Siêu đô thị lớn nhất Việt Nam dự chi hơn 544.000 tỷ đồng xây mới 7 tuyến đường sắt đi cảng biển, biên giới
Việc phát triển các tuyến mới được kỳ vọng mở rộng năng lực vận tải đường sắt và tăng khả năng kết nối liên vùng.
Cục Đường sắt Việt Nam đang trình Bộ Xây dựng xem xét, phê duyệt Dự thảo Quy hoạch các tuyến, ga đường sắt khu vực đầu mối TP.HCM.
Theo dự thảo, mạng lưới đường sắt khu vực này sẽ gồm tuyến hiện hữu Hà Nội - TP.HCM và 7 tuyến, đoạn tuyến xây dựng mới, hướng tới tăng cường năng lực vận tải hành khách, hàng hóa và kết nối TP.HCM với các trung tâm kinh tế, công nghiệp, logistics trong vùng.
Bảy tuyến đường sắt mới được đề xuất gồm: An Bình - Sài Gòn (Hòa Hưng) - Tân Kiên; Biên Hòa - Vũng Tàu; TP.HCM - Lộc Ninh; TP.HCM - Cần Thơ - Cà Mau; đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam; TP.HCM - Mộc Bài (Tây Ninh); và tuyến kết nối cảng Hiệp Phước, cảng Long An.
Các tuyến mới được dự kiến xây dựng đường đôi, khổ ray 1.435mm, tạo nền tảng kết nối đồng bộ hơn giữa đường sắt với các đầu mối giao thông, cảng biển và khu vực kinh tế trọng điểm phía Nam.
Theo tính toán trong dự thảo, tổng nhu cầu vốn để thực hiện quy hoạch khoảng 544.231 tỷ đồng. Trong đó, giai đoạn đến năm 2030 cần khoảng 92.673 tỷ đồng; giai đoạn 2031-2050 cần khoảng 451.558 tỷ đồng. Phần lớn nguồn lực đầu tư dự kiến được huy động trong giai đoạn sau năm 2030, gắn với lộ trình hoàn thiện mạng lưới đường sắt khu vực đầu mối.
Về tiến độ, đến năm 2030, quy hoạch dự kiến khởi công tuyến đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam; tuyến Biên Hòa - Vũng Tàu giai đoạn 1, từ An Bình/Trảng Bom đến Thị Vải và các nhánh kết nối cảng; cùng tuyến TP.HCM - Cần Thơ - Cà Mau giai đoạn 1, với đường đơn trên đoạn TP.HCM - Cần Thơ.
Sau năm 2030, định hướng đặt ra là cải tạo, nâng cấp tuyến đường sắt Hà Nội - TP.HCM hiện hữu, đồng thời hoàn thành, đưa vào khai thác các tuyến đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam, An Bình - Sài Gòn (Hòa Hưng) - Tân Kiên, Biên Hòa - Vũng Tàu, TP.HCM - Lộc Ninh và TP.HCM - Cần Thơ - Cà Mau. Đây là giai đoạn cần nguồn vốn lớn nhất, với nhu cầu dự kiến hơn 451.500 tỷ đồng.
Nhu cầu vận tải được dự báo tăng mạnh trong dài hạn. Đến năm 2030, mạng đường sắt khu vực TP.HCM dự kiến vận chuyển khoảng 4,61 triệu tấn hàng hóa và 10,43 triệu lượt hành khách. Đến năm 2040, sản lượng hàng hóa có thể đạt 17,1-17,75 triệu tấn, trong khi lượng hành khách đạt 34,93-42,95 triệu lượt. Đến năm 2050, nhu cầu dự kiến tăng lên 41,28-45,34 triệu tấn hàng hóa và 85,03-102,17 triệu lượt hành khách.
TP.HCM hiện là đầu tàu kinh tế, dẫn đầu cả nước về quy mô kinh tế (GRDP). Năm 2025, TP.HCM đạt mức tăng trưởng GRDP là 7,53%, đóng góp 23,11% vào tăng trưởng chung cả nước, GRDP bình quân đầu người của thành phố ước đạt khoảng 8.944 USD-8.994 USD (tương đương khoảng 220 triệu đồng), cao gấp 1,7 lần so với bình quân chung cả nước.
