Tesla bán sỉ Cybercab cho các hãng xe dịch vụ và tham vọng phía sau

Báo cáo kết quả kinh doanh quý 3/2026 của Tesla vừa hé lộ một ngã rẽ hoàn toàn mới trong chiến lược kinh doanh của hãng xe điện lớn nhất nước Mỹ. Không chỉ dừng lại ở việc vận hành các đội xe tự lái cục bộ, Elon Musk quyết định sẽ bán sỉ mẫu robotaxi Cybercab cho các công ty vận hành dịch vụ vận tải trước cuối năm 2026. Động thái phân phối xe cho các đối tác kinh doanh dịch vụ thay vì chỉ tập trung bán lẻ cho người dùng cuối mang nhiều nét tương đồng với cách VinFast đang triển khai mô hình taxi điện. Nước cờ này cho thấy áp lực phải thương mại hóa nhanh chóng công nghệ tự lái của Tesla trong bối cảnh thị trường xe điện toàn cầu đang có dấu hiệu chững lại.

Tham vọng thâu tóm mọi hình thức vận tải

Theo kế hoạch vừa được công bố, mẫu xe không người lái Cybercab sẽ chính thức thoát khỏi vùng thử nghiệm an toàn tại Austin để tiến vào thị trường Dallas ngay trong tháng tới. Hãng xe Mỹ kỳ vọng sẽ tiếp tục phủ sóng dải sản phẩm này tới hàng loạt thành phố lớn khác ngay trước khi năm nay khép lại. Trên thực tế Tesla đã âm thầm duy trì một đội xe robotaxi quy mô nhỏ phát triển từ khung gầm Model Y tại các khu vực như Houston, Miami, Orlando và Tampa để thu thập dữ liệu vận hành.

Nhà máy tỷ đô của Tesla tại bang Texas hiện đã hoàn tất việc lắp đặt dây chuyền sản xuất với công suất vượt mức 125.000 chiếc Cybercab mỗi năm. Giám đốc tài chính Vaibhav Taneja tự tin khẳng định đội ngũ kỹ sư đánh giá đây là một trong những dải sản phẩm dễ mở rộng quy mô nhất từ trước đến nay của hãng do tối ưu hóa được linh kiện cơ khí.

"Chúng tôi bắt đầu từ việc đưa người từ nơi này đến nơi khác, nhưng chúng tôi muốn sở hữu mọi hình thức vận tải trên Trái Đất", ông Taneja chia sẻ thẳng thắn trong cuộc gọi với các nhà đầu tư. Lời tuyên bố này được xem là thông điệp cạnh tranh trực diện gửi tới Waymo, đối thủ đang nắm giữ thị phần lớn với hơn 4.000 xe hoạt động tại hàng chục thành phố trên khắp nước Mỹ. Lợi thế vũ khí của Cybercab nằm ở chi phí sản xuất thấp và khả năng nhân bản nhanh chóng, dù tính hiệu quả thực tế vẫn cần thời gian để minh chứng trên quy mô lớn.

Trò chơi con số và những rào cản bủa vây

Dù vẽ ra một tương lai xán lạn cho mảng kinh doanh gọi xe, Tesla vẫn kiên quyết giấu kín doanh thu thực tế từ các chuyến đi robotaxi. Tỷ phú Elon Musk thừa nhận mảng dịch vụ mới mẻ này sẽ chưa thể tạo ra lực đẩy đáng kể cho bức tranh tài chính chung của tập đoàn ít nhất là cho đến quý 2/2027.

Giới đầu tư nhanh chóng nhận ra sự thay đổi bất thường trong cách báo cáo hoạt động của hãng. Biểu đồ đo lường số dặm robotaxi có trả phí tích lũy từng xuất hiện trong quý trước nay đã bị âm thầm thay thế bằng chỉ số dặm xe chạy không giám sát tích lũy. Việc gộp cả những chuyến xe chạy rỗng không mang lại dòng tiền đã giúp chỉ số báo cáo này tăng vọt gấp 8 lần. Khi bị cổ đông chất vấn trực tiếp về hiệu quả sinh lời, đại diện Tesla né tránh và chỉ đưa ra câu trả lời chung chung rằng mức độ sử dụng đang cải thiện.

Sự mập mờ về hiệu quả kinh doanh đi kèm với những rào cản pháp lý ngày càng thắt chặt từ phía chính phủ. Cơ quan An toàn Giao thông Đường cao tốc Mỹ vừa mở một cuộc điều tra toàn diện nhằm xác định xem thiết kế triệt tiêu hoàn toàn bàn đạp phanh và gương chiếu hậu của Cybercab có vi phạm các tiêu chuẩn an toàn liên bang hay không. Phó chủ tịch phụ trách công nghệ tự lái Ashok Elluswamy thừa nhận rào cản lớn nhất không chỉ nằm ở tờ giấy phép lưu hành mà còn phụ thuộc vào giới hạn năng lực xử lý của phần mềm trí tuệ nhân tạo. Hiện tại dịch vụ tự lái này vẫn bị cấm vận hành trên đường cao tốc và thời gian hoạt động ban đêm mới chỉ rục rịch được nới lỏng đến 2 giờ sáng.

Đánh đổi lợi nhuận để nuôi mộng tự lái

Tham vọng thống trị ngành vận tải tự động của Tesla đang đốt cháy một lượng tiền mặt khổng lồ và kéo lùi hàng loạt chỉ số sinh lời cốt lõi. Báo cáo kinh doanh quý 3/2026 cho thấy tổng doanh thu đạt 28,05 tỷ USD, gần như dậm chân tại chỗ so với cùng kỳ năm ngoái. Đáng chú ý là lợi nhuận ròng rơi tự do 43%, chỉ còn vỏn vẹn 787 triệu USD tương đương mức thu nhập trên mỗi cổ phiếu theo tiêu chuẩn GAAP là 0,22 USD. Mức lợi nhuận hoạt động cũng bốc hơi tới 56%, lùi về mốc 718 triệu USD.

Nguyên nhân chính dẫn đến đà suy giảm này đến từ việc hãng đã mạnh tay ném 2,76 tỷ USD vào hoạt động nghiên cứu và phát triển, mức tăng vọt 69% so với năm trước. Hầu hết nguồn vốn này được đổ dồn vào việc đào tạo hệ thống trí tuệ nhân tạo, phát triển robot hình người Optimus và hoàn thiện nền tảng tự hành cho Cybercab. Dù lượng xe giao đến tay khách hàng trong quý sụt giảm 2% xuống còn 486.532 chiếc, hãng vẫn nỗ lực duy trì được biên lợi nhuận gộp toàn công ty ở mức 19,6%. Với khối tài sản dự trữ dồi dào lên tới 45,4 tỷ USD tiền mặt cùng dòng tiền tự do 1,53 tỷ USD, Tesla vẫn chứng minh họ còn đủ đạn dược tài chính để theo đuổi canh bạc robotaxi đến cùng.