Thủ tướng yêu cầu ‘bịt’ kẽ hở, không để lợi ích cục bộ, lợi ích nhóm chi phối chính sách

Chiều 16/9, Thủ tướng Lê Minh Hưng chủ trì Phiên họp chuyên đề xây dựng pháp luật tháng 9/2026, xem xét, cho ý kiến đối với 8 dự án luật, nghị quyết dự kiến trình Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI.

Theo Thủ tướng, thời gian từ nay đến kỳ họp không còn nhiều, trong khi khối lượng công việc lập pháp rất lớn. Dự kiến tại kỳ họp, Chính phủ trình Quốc hội xem xét, cho ý kiến, thông qua khoảng 45 dự án luật, nghị quyết.

Các nội dung được xem xét lần này liên quan trực tiếp đến nhiều lĩnh vực như ngân sách nhà nước, đầu tư, thuế, đất đai, nhà ở, kinh doanh bất động sản và tổ chức cơ quan điều tra hình sự. Đây đều là những lĩnh vực còn nhiều khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn, cần sớm hoàn thiện để khơi thông nguồn lực và cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh.

Không để lợi ích nhóm chi phối chính sách

Thủ tướng nhấn mạnh quan điểm xuyên suốt là thể chế phải giải quyết đúng, trúng và đến cùng các điểm nghẽn, khơi thông nguồn lực, tạo không gian và dư địa cho phát triển.

“Quan trọng nhất, các bộ phải thấm nhuần tinh thần chỉ đạo là loại bỏ tư duy cục bộ, lợi ích ngành, lợi ích nhóm, tuyệt đối không để lợi ích cục bộ, lợi ích ngành, lợi ích nhóm chi phối chính sách”, Thủ tướng nói.

Theo Thủ tướng, các quy định phải cụ thể, chặt chẽ, bịt được những kẽ hở, vừa bảo đảm mục tiêu quản lý vừa kiến tạo không gian phát triển. Đồng thời, phải tuân thủ đầy đủ các quy định về kiểm soát quyền lực trong xây dựng pháp luật, phòng ngừa lợi ích cục bộ, lợi ích nhóm tác động vào quá trình xây dựng văn bản quy phạm pháp luật.

Tại phiên họp, các đại biểu được yêu cầu không báo cáo lại những nội dung đã thống nhất mà tập trung vào các vấn đề còn ý kiến khác nhau, phương án xử lý và nội dung cần Chính phủ quyết định.

Thủ tướng cũng yêu cầu rà soát kỹ tính đồng bộ giữa các dự án luật, nhất là Luật Đất đai, Luật Nhà ở, Luật Kinh doanh bất động sản, Luật Đầu tư cùng pháp luật về thuế và ngân sách; xử lý dứt điểm tình trạng chồng chéo, mâu thuẫn, giảm tầng nấc, trùng lặp.

Một yêu cầu khác là cắt giảm thực chất thủ tục hành chính, điều kiện đầu tư kinh doanh và chi phí tuân thủ; không tạo thêm cơ chế “xin - cho”, không đẩy khó khăn cho người dân, doanh nghiệp.

Rà soát hàng loạt luật liên quan đất đai, nhà ở, bất động sản

Đối với dự án Luật Đất đai (sửa đổi), Thủ tướng yêu cầu tiếp tục rà soát toàn diện, bảo đảm tính đồng bộ với Luật Nhà ở, Luật Kinh doanh bất động sản và các luật liên quan.

Đáng chú ý, việc xây dựng, kết nối thông tin dữ liệu đất đai được yêu cầu thực hiện theo nguyên tắc minh bạch tối đa nhằm thúc đẩy giao dịch trên thị trường; đồng thời rà soát quy định phân cấp, phân quyền và đơn giản hóa thủ tục theo nguyên tắc “1 đầu mối, 1 cửa”.

Với Luật Nhà ở (sửa đổi), Thủ tướng yêu cầu nghiên cứu, hoàn thiện cơ chế về thời hạn sử dụng nhà chung cư, các loại hình nhà ở cho thuê và cơ chế tài chính đi kèm. Các thủ tục đầu tư, phát triển và tiếp cận nhà ở cũng cần được đơn giản hóa.

Dự thảo luật đồng thời được yêu cầu làm rõ tiêu chí hạn chế phân lô bán nền, ngăn ngừa hành vi đầu cơ và nghiên cứu đề xuất thí điểm cơ chế Nhà nước mua lại dự án nhà ở thương mại của chủ đầu tư không còn khả năng thực hiện hoặc không thể chuyển nhượng.

Với Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi), mục tiêu được đặt ra là đưa thị trường trở thành kênh phân bổ đất đai công khai, minh bạch, lành mạnh và ổn định.

Thủ tướng yêu cầu hoàn thiện quy định nhận diện hành vi đầu cơ, thao túng thị trường; cơ chế bảo đảm giá trị còn lại của hợp đồng mua bán, thuê mua nhà ở hình thành trong tương lai qua tài khoản bảo đảm; đồng thời tăng trách nhiệm công khai thông tin và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người mua nhà.

Thể chế phải đi trước một bước

Với Luật Ngân sách nhà nước, yêu cầu trọng tâm là khắc phục giao thoa, chồng chéo giữa quy trình ngân sách nhà nước và đầu tư công, giảm tầng nấc, thủ tục và nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực công.

Đối với Luật Đầu tư (sửa đổi), Thủ tướng yêu cầu tiếp tục tháo gỡ các rào cản, điểm nghẽn về thể chế, bảo đảm môi trường đầu tư ổn định, minh bạch, dễ thực hiện; xử lý dứt điểm chồng chéo với pháp luật về đất đai, xây dựng, quy hoạch, đấu thầu và môi trường.

Kết luận phiên họp, Thủ tướng yêu cầu các bộ trưởng trực tiếp chỉ đạo khẩn trương hoàn thiện hồ sơ các dự án luật, nghị quyết để lấy ý kiến Thành viên Chính phủ, báo cáo Phó Thủ tướng phụ trách trước ngày 21/9.

Thủ tướng nhấn mạnh: “Yêu cầu xuyên suốt là thể chế phải đi trước một bước, mở đường cho phát triển; quyết tâm xử lý triệt để các chồng chéo, bất cập; khơi thông và sử dụng hiệu quả nguồn lực; bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người dân, doanh nghiệp”.

Bên cạnh công tác xây dựng luật, Thủ tướng yêu cầu tập trung nguồn lực để hoàn thiện các nghị định, thông tư quy định chi tiết 14 luật, 1 nghị quyết đã được Quốc hội thông qua, không để tái diễn tình trạng chậm, nợ văn bản và phát sinh khoảng trống pháp lý.

Trong điều hành kinh tế - xã hội, Thủ tướng tiếp tục yêu cầu thúc đẩy đầu tư công, tháo gỡ các dự án tồn đọng, giữ ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát và bảo đảm các cân đối lớn.

Đối với cộng đồng doanh nghiệp, các bộ được yêu cầu tiếp tục rà soát, chủ động tháo gỡ vướng mắc, đặc biệt với doanh nghiệp vừa và nhỏ. Bộ Tài chính được giao phối hợp đánh giá sự tham gia của doanh nghiệp Việt Nam trong chuỗi cung ứng hàng hóa xuất khẩu và kiến nghị xử lý các khó khăn, bất cập, qua đó tạo điều kiện cho doanh nghiệp mở rộng sản xuất, kinh doanh.