Thành phố trực thuộc Trung ương thứ 9 của Việt Nam đặt mục tiêu thành đại đô thị hơn 10 triệu dân, quy mô kinh tế mới sẽ ra sao?

Sau khi trở thành thành phố trực thuộc Trung ương, Bắc Ninh đặt mục tiêu mở rộng không gian phát triển, hình thành các cực đô thị, công nghiệp và logistics quy mô lớn. Theo quy hoạch, dân số TP. Bắc Ninh có thể đạt 8,9 triệu người vào năm 2050, trước khi hướng tới ngưỡng hơn 10 triệu người vào năm 2075.

Quy mô dân số tăng mạnh trong những thập niên tới là một trong những định hướng đáng chú ý tại Kế hoạch thực hiện Quy hoạch chung đô thị Bắc Ninh đến năm 2050, tầm nhìn đến năm 2075, được UBND thành phố ban hành theo Quyết định số 1248/QĐ-UBND.

Không chỉ đặt mục tiêu mở rộng dân số, Bắc Ninh còn định hướng tổ chức lại cấu trúc đô thị theo mô hình đa cực, đa trung tâm, gắn phát triển công nghiệp công nghệ cao với mạng lưới giao thông, hàng không và logistics. Đây được xem là cơ sở để địa phương cụ thể hóa vai trò của một thành phố trực thuộc Trung ương trong giai đoạn phát triển mới.

Từ đô thị công nghiệp đến mạng lưới đô thị đa cực

Theo lộ trình quy hoạch, giai đoạn 2026-2030 là thời kỳ Bắc Ninh tập trung hoàn thiện các điều kiện phát triển đô thị, phấn đấu đạt tiêu chí đô thị loại I và trở thành thành phố trực thuộc Trung ương trước năm 2030 theo mục tiêu của kế hoạch. Dân số dự kiến đạt khoảng 4,95 triệu người, tỷ lệ đô thị hóa từ 65% trở lên.

Một trong những nhiệm vụ hạ tầng đáng chú ý là đưa giai đoạn 1 Cảng hàng không quốc tế Gia Bình vào khai thác. Cùng với đó, địa phương định hướng phát triển các khu vực gắn với giao thông công cộng, nghiên cứu mô hình đô thị TOD và thúc đẩy các lĩnh vực công nghệ cao như bán dẫn, vi mạch và trí tuệ nhân tạo.

Đến giai đoạn 2030-2040, cấu trúc đô thị được định hướng chuyển sang mô hình đa cực, đa trung tâm. Mạng lưới đường sắt, tàu điện đô thị và các chuỗi đô thị TOD sẽ được phát triển, đồng thời hình thành những cực logistics lớn tại Quế Võ, Gia Bình và Kép.

Dân số Bắc Ninh trong giai đoạn này dự kiến tăng lên 7,5-7,7 triệu người, tỷ lệ đô thị hóa đạt từ 75% trở lên. Những mục tiêu này cho thấy quy hoạch không chỉ hướng tới gia tăng quy mô đô thị, mà còn đặt trọng tâm vào kết nối giao thông và phân bổ các chức năng kinh tế trên không gian phát triển rộng hơn.

Quy hoạch hàng loạt khu vực, chuẩn bị nền tảng cho đô thị gần 9 triệu dân

Để hiện thực hóa các mục tiêu dài hạn, Bắc Ninh đặt nhiệm vụ hoàn thiện hệ thống quy hoạch làm cơ sở quản lý xây dựng và triển khai dự án. Danh mục gồm quy hoạch không gian ngầm, 4 quy hoạch chuyên ngành hạ tầng kỹ thuật, 21 quy hoạch phân khu đô thị, 21 quy hoạch chung xã cùng các quy hoạch chức năng và quy hoạch chi tiết.

Theo kế hoạch, 21 quy hoạch phân khu đô thị tỷ lệ 1/2.000 và 21 quy hoạch chung xã dự kiến hoàn thành trong quý II/2027. Quy hoạch không gian ngầm và các quy hoạch chuyên ngành hạ tầng kỹ thuật được đặt mục tiêu hoàn thành trong quý III/2027. Dữ liệu quy hoạch sẽ được tích hợp trên nền tảng GIS để phục vụ quản lý đô thị thông minh.

Bên cạnh hệ thống giao thông và logistics, địa phương cũng nghiên cứu các đề án về khu thương mại tự do phi thuế quan, khu kinh tế đặc biệt gắn với Cảng hàng không quốc tế Gia Bình và khu kinh tế chuyên biệt gắn với ga đường sắt Kép. Hạ tầng giao thông đối ngoại, đường sắt, hệ thống cảng và các công trình xử lý môi trường được xác định là những hạng mục cần ưu tiên định hướng đầu tư.

Trong giai đoạn 2040-2050, Bắc Ninh hướng tới quy mô dân số 8,6-8,9 triệu người, tỷ lệ đô thị hóa vượt 80%. Định hướng phát triển tập trung vào nâng cao chất lượng sống, thúc đẩy kinh tế số, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn và tiến tới mục tiêu phát thải ròng bằng 0.

Xa hơn, đến năm 2075, địa phương đặt mục tiêu trở thành đại đô thị hiện đại, phát triển bền vững, mang bản sắc văn hóa Kinh Bắc và có khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu. Quy mô dân số được định hướng vượt 10 triệu người, gắn với hệ sinh thái kinh tế tri thức, bán dẫn, hàng không và dịch vụ toàn cầu.

Để triển khai quy hoạch, thành phố sẽ huy động nguồn lực từ ngân sách nhà nước, vốn ngoài ngân sách và các hình thức hợp tác công tư. Sở Xây dựng được giao làm cơ quan thường trực, theo dõi tiến độ, hướng dẫn và tổng hợp kết quả thực hiện.

Với định hướng này, thách thức của Bắc Ninh không chỉ là đáp ứng nhu cầu của một đô thị có dân số ngày càng lớn, mà còn nằm ở khả năng đồng bộ quy hoạch, giao thông, hạ tầng kỹ thuật và các trung tâm kinh tế. Đây sẽ là những yếu tố quan trọng quyết định khả năng hiện thực hóa mục tiêu trở thành đại đô thị hơn 10 triệu dân trong dài hạn.