiện nay lại diễn ra đúng ở những phân khúc mà Hòa Phát có lợi thế mạnh nhất.

Thép xây dựng toàn ngành tăng trưởng 18,7% về sản lượng sản xuất và 14,7% về tiêu thụ. HRC thậm chí còn tăng trưởng mạnh hơn. Khi hai động cơ lớn nhất của ngành cùng hoạt động, doanh nghiệp sở hữu quy mô sản xuất lớn nhất gần như chắc chắn sẽ là bên thu được nhiều lợi ích nhất.

Formosa hưởng lợi từ làn sóng HRC

Nếu Hòa Phát là người dẫn đầu, Formosa Hà Tĩnh có thể xem là cái tên hưởng lợi thứ hai từ sự phục hồi của ngành.

Số liệu VSA cho thấy HRC đang là nhóm sản phẩm tăng trưởng mạnh nhất toàn ngành với mức tăng sản xuất 37% và tăng tiêu thụ 33% trong 5 tháng đầu năm.

Không sở hữu hệ sinh thái sản phẩm đa dạng như Hòa Phát nhưng Formosa lại có lợi thế rất lớn trong sản xuất HRC.

VSA cũng nhận định HRC sẽ tiếp tục là một trong những động lực chính của ngành trong nửa cuối năm 2026. Đây là tín hiệu tích cực đối với Formosa bởi doanh nghiệp này cùng Hòa Phát hiện là hai nhà sản xuất HRC lớn nhất Việt Nam.

Trong bối cảnh ngành chế biến chế tạo đang phục hồi cùng với dòng vốn FDI tiếp tục đổ vào Việt Nam, nhu cầu đối với thép cuộn cán nóng đang tăng nhanh hơn phần lớn các sản phẩm thép khác.

VNSteel và nhóm thép xây dựng hưởng lợi từ đầu tư công

Ở nhóm doanh nghiệp thép xây dựng truyền thống như VNSteel (TVN), Vinakyoei, Việt Đức hay Việt Ý (VIS), lợi ích đến từ một câu chuyện khác: Đó là sự trở lại của đầu tư công và xây dựng dân dụng.

Số liệu của VSA cho thấy tiêu thụ thép xây dựng tăng trưởng ở cả ba miền, trong đó miền Nam tăng mạnh nhất với mức 25,1%, tiếp đến là miền Trung tăng 20,7% và miền Bắc tăng 17,8%.

Điều này phản ánh nhu cầu xây dựng thực tế đang hồi phục khá đồng đều trên toàn quốc thay vì chỉ tập trung ở một vài khu vực như trước đây.

Tuy nhiên, không phải mọi doanh nghiệp thép đều đang bước vào chu kỳ thuận lợi. Một trong những điểm đáng chú ý nhất trong báo cáo của VSA là sự trái ngược giữa thép xây dựng, HRC và nhóm tôn mạ.

Hoa Sen vẫn chiếm thị phần số 1 về tôn mạ

Trong khi hầu hết các sản phẩm thép đều tăng trưởng hai chữ số thì sản xuất tôn mạ lại giảm 5,9%, còn tiêu thụ giảm 7,8%. Đây cũng là nhóm sản phẩm duy nhất ghi nhận xu hướng đi ngược lại toàn ngành.

Trong khi hầu hết các sản phẩm thép đều tăng trưởng hai chữ số thì sản xuất tôn mạ lại giảm 5,9%, còn tiêu thụ giảm 7,8%. Đây cũng là nhóm sản phẩm duy nhất ghi nhận xu hướng đi ngược lại toàn ngành.

Nguyên nhân chủ yếu đến từ áp lực phòng vệ thương mại ngày càng gia tăng tại nhiều thị trường xuất khẩu. VSA cho biết tính đến tháng 5/2026, Việt Nam đã đối mặt với 93 vụ việc phòng vệ thương mại đối với các sản phẩm thép xuất khẩu

Trong nhóm tôn mạ, Hoa Sen (HSG) vẫn dẫn đầu thị phần với 27,7% - vượt xa doanh nghiệp đứng thứ hai là Tôn Đông Á (TDA) với 16%. Đáng chú ý, Hoà Phát cũng 'chen chân' trong Top5 doanh nghiệp chiếm thị phần lớn nhất ngành tôn mạ, dù đang dẫn đầu ở nhiều mảng khác.

Khi tăng trưởng được dẫn dắt bởi đầu tư công, sản xuất công nghiệp và nhu cầu HRC thay vì chỉ phụ thuộc vào bất động sản hay xuất khẩu, lợi thế đang nghiêng về những doanh nghiệp sở hữu quy mô lớn, chuỗi sản xuất khép kín và thị phần nội địa cao.

Trong bức tranh đó, Hòa Phát đang nổi lên là cái tên hưởng lợi rõ nét nhất, trong khi Formosa theo sát phía sau nhờ làn sóng HRC. Ngược lại, các doanh nghiệp tôn mạ vẫn phải tiếp tục tìm lời giải cho bài toán xuất khẩu trong bối cảnh hàng rào thương mại toàn cầu ngày càng dày đặc.