Thông tin mới nhất về đề xuất sáp nhập 168 phường, xã, đặc khu tại thành phố giàu nhất Việt Nam

Sau hơn một năm vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, hoạt động của 168 phường, xã, đặc khu trên địa bàn TP. HCM cơ bản ổn định. Trên cơ sở rà soát tiêu chuẩn, đánh giá thực tiễn và tổng hợp ý kiến từ cơ sở, UBND TP. HCM đề xuất trước mắt giữ nguyên toàn bộ đơn vị hành chính cấp xã hiện nay, trong đó chưa chấp thuận phương án điều chỉnh do phường Khánh Hội, phường Xóm Chiếu và xã Long Sơn đề xuất.

Theo Tờ trình số 1168/TTr-UBND của UBND TP. HCM, thành phố hiện có 168 đơn vị hành chính cấp xã. Trong số này, 114 đơn vị đáp ứng đồng thời tiêu chuẩn về diện tích tự nhiên và quy mô dân số; 54 đơn vị chưa đạt một trong hai tiêu chuẩn.

Đáng chú ý, 52 đơn vị có dân số từ 30.000 người trở lên nhưng chưa đạt yêu cầu về diện tích, gồm 48 phường có diện tích dưới 5,5km2 và 4 xã có diện tích dưới 30km2. Hai trường hợp còn lại là xã Thạnh An và đặc khu Côn Đảo chưa đạt tiêu chuẩn về dân số nhưng có diện tích từ 75km2 trở lên, đồng thời có đặc thù về vị trí địa lý, nằm biệt lập và cách xa đất liền.

Qua lấy ý kiến, có tới 165/168 UBND phường, xã, đặc khu đề nghị tiếp tục giữ nguyên hiện trạng. Các phường Khánh Hội, phường Xóm Chiếu và xã Long Sơn đề xuất nghiên cứu phương án sắp xếp, điều chỉnh địa giới.

Tại khu vực Quận 4 cũ, phường Xóm Chiếu đề xuất sáp nhập với phường Khánh Hội và phường Vĩnh Hội để hình thành một đơn vị hành chính mới. Phường này có diện tích 1,94km2, dân số 53.067 người, mật độ khoảng 27.354 người/km2. Theo địa phương, phương án sáp nhập được đề xuất nhằm tạo sự liền mạch về không gian đô thị và phù hợp với định hướng phát triển khu vực ven sông Sài Gòn.

Trong khi đó, phường Khánh Hội có diện tích chỉ 1,06km2 nhưng dân số lên tới 74.214 người, tương đương mật độ khoảng 70.013 người/km2. Địa phương đưa ra hai phương án, trong đó phương án đầu tiên cũng là sáp nhập Khánh Hội, Vĩnh Hội và Xóm Chiếu thành một phường mới; phương án còn lại là hợp nhất ba phường với một đơn vị hành chính giáp ranh khác nhằm đáp ứng yêu cầu về diện tích và mở rộng không gian phát triển.

Tuy nhiên, UBND TP. HCM nhận định nếu chỉ hợp nhất ba phường Khánh Hội, Vĩnh Hội và Xóm Chiếu thì đơn vị mới chỉ có diện tích khoảng 4,18km2, vẫn thấp hơn mức tối thiểu 5,5km2 theo Nghị quyết 112/2025/UBTVQH15. Bên cạnh đó, hai phường Khánh Hội và Xóm Chiếu chưa tổ chức trao đổi, lấy ý kiến với các địa phương giáp ranh về phương án điều chỉnh; đồng thời chưa đánh giá đầy đủ những bất cập phát sinh sau một năm thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp để làm căn cứ cho việc đề xuất sắp xếp.

UBND TP. HCM cho biết, trong số 165 đơn vị đề nghị giữ nguyên hiện trạng có 46 phường chưa đạt tiêu chuẩn về diện tích. Tuy nhiên, các địa phương này đã rà soát quá trình vận hành, đánh giá cụ thể và cho rằng việc tiếp tục duy trì địa giới hiện nay không phát sinh bất hợp lý. Vì vậy, thành phố chưa thống nhất với phương án sáp nhập do phường Khánh Hội và Xóm Chiếu đề xuất, đồng thời đề nghị trước mắt giữ nguyên các đơn vị hành chính hiện hữu.

Tại xã Long Sơn, địa phương đạt tiêu chuẩn về diện tích với 56,5km2 nhưng dân số mới ở mức 24.684 người, chưa đáp ứng tiêu chuẩn về quy mô dân số. Ngày 13/8, Ban Thường vụ Đảng ủy xã Long Sơn thống nhất nghiên cứu 3 phương án sắp xếp và đề xuất lựa chọn phương án sáp nhập Long Sơn với phường Tân Hải để hình thành đơn vị hành chính mới.

Tuy nhiên, phương án này chưa nhận được sự thống nhất từ phường Tân Hải. Sau khi Ban Thường vụ Đảng ủy xã Long Sơn gửi văn bản đề nghị xem xét sáp nhập vào ngày 17/8, đến ngày 20/8, phường Tân Hải có văn bản phúc đáp và thống nhất chủ trương tiếp tục ổn định đơn vị hành chính hiện tại. UBND TP. HCM cũng đánh giá báo cáo của xã Long Sơn mới dừng ở việc phân tích 3 phương án, chưa hoàn thiện và lựa chọn đầy đủ một phương án cụ thể. Phương án sáp nhập với phường Tân Hải chưa có sự đồng thuận giữa hai địa phương, đồng thời chưa chứng minh được tính cấp thiết phải điều chỉnh địa giới.

Từ những căn cứ trên, UBND TP. HCM đề nghị trước mắt giữ nguyên xã Long Sơn và phường Tân Hải, chưa thực hiện điều chỉnh địa giới hành chính giữa hai địa phương.

Việc giữ ổn định 168 đơn vị hành chính cấp xã cũng được UBND TP. HCM đánh giá là phù hợp với bối cảnh hiện nay. Các phường, xã, đặc khu được hình thành và chính thức vận hành từ ngày 1/7/2025, trước thời điểm Nghị quyết số 112/2025/UBTVQH15 có hiệu lực. Theo quy định chuyển tiếp, những đơn vị hành chính được hình thành trước thời điểm nghị quyết có hiệu lực không bắt buộc phải đánh giá lại tiêu chuẩn.

UBND TP. HCM đề xuất Ban Thường vụ Thành ủy thống nhất chủ trương giữ nguyên 168 phường, xã, đặc khu hiện hữu. Trong giai đoạn 2026-2030, thành phố sẽ tập trung hoàn thiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, đồng thời đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, chuyển đổi số và cải cách hành chính.

Sau khi sắp xếp với Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu, TP. HCM hiện có diện tích gần 6.800km2 và dân số khoảng 16 triệu người. Trong 168 đơn vị hành chính cấp xã, xã Phú Giáo có diện tích lớn nhất, khoảng 192,83km2, trong khi phường Dĩ An là địa phương có quy mô dân số lớn nhất với hơn 227.800 người.