TS Nguyễn Đức Kiên: Doanh nghiệp bất động sản cần 50% vốn tự có khi quyết định đầu tư một dự án

Trả lời phỏng vấn bên lề Hội thảo “Tháo gỡ điểm nghẽn, khơi thông nguồn lực, thúc đẩy tăng trưởng” ngày 22/10, Tiến sĩ Nguyễn Đức Kiên, nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế của Quốc hội, đã đưa ra những phân tích chuyên sâu về bài toán nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực tài chính quốc gia.

Theo ông, việc phối hợp nhịp nhàng giữa chính sách tài khóa và tiền tệ, kéo giảm chỉ số ICOR (chỉ số kinh tế đo lường hiệu quả sử dụng vốn đầu tư), cùng việc nâng cao tính tự chủ tài chính của doanh nghiệp là những yếu tố then chốt để bảo đảm sự phát triển bền vững.

Cần phối hợp nhịp nhàng chính sách vĩ mô và cân bằng các kênh dẫn vốn

Đánh giá về bức tranh luân chuyển dòng tiền, TS Nguyễn Đức Kiên cho rằng điểm nghẽn hiện nay nằm ở việc chưa kết hợp thật sự hài hòa giữa chính sách tiền tệ và chính sách tài khóa để huy động tối đa các nguồn lực tài chính. Trong giai đoạn vừa qua, nguồn vốn đóng góp qua kênh thị trường chứng khoán và trái phiếu doanh nghiệp vào tổng vốn đầu tư toàn xã hội vẫn còn duy trì ở tỷ trọng khá khiêm tốn, dẫn đến áp lực cung ứng vốn trung và dài hạn dồn chủ yếu lên hệ thống các tổ chức tín dụng.

Để khắc phục sự mất cân đối này, TS Kiên nhận định hệ thống tài chính cần được tái cơ cấu theo hướng giảm dần tỷ trọng cung ứng vốn từ các ngân hàng thương mại xuống mức khoảng 35% đến 40% tổng nguồn vốn toàn xã hội. Đồng thời, ông đề xuất đẩy mạnh việc gia tăng tỷ trọng huy động vốn qua kênh trái phiếu chính phủ và thị trường cổ phiếu lên mức từ 15% đến 18%. Sự chuyển dịch cân bằng này sẽ giúp giảm thiểu rủi ro tập trung tín dụng, tạo điều kiện cho doanh nghiệp chủ động tiếp cận nguồn vốn dài hạn với chi phí hợp lý và nâng cao sức chịu đựng của nền kinh tế trước các biến động bên ngoài.

Kéo giảm chỉ số ICOR và sự đồng hành giữa Nhà nước với doanh nghiệp

Bên cạnh việc đa dạng hóa các kênh huy động vốn, TS Nguyễn Đức Kiên chỉ ra rằng chất lượng tăng trưởng kinh tế cần được đo lường cụ thể thông qua chỉ số ICOR. Chỉ số ICOR năm 2025 của Việt Nam hiện ở mức tương đối cao so với các nước trong khu vực và nhóm quốc gia đang phát triển, đòi hỏi phải thực hiện các giải pháp đồng bộ để kéo giảm, qua đó nâng cao hiệu quả trên mỗi đồng vốn đầu tư.

Theo TS Kiên, quá trình này đòi hỏi nỗ lực tích cực và sự đồng hành từ cả cơ quan quản lý lẫn cộng đồng doanh nghiệp. Ông cho rằng việc tiếp tục đẩy mạnh công khai, minh bạch các thủ tục hành chính, tăng cường tính liên thông và chủ động tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp sẽ giúp rút ngắn thời gian chuẩn bị đầu tư và đẩy nhanh tiến độ đưa dự án vào vận hành. Về phía doanh nghiệp, chuyên gia khuyến nghị cần nâng cao năng lực quản trị, tôn trọng các quy luật thị trường và phát huy tối đa nguồn lực nội tại.

TS Kiên cũng nhận định, việc các chính sách vĩ mô đang điều chỉnh mặt bằng giá cả tài sản về mức hợp lý hơn sẽ là cơ hội để doanh nghiệp tái cấu trúc danh mục, tập trung vào các lĩnh vực tạo ra giá trị gia tăng thực chất.

Định vị đúng vai trò ngành bất động sản và tăng tính tự chủ tài chính của doanh nghiệp

Phân tích về mối quan hệ giữa ngành bất động sản và sự phát triển chung, TS Nguyễn Đức Kiên cho rằng cần có sự nhìn nhận khách quan dựa trên các số liệu thực tế. Ông dẫn chứng rằng trong tổng nhu cầu vốn đầu tư toàn xã hội giai đoạn 2026-2030 khoảng 38 đến 39 triệu tỷ đồng, tổng mức đầu tư của các dự án bất động sản vướng mắc chỉ chiếm hơn 3 triệu tỷ đồng, tương đương khoảng 6% đến 7% tổng nguồn lực. Do đó, bên cạnh việc tập trung tháo gỡ cho các dự án bất động sản, nền kinh tế cần ưu tiên nguồn lực cho các ngành sản xuất, chế biến, chế tạo và dịch vụ công nghệ cao để tạo ra chuỗi giá trị nối tiếp và nguồn thu bền vững cho ngân sách.

Từ thực tiễn vận động của thị trường, TS Kiên nhấn mạnh thông điệp quan trọng dành cho các doanh nghiệp là phải nâng cao tính tự chủ tài chính khi triển khai dự án đầu tư. Theo ông, doanh nghiệp cần đảm bảo tỷ lệ vốn chủ sở hữu tự có đạt tối thiểu 50% tổng mức đầu tư, phần còn lại mới linh hoạt huy động qua các công cụ trên thị trường vốn và tín dụng.

“Tất cả các doanh nghiệp nếu mà muốn đầu tư một dự án thì trước hết phải tự có vốn, tự có khoảng 50%”, ông nói.

Việc duy trì cấu trúc tài chính an toàn này sẽ giúp doanh nghiệp giảm sự phụ thuộc vào vốn vay ngân hàng, nâng cao khả năng chống chịu rủi ro và đóng góp tích cực vào sự phát triển ổn định của nền kinh tế.