Siêu sân bay 16 tỷ USD lớn nhất Việt Nam chưa vào khai thác đã lọt 'mắt xanh' của 34 hãng hàng không quốc tế

Trong khi Cảng hàng không quốc tế Long Thành vẫn đang trong giai đoạn hoàn thiện những hạng mục cuối cùng, một diễn biến đáng chú ý đã xuất hiện bên ngoài công trường xây dựng.

Thay vì chờ đến ngày sân bay chính thức vận hành, nhiều hãng hàng không trong và ngoài nước đã chủ động xây dựng kế hoạch khai thác, khảo sát hạ tầng và chuẩn bị mạng bay. Đây được xem là tín hiệu quan trọng cho thấy siêu sân bay lớn nhất Việt Nam đang từng bước hình thành vai trò của một cửa ngõ hàng không quốc tế mới.

Không chỉ xây sân bay, Long Thành đang xây dựng mạng bay quốc tế

Với một cảng hàng không quy mô lớn, việc hoàn thành đường băng hay nhà ga mới chỉ là một phần của quá trình chuẩn bị. Giá trị thực sự của sân bay chỉ được tạo nên khi các hãng hàng không lựa chọn đưa máy bay đến khai thác.

Mới đây, nguồn tin trên báo Dân trí dẫn báo cáo của Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV) gửi Thủ tướng cho biết, đơn vị này đã làm việc với các hãng hàng không, doanh nghiệp dịch vụ và nhiều đối tác trong nước, quốc tế để xây dựng phương án vận hành thương mại dự kiến từ cuối năm nay.

Đến nay, ACV đã nhận được đăng ký khai thác từ ba hãng hàng không Việt Nam, đồng thời tổ chức làm việc với hàng chục hãng quốc tế nhằm chuẩn bị cho giai đoạn sân bay đi vào hoạt động.

34 hãng hàng không quốc tế đã tìm hiểu phương án khai thác

Một trong những tín hiệu đáng chú ý nhất là sự quan tâm của các hãng bay quốc tế đối với Long Thành ngay trước thời điểm khai trương.

Trong các ngày 22 và 24/6, ACV cùng Ban Quản lý dự án đã tiếp đón Hiệp hội các hãng hàng không đang hoạt động tại sân bay Tân Sơn Nhất (SGN AOC) và đại diện nhiều hãng lớn như Korean Air, All Nippon Airways (ANA), Cathay Pacific và Japan Airlines đến khảo sát thực địa, tìm hiểu điều kiện khai thác.

Tiếp đó, ngày 26/6, ACV phối hợp với Ủy ban tham vấn sân bay Long Thành, Hiệp hội Vận tải hàng không quốc tế (IATA), SGN AOC cùng đại diện 34 hãng hàng không quốc tế tổ chức cuộc họp nhằm xây dựng phương án đưa sân bay vào khai thác thương mại từ tháng 12.

Việc nhiều hãng bay quốc tế tham gia ngay từ giai đoạn chuẩn bị được đánh giá là bước quan trọng để Long Thành từng bước hình thành mạng lưới kết nối quốc tế sau khi đi vào vận hành.

Các hãng hàng không trong nước cũng đã lên kế hoạch

Song song với sự quan tâm từ thị trường quốc tế, các hãng hàng không Việt Nam cũng đang chuẩn bị hiện diện tại Long Thành.

Ngày 18/6, Vietjet Air cam kết sẽ khai thác tối thiểu hai đường bay quốc tế trong giai đoạn đầu.

Đến ngày 23/6, Vietnam Airlines đề xuất chuyển bốn đường bay quốc tế từ TP. HCM đi Bắc Kinh, Hong Kong, Quảng Châu và Manila sang khai thác tại Long Thành. Khối lượng này tương đương khoảng 12% số chuyến bay quốc tế hiện nay của hãng.

Để phục vụ kế hoạch trên, ACV đã xây dựng phương án bố trí quầy làm thủ tục, khu vực phục vụ hành khách, phòng chờ và các hạng mục khai thác dành cho Vietnam Airlines cùng Công ty Dịch vụ mặt đất VIAGS.

Trước đó, ngày 17/6, Vietravel Airlines cũng làm việc với ACV và cho biết sẽ bắt đầu khai thác thương mại tại Long Thành từ cuối năm 2026, đồng thời tăng tần suất bay từ lịch khai thác mùa hè năm 2027.

Long Thành hướng tới vai trò trung tâm hàng không quốc tế mới

Theo phương án khai thác do ACV xây dựng, Long Thành và Tân Sơn Nhất sẽ hoạt động song song trong giai đoạn đầu.

Trong đó, Tân Sơn Nhất tiếp tục đảm nhiệm phần lớn các đường bay nội địa cùng các đường bay quốc tế cự ly ngắn, còn Long Thành sẽ từng bước trở thành đầu mối khai thác các đường bay quốc tế, chia sẻ áp lực với sân bay hiện hữu.

Không chỉ tiếp nhận một phần các đường bay từ Tân Sơn Nhất, ACV còn đang xúc tiến mở thêm 21 đường bay quốc tế mới, tập trung vào các thị trường gồm Trung Quốc, Đài Loan (Trung Quốc), Ấn Độ, Sri Lanka, Malaysia, Indonesia, Bangladesh, Mỹ, Thái Lan và một số quốc gia châu Âu.

Theo tính toán, các đường bay mới có thể bổ sung khoảng 2 triệu lượt hành khách mỗi năm cho Long Thành vào năm 2030, bên cạnh lượng khách chuyển dịch từ Tân Sơn Nhất.

Công trường bước vào giai đoạn chuẩn bị vận hành

Cùng với việc hình thành mạng bay, tiến độ xây dựng dự án cũng đang được đẩy nhanh.

Theo ACV, tổng giá trị thực hiện của dự án hiện đạt hơn 67.000 tỷ đồng, tương đương 77,6% giá trị các hợp đồng đã ký. Dự kiến, sân bay sẽ vận hành thử nghiệm liên động từ tháng 9, trước khi khai thác thương mại vào tháng 12 năm nay.

Để chuẩn bị cho giai đoạn vận hành, ACV đã thành lập Chi nhánh Cảng hàng không quốc tế Long Thành, Chi nhánh Nhiên liệu hàng không Long Thành và Chi nhánh Hàng hóa hàng không Long Thành; công tác tuyển dụng nhân sự dự kiến hoàn tất trong tháng 7.

Đơn vị này cũng đã ký hợp đồng tư vấn với liên danh Incheon Airport. Hai nội dung gồm xây dựng mô hình khai thác và quy trình vận hành cốt lõi đã hoàn thành. Nội dung còn lại là vận hành thử nghiệm và chuyển giao sẽ được triển khai qua ba đợt trong các tháng 9, 10 và 11.

Đề xuất ưu đãi để tăng sức hút cho sân bay mới

Nguồn tin trên báo Chính Phủ cho biết, nhằm khuyến khích các hãng hàng không mở đường bay đến sân bay Long Thành, Bộ Xây dựng đang lấy ý kiến đối với dự thảo Thông tư quy định về quản lý giá dịch vụ hàng không.

Theo đề xuất của Cục Hàng không Việt Nam, các hãng khai thác chuyến bay quốc tế thường lệ đến và đi từ Long Thành, đồng thời duy trì hoạt động liên tục tối thiểu 12 tháng (không bao gồm các hãng đã khai thác tại Tân Sơn Nhất trong ít nhất 12 tháng trước thời điểm Long Thành đi vào hoạt động), sẽ được áp dụng mức giá bằng 50% giá dịch vụ cất cánh, hạ cánh trong thời gian 24 tháng.

Theo Cục Hàng không Việt Nam, chính sách này nhằm tạo thêm sức hấp dẫn cho các cảng hàng không mới, thu hút thêm các hãng bay quốc tế, qua đó từng bước nâng cao năng lực kết nối của hàng không Việt Nam trong giai đoạn phát triển tiếp theo.

Việc hàng chục hãng hàng không quốc tế cùng nhiều doanh nghiệp vận tải trong nước chủ động chuẩn bị kế hoạch khai thác ngay từ trước ngày Long Thành vận hành cho thấy dự án đang bước sang một giai đoạn mới. Sau công trường xây dựng là quá trình hình thành mạng bay, hệ sinh thái khai thác và vai trò của một trung tâm hàng không quốc tế mới mà Việt Nam kỳ vọng trong nhiều năm qua.