Sinh vật khổng lồ nặng hơn 6.800kg bất ngờ lộ diện, giới khoa học vui mừng

Một con cá voi đầu bò Bắc Đại Tây Dương non bất ngờ được phát hiện ngoài khơi Canada, mang đến tín hiệu tích cực vào cuối mùa sinh sản đối với loài động vật đang đứng trước nguy cơ tuyệt chủng cực kỳ cao này.

Phát hiện được công bố khi cá voi đầu bò Bắc Đại Tây Dương tiếp tục chịu nhiều mối đe dọa từ hoạt động của con người, đặc biệt là tình trạng mắc vào ngư cụ và va chạm với tàu thuyền. Theo ước tính của Thủy cung New England (Mỹ), hiện chỉ còn khoảng 380 cá thể cá voi đầu bò Bắc Đại Tây Dương trên thế giới.

Ngày 25/9, các nhà nghiên cứu thuộc tổ chức Mingan Island Cetacean Study đã chụp được hình ảnh một cá voi mẹ cùng con non gần đảo Anticosti, thuộc tỉnh Quebec, Canada, theo thông cáo báo chí của Thủy cung New England.

Những bức ảnh sau đó được chuyển đến các nhà khoa học tại Trung tâm Nghiên cứu Sinh vật biển Anderson Cabot, trực thuộc Thủy cung New England. Đây là đơn vị quản lý Danh mục Cá voi đầu bò Bắc Đại Tây Dương, cơ sở dữ liệu chuyên dùng để nhận dạng và theo dõi từng cá thể thuộc loài này.

Sau nhiều tuần đối chiếu hình ảnh và kiểm tra hồ sơ ghi nhận các lần xuất hiện trước đó, nhóm nghiên cứu xác định đây là một cá voi con chưa từng được ghi nhận.

Cá voi mẹ được xác định là Silt, mang mã số 1817 trong danh mục theo dõi. Silt ít nhất 38 tuổi và đã sinh tổng cộng 6 cá voi con được ghi nhận.

Trước lần xuất hiện này, Silt đã không được nhìn thấy kể từ tháng 2. Trong suốt mùa xuân và mùa hè, cá voi mẹ này hoàn toàn không xuất hiện trong các cuộc khảo sát bằng tàu thuyền và máy bay dọc bờ Đông nước Mỹ.

“Đây là một phát hiện đặc biệt thú vị đối với chúng tôi khi năm đã bước vào giai đoạn cuối”, Amy Warren, nhà khoa học tại Trung tâm Anderson Cabot, chia sẻ trong thông cáo báo chí.

Cá voi con mới được phát hiện có trọng lượng ước tính khoảng 15.000 pound, tương đương 6.804 kg, tức gần 7 tấn.

Đáng chú ý, cá thể này chỉ được nhận dạng hơn 5 tháng sau khi mùa sinh sản hằng năm kết thúc. Thông thường, mùa sinh sản của cá voi đầu bò Bắc Đại Tây Dương kéo dài từ giữa tháng 11 đến giữa tháng 4 tại vùng biển phía Đông Nam nước Mỹ.

Trước đó, các nhà nghiên cứu đã ghi nhận 23 cặp cá voi mẹ và con trong mùa sinh sản. Phát hiện bất ngờ ngoài khơi Quebec đã nâng tổng số lên 24 cặp.

Trong suốt cuộc đời, cá voi mẹ Silt đã sinh 6 con, có 3 cháu và một chắt chào đời vào năm 2026.

Theo Thủy cung New England, Silt đã sống sót sau ít nhất 5 lần mắc vào ngư cụ đánh bắt cá. Một số sự cố để lại những vết sẹo nghiêm trọng trên đầu và đuôi của cá voi mẹ này.

Tuy nhiên, không phải tất cả con của Silt đều may mắn sống sót. Hai cá voi con đã chết sau những sự cố liên quan đến hoạt động của con người.

Division, một cá voi con của Silt sinh năm 2022, đã chết trong năm nay sau khi bị mắc nghiêm trọng vào ngư cụ đánh bắt. Trong khi đó, cá voi con lớn tuổi nhất từng được ghi nhận của Silt đã chết vào năm 2005 sau khi bị tàu thuyền đâm trúng.

Lịch sử đầy mất mát của gia đình Silt cho thấy những hiểm họa thường trực mà cá voi đầu bò Bắc Đại Tây Dương phải đối mặt trong môi trường sống tự nhiên.

Các nhà nghiên cứu hy vọng cá voi con mới được phát hiện sẽ không phải chịu chung số phận với những anh chị em đã chết trước đó.

Tín hiệu hy vọng cho loài cá voi bên bờ tuyệt chủng

Theo trang khoa học Phys.org, mùa sinh sản 2025-2026 là mùa sinh sản thành công nhất của cá voi đầu bò Bắc Đại Tây Dương kể từ năm 2009. Việc phát hiện thêm một cá voi con được xem là tín hiệu đáng mừng trong bối cảnh quần thể loài này vẫn ở mức rất thấp.

Hiện chỉ còn khoảng 70 cá voi cái trong độ tuổi sinh sản. Trong giai đoạn 2010-2020, quần thể cá voi đầu bò Bắc Đại Tây Dương đã suy giảm khoảng 25%.

Đặc biệt, năm 2018, các nhà khoa học không ghi nhận bất kỳ cá voi con nào được sinh ra.

Mặc dù số lượng cá thể đã phục hồi phần nào kể từ năm 2020, cá voi đầu bò Bắc Đại Tây Dương vẫn phải đối mặt với nhiều mối đe dọa nghiêm trọng đối với sự tồn tại của loài.

Thủy cung New England hiện duy trì Danh mục Cá voi đầu bò Bắc Đại Tây Dương thông qua hợp tác với các nhà nghiên cứu và tổ chức dọc bờ Đông Bắc Mỹ và miền đông Canada.

Theo thông cáo báo chí, cơ sở dữ liệu này ghi nhận thông tin về các ca sinh, thương tích, hành trình di cư và độ tuổi của từng cá thể.

Từ những dữ liệu thu thập được, các nhà khoa học có thể tái dựng lịch sử cuộc đời của từng con cá voi, qua đó theo dõi tình trạng sức khỏe và những mối nguy mà chúng gặp phải.

Tuy nhiên, trường hợp cá voi con mới nhất của Silt cho thấy ngay cả những chương trình khảo sát được triển khai trên quy mô lớn cũng có thể bỏ sót các cá thể trong tự nhiên.

“Điều này một lần nữa cho thấy đại dương rộng lớn đến mức nào và những con vật này có thể biến mất khỏi tầm quan sát của chúng ta dễ dàng ra sao”, nhà nghiên cứu Sears chia sẻ với Phys.org.

Phát hiện mới đã bổ sung thêm một cá voi con vào một trong những mùa sinh sản thành công nhất từng được ghi nhận của cá voi đầu bò Bắc Đại Tây Dương.

Đây được xem là diễn biến đầy triển vọng đối với tương lai của loài động vật biển quý hiếm đang đứng trước nguy cơ tuyệt chủng.