Tổng Thư ký VBMA: Các ngân hàng đang đẩy mạnh vay vốn nước ngoài để bổ sung nguồn tiền cho hệ thống

Tại tọa đàm “Giảm lãi suất: Dư địa và giải pháp hỗ trợ tăng trưởng 2 con số” do VnEconomy tổ chức chiều 9/11, ông Phạm Phú Khôi, Tổng Thư ký Hiệp hội Thị trường Trái phiếu Việt Nam (VBMA), chỉ ra một trong những nguyên nhân khiến lãi suất chịu áp lực tăng là sự mất cân đối ngày càng lớn giữa tốc độ tăng trưởng tín dụng và huy động vốn.

Theo ông Khôi, nhìn lại cuối năm 2025, một điểm đáng chú ý là cung tiền M2 chỉ tăng khoảng 8,5%, trong khi tăng trưởng tín dụng lên tới khoảng 19%. Khoảng cách lớn giữa hai chỉ tiêu phản ánh áp lực đáng kể lên nguồn vốn của hệ thống ngân hàng.

Tình trạng này tiếp tục thể hiện trong năm nay. Số liệu được ông Khôi dẫn tại tọa đàm cho thấy, tiền gửi chỉ tăng 9,78%, trong khi tín dụng tăng 11,6%.

“Tiền đâu ra?” là câu hỏi đặt ra khi tín dụng tăng nhanh hơn đáng kể so với nguồn vốn huy động. Theo ông Khôi, số liệu của một số tổ chức nghiên cứu cho thấy khoảng chênh lệch này lên tới khoảng 2,5 triệu tỷ đồng.

Đây cũng là một trong những nguyên nhân khiến bài toán điều hành lãi suất của Ngân hàng Nhà nước trở nên đặc biệt khó khăn. Theo ông Khôi, cơ quan điều hành không chỉ phải bảo đảm thanh khoản cho nền kinh tế mà còn phải kiểm soát tỷ giá và duy trì ổn định kinh tế vĩ mô.

Ông Khôi dẫn chứng, cuối năm ngoái, Ngân hàng Nhà nước đã phải nâng lãi suất trên kênh thị trường mở (OMO) từ 4% lên 4,5%. Trong bối cảnh nhiều ngân hàng trung ương trên thế giới tăng lãi suất, dư địa để Ngân hàng Nhà nước bơm thêm tiền hỗ trợ nền kinh tế cũng bị hạn chế.

Theo vị chuyên gia, để hệ thống ngân hàng có thêm nguồn tiền mới, Việt Nam cần thu hút được dòng vốn từ bên ngoài, thông qua đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) hoặc vay vốn nước ngoài.

Ngay cả với thị trường chứng khoán, dù Việt Nam được nâng hạng và kỳ vọng thu hút khoảng 2 tỷ USD vốn ngoại, diễn biến thực tế lại không như mong đợi. Ông Khôi cho biết, từ đầu năm đến thời điểm phát biểu, khối ngoại đã bán ròng với quy mô còn lớn hơn con số kỳ vọng thu hút sau nâng hạng.

Trong bối cảnh đó, FDI đang là điểm sáng đáng kể. Ông Khôi đánh giá những động thái mạnh mẽ của Chính phủ nhằm mở cửa nền kinh tế, cải thiện môi trường đầu tư và thu hút vốn nước ngoài đã mang lại kết quả tích cực. Dòng vốn FDI vào Việt Nam đã góp phần bù đắp một phần áp lực thiếu hụt nguồn vốn cho hệ thống.

Tuy nhiên, theo ông, nguồn vốn FDI vẫn chưa đủ để giải quyết toàn bộ khoảng chênh lệch giữa tốc độ tăng trưởng tín dụng và huy động vốn. Đây là một trong những nguyên nhân khiến các ngân hàng tiếp tục phải cạnh tranh lãi suất để bảo đảm hoạt động kinh doanh và đáp ứng yêu cầu về nguồn vốn.

Đáng chú ý, ông Khôi cho biết các ngân hàng Việt Nam hiện đang đẩy mạnh vay vốn nước ngoài. Đây được xem là một kênh bổ sung nguồn tiền mới cho hệ thống ngân hàng, qua đó góp phần giảm áp lực cân đối vốn trong nước.

Như vậy, bên cạnh việc điều hành lãi suất và kiểm soát tăng trưởng tín dụng, thu hút dòng vốn ngoại, đa dạng hóa nguồn vốn cho hệ thống ngân hàng cũng có ý nghĩa quan trọng nếu muốn tạo dư địa giảm lãi suất, hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận vốn và thúc đẩy mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số.