Tân Chủ tịch Fed hứng ‘mưa chỉ trích’ của giới đầu tư, lãi suất sẽ tăng sớm hơn dự kiến?

Phong cách truyền đạt ngắn gọn, ít giải thích của Kevin Warsh đã khiến giới đầu tư nghi ngờ về cam kết kiềm chế lạm phát của ông, qua đó gia tăng áp lực buộc vị Chủ tịch mới của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) phải chứng minh bằng hành động, cụ thể là tăng lãi suất.

Chỉ vài giờ sau cuộc họp báo của ông Warsh, các nhà phân tích JPMorgan Chase đã điều chỉnh dự báo, đưa thời điểm Fed tăng lãi suất từ nửa cuối năm 2027 lên tháng 12 năm 2026.

“Ông ấy một lần nữa không nêu rõ sẽ làm thế nào để hiện thực hóa lập trường cứng rắn về chống lạm phát mà mình đã khẳng định”, chuyên gia Michael Feroli của JPMorgan viết. “Chúng tôi cho rằng điều này sẽ khiến phần còn lại của Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC) cảm thấy cấp bách hơn trong việc thực hiện nhiệm vụ của mình”.

Nhận định trên được đưa ra ngay sau khi Fed quyết định giữ nguyên lãi suất với tỷ lệ bỏ phiếu 9-3, tiếp tục chính sách đã duy trì từ đầu năm 2026 đến nay.

Quyết định giữ nguyên lãi suất không gây bất ngờ và thị trường ban đầu đón nhận khá bình thản. Tuy nhiên, trong cuộc họp báo sau đó, tân Chủ tịch Fed Kevin Warsh không giải thích rõ lý do của quyết định này, cũng không cho biết liệu ông có ủng hộ tăng lãi suất nếu lạm phát không tiếp tục hạ nhiệt hay không.

Phản ứng của thị trường khá tiêu cực. Chứng khoán Mỹ giảm mạnh trong phiên 29/7, trong khi lo ngại về lạm phát đẩy lợi suất trái phiếu kỳ hạn dài lên mức cao nhất trong gần 2 thập kỷ qua.

“Cuộc họp báo đã phần nào làm tổn hại đến uy tín của ông ấy”, bà Stephanie Roth, Chuyên gia kinh tế trưởng tại Wolfe Research nhận định. “Phong cách giao tiếp của Warsh dường như đang phản tác dụng và thị trường không còn tin vào những tuyên bố của ông ấy”.

Uy tín của Fed bị đặt lên bàn cân

Điều được đặt cược lúc này là khả năng của tân Chủ tịch Fed Kevin Warsh trong việc dẫn dắt một ủy ban đang ngày càng mất kiên nhẫn với tình trạng lạm phát cao. Các hộ gia đình và doanh nghiệp cũng có thể bắt đầu nghi ngờ niềm tin lâu nay rằng Fed sẽ làm mọi cách cần thiết để kiểm soát lạm phát.

Theo ông Robert Sockin, Chuyên gia kinh tế trưởng về thị trường Mỹ tại PGIM, nếu Fed đánh mất uy tín với thị trường, điều đó “có thể dẫn đến việc lợi suất trái phiếu dài hạn duy trì ở mức cao liên tục và khiến kỳ vọng lạm phát bị tuột khỏi tầm kiểm soát”.

Ông Sockin nói thêm: “Chúng tôi nghi ngờ rằng các phát biểu công khai từ ông Warsh và các thành viên khác sau cuộc họp này sẽ phải gia tăng mạnh mẽ quan điểm diều hâu (thắt chặt tiền tệ) để dọn dẹp một cuộc họp báo khó hiểu”.

Ông Warsh không phải là vị Chủ tịch Fed đầu tiên có nước đi sai lầm trong việc truyền tải thông điệp chính sách.

Năm 2014, lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ tăng mạnh sau khi bà Janet Yellen, trong cuộc họp báo đầu tiên trên cương vị Chủ tịch Fed, nói rằng lãi suất có thể tăng “khoảng 6 tháng” sau khi Fed kết thúc chương trình mua tài sản.

Gần đây hơn, ông Jerome Powell từng gọi cú sốc lạm phát do đại dịch Covid-19 gây ra là “tạm thời” (transitory) – thuật ngữ mà sau này chính ông phải hối hận.

Tuy nhiên, màn thể hiện của Chủ tịch mới của Fed, ông Kevin Warsh vẫn gây bất ngờ bởi thực tế cơ quan này hoàn toàn có những cơ sở hợp lý để giữ nguyên lãi suất.

Việc Mỹ và Iran tạm ngừng các hành động đối đầu trong những ngày gần đây đã giúp hạ nhiệt đà tăng của giá dầu. Báo cáo lạm phát tháng 6 tích cực hơn dự kiến cũng tạo điều kiện để Fed tiếp tục theo dõi diễn biến giá cả. Đồng thời, đa số các nhà kinh tế đều cho rằng thị trường lao động hiện chưa phải là nguyên nhân khiến lạm phát gia tăng.

Giới hoạch định chính sách sẽ đón nhận các dữ liệu lạm phát mới nhất vào ngày 30/7.

Video vì sao tân Chủ tịch Fed Kevin Warsh khẳng định "Lạm phát là một sự lựa chọn'"? - Nguồn clip: CNBC

Thị trường muốn nghe một thông điệp rõ ràng hơn

Trước đó, nhiều quan chức Fed đã giải thích lý do ủng hộ việc giữ nguyên lãi suất. Phó Chủ tịch Philip Jefferson cho rằng lập trường chính sách hiện nay vẫn phù hợp, trong khi Thống đốc Lisa Cook nhận định Fed cần thêm thời gian để đánh giá diễn biến lạm phát. Chủ tịch Fed New York John Williams thậm chí còn cho rằng lạm phát có thể đã đạt đỉnh.

Theo bà Stephanie Roth, điều Warsh cần nói rất đơn giản: “Hôm nay chúng tôi chưa tăng lãi suất vì tôi tin rằng lạm phát sẽ giảm trong vài tháng tới. Nếu điều đó không xảy ra, chúng tôi sẽ tăng lãi suất vào tháng 9”.

“Tất nhiên ông ấy đã không nói như vậy”, Chuyên gia kinh tế trưởng tại Wolfe Research nhận xét.

Thay vào đó, Warsh viện dẫn diễn biến trên thị trường trái phiếu. Ông lập luận rằng việc lợi suất dài hạn tăng kể từ cuộc họp tháng 6 cho thấy thị trường tin vào cam kết ổn định giá cả của Fed, qua đó tự siết chặt điều kiện tài chính mà không cần Fed hành động ngay.

“Dù trong 42 ngày qua chúng tôi chưa làm gì nhiều nhưng thị trường đã hành động khá nhiều rồi”, tân Chủ tịch Kevin Warsh nói về khoảng thời gian kể từ khi mình nhậm chức tại Fed kế nhiệm ông Jerome Powell.

Giới phân tích không đồng tình với cách lý giải này.

Ông Derek Tang, chuyên gia kinh tế của Monetary Policy Analytics thừa nhận điều kiện tài chính đã thắt chặt, nhưng đó là vì “một lý do không tích cực”.

“Điều đó gần như phản ánh sự nghi ngờ của thị trường đối với quyết tâm của Fed. Tôi không nghĩ đây là điều nên đem ra quảng bá”, ông nói.

Jackson Hole có thể là cơ hội sửa sai

Tân Chủ tịch Kevin Warsh sẽ có cơ hội điều chỉnh thông điệp tại hội nghị thường niên của Fed chi nhánh thành phố Kansas ở thung lũng Jackson Hole (bang Wyoming, Mỹ) vào tháng 8.

Tuy nhiên, khi được hỏi về bài phát biểu sắp tới trong ngày 29/7, ông không tiết lộ nhiều.

“Tôi đang xem đó như một tờ giấy trắng”, Warsh nói, đồng thời cho biết muốn đề cập đến những “câu hỏi lớn” mà ông giao cho 5 nhóm công tác nghiên cứu, từ chiến lược truyền thông đến trí tuệ nhân tạo (AI).

Nếu Warsh không tận dụng diễn đàn này để làm rõ định hướng chính sách, các đồng nghiệp của ông có thể sẽ lên tiếng thay.

Ngay trong ngày 29/7, Chủ tịch Fed Dallas Lorie Logan, Chủ tịch Fed Cleveland Beth Hammack và Chủ tịch Fed Minneapolis Neel Kashkari đã bỏ phiếu phản đối quyết định giữ nguyên lãi suất, ủng hộ tăng thêm 0,25 điểm phần trăm.

Đến cuộc họp tháng 9, nhiều quan chức Fed có thể sẽ cùng cho rằng đã đến lúc tăng lãi suất và khi đó Warsh có thể buộc phải đi theo quan điểm của đa số.

Ông Gregory Daco, Chuyên gia kinh tế trưởng tại EY-Parthenon nhận định: “Mức độ chấp nhận lạm phát của Fed - ngoại trừ ông Warsh - hiện dường như quá hẹp, đến mức bất kỳ sự chênh lệch lạm phát đáng kể nào cũng có thể buộc họ phải tăng lãi suất vào tháng 9”.