Thu hồi đất: Nhà, đất chưa sổ đỏ có được tính là 'nơi ở khác'?

Cụ thể, công dân T.N. cho biết đang tìm hiểu quy định về bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất ở. Tuy nhiên, khi nghiên cứu điểm a khoản 2 Điều 11 Nghị định 88/2024/NĐ-CP, ông chưa rõ cách hiểu cụm từ “không còn đất ở, nhà ở nào khác trên địa bàn cấp xã nơi có đất thu hồi”.

Theo đó, người dân đặt câu hỏi: Trường hợp đang sử dụng một thửa đất ở hoặc nhà ở khác nhưng chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất thì có được xác định là còn đất ở, nhà ở khác hay không?

Khi nào được bồi thường bằng đất ở hoặc nhà tái định cư?

Trả lời vấn đề này, Cục Quản lý đất đai (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) dẫn quy định tại khoản 8 Điều 111 Luật Đất đai năm 2024 về trường hợp được Nhà nước hỗ trợ tiền để bảo đảm đủ điều kiện nhận một suất tái định cư tối thiểu.

Theo quy định, người có đất ở bị thu hồi, phải di chuyển chỗ ở và được bồi thường bằng đất ở hoặc nhà ở tái định cư nhưng tiền bồi thường về đất ở không đủ so với giá trị của một suất tái định cư tối thiểu thì được Nhà nước hỗ trợ phần tiền còn thiếu để đủ điều kiện được giao một suất tái định cư tối thiểu.

Đáng chú ý, quy định về trường hợp thu hồi hết đất ở được nêu cụ thể tại điểm a khoản 2 Điều 11 Nghị định 88/2024/NĐ-CP, đã được sửa đổi, bổ sung tại Nghị định 226/2025/NĐ-CP.

Theo đó, hộ gia đình, cá nhân khi Nhà nước thu hồi đất ở, đủ điều kiện được bồi thường về đất sẽ được xem xét bồi thường bằng đất ở hoặc nhà ở tái định cư nếu thuộc trường hợp thu hồi hết đất ở, hoặc phần diện tích đất ở còn lại sau thu hồi nhỏ hơn diện tích tối thiểu theo quy định của UBND cấp tỉnh.

Tuy nhiên, điều kiện quan trọng đi kèm là hộ gia đình, cá nhân không còn đất ở, nhà ở nào khác trên địa bàn cấp xã nơi có đất thu hồi.

Đây chính là điểm khiến nhiều người dân đặt câu hỏi về việc một thửa đất hoặc căn nhà đang sử dụng nhưng chưa được cấp sổ đỏ có được tính là “đất ở, nhà ở khác” hay không.

Không chỉ nhìn vào việc có hay chưa có sổ

Quy định hiện hành đặt vấn đề trong mối liên hệ giữa đất ở bị thu hồi, nơi ở khác của người bị thu hồi đất và điều kiện được bố trí tái định cư.

Vì vậy, việc xác định một hộ gia đình, cá nhân có còn đất ở hoặc nhà ở khác hay không cần được xem xét trên cơ sở hồ sơ, hiện trạng sử dụng đất và các quy định pháp luật có liên quan tại địa phương.

Cục Quản lý đất đai đề nghị công dân nghiên cứu các quy định nêu trên, đồng thời liên hệ cơ quan có chức năng quản lý đất đai tại địa phương để được hướng dẫn cụ thể đối với trường hợp thực tế.

Điều này đặc biệt đáng lưu ý bởi việc xác định có hay không có đất ở, nhà ở khác trên địa bàn cấp xã có liên quan trực tiếp đến phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất.