Thép Việt có nguy cơ mất 20% giá trị đơn hàng khi xuất khẩu sang châu Âu, Hòa Phát lên kế hoạch ứng phó

Tại hội thảo “Áp lực CBAM, ESG” ngày 26/8, ông Hoàng Anh Dũng, Tổng Giám đốc Công ty Intracom, cho biết doanh nghiệp Việt Nam có thể phải bù từ hàng trăm đến cả nghìn USD khi xuất khẩu các mặt hàng phát thải lớn sang châu Âu.

Theo mô hình tính toán thiệt hại dựa trên mức phát thải trung bình ngành của Intracom, ông Dũng cho biết các doanh nghiệp chậm chuyển đổi sẽ phải bù đắp hơn 100 USD mỗi tấn thép. Riêng với nhôm, mức chi phí phát sinh có thể lên tới hàng nghìn USD mỗi tấn, căn cứ vào chênh lệch giữa lượng phát thải thực tế và ngưỡng quy định của châu Âu.

Cụ thể, trung bình mỗi tấn nhôm sản xuất tại Việt Nam phát thải khoảng 14 tấn CO2, trong khi ngưỡng tiêu chuẩn của EU chỉ hơn 1,4 tấn. Đối với thép, mỗi tấn sản xuất trong nước phát thải khoảng 2,5 tấn CO2, cao gần gấp 3 lần ngưỡng tiêu chuẩn này.

Ông Dũng dẫn chứng, với các doanh nghiệp mà Intracom đang tư vấn, giá bán mỗi tấn nhôm khoảng 3.200 USD, trong khi thép ở mức 500-550 USD. Tính riêng với thép, nếu xuất khẩu 100.000 tấn sang EU, doanh nghiệp có thể phải chịu khoảng 300 tỷ đồng chi phí carbon, tương đương 20% giá trị đơn hàng. Với nhôm, tỷ trọng này còn cao hơn nhiều.

Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM) chính thức được áp dụng từ đầu năm nay, tập trung vào các nhóm hàng hóa gồm sắt thép, nhôm, xi măng, phân bón, điện và hydrogen. Những hàng hóa có mức phát thải vượt ngưỡng sẽ phải mua chứng chỉ CBAM để bù đắp tương ứng. Giá chứng chỉ do Ủy ban châu Âu (EC) công bố theo quý, hiện ở mức trên 75 USD mỗi tấn CO2.

Dù Việt Nam chưa xuất khẩu nhôm nguyên liệu sang EU, ông Hoàng Anh Dũng lưu ý CBAM còn có thể áp dụng đối với các linh kiện, chẳng hạn ốc vít hay nẹp nhôm trong một sản phẩm bàn gỗ xuất khẩu.

Việt Nam mới thí điểm sàn giao dịch carbon từ tháng 6, với 3 ngành gồm sắt thép, xi măng và nhiệt điện. Giá giao dịch hạn ngạch hiện khoảng 5 USD mỗi tấn CO2, chỉ bằng khoảng 1/15 giá carbon tại EU. Tuy nhiên, theo ông Dũng, EU không chấp nhận việc bù trừ bằng các tín chỉ carbon hoặc hạn ngạch này.

Hòa Phát dành 30% vốn đầu tư cho chiến lược ứng phó CBAM

Theo Báo cáo thường niên 2025, Hòa Phát đã dành khoảng 30% tổng vốn đầu tư tại các khu liên hợp sản xuất cho các hạng mục môi trường, áp dụng công nghệ hiện đại từ các nước G7, đồng thời tích cực triển khai các giải pháp tiết kiệm năng lượng và tài nguyên nhằm “xanh hóa” hoạt động sản xuất.

Nhờ đó, tập đoàn có thể tự chủ khoảng 90% điện năng phục vụ sản xuất tại các khu liên hợp.

Hòa Phát cũng duy trì công tác kiểm kê khí nhà kính theo tiêu chuẩn ISO 14064-1:2018 trên toàn bộ hệ thống công ty thành viên. Việc này giúp bảo đảm tính chính xác và đồng bộ của dữ liệu phát thải, phục vụ công tác quản trị nội bộ cũng như thực hiện nghĩa vụ báo cáo định kỳ theo quy định pháp luật.

Bên cạnh đó, tập đoàn chủ động phối hợp với các bộ, ngành trong việc cung cấp số liệu thực tế và đóng góp ý kiến cho quá trình xây dựng phương án phân bổ hạn ngạch phát thải khí nhà kính trong giai đoạn thí điểm.

Qua đó, doanh nghiệp có thể nắm bắt kịp thời định hướng chính sách, đồng thời chuẩn bị nguồn lực và công nghệ phù hợp với lộ trình phát triển thị trường carbon của Chính phủ.

Đối với hoạt động xuất khẩu, Hòa Phát duy trì việc xác định dấu chân carbon cho các dòng sản phẩm thép chủ lực theo tiêu chuẩn ISO 14067 nhằm đáp ứng yêu cầu từ các đối tác quốc tế.

Để chuẩn bị cho giai đoạn vận hành chính thức của CBAM từ năm 2026, tập đoàn đã triển khai kiểm kê khí nhà kính đối với các sản phẩm xuất khẩu sang EU theo các quy định kỹ thuật và phụ lục chuyên biệt của Ủy ban châu Âu, với sự tư vấn và xác nhận của tổ chức quốc tế TUV.

Việc chuẩn hóa dữ liệu theo cả tiêu chuẩn ISO và các yêu cầu riêng của CBAM giúp Hòa Phát hoàn thiện hệ thống hồ sơ kỹ thuật, đồng thời bảo đảm khả năng tương thích của dữ liệu phát thải với các quy định mới.