Thước đo lạm phát yêu thích 'vẫn nóng', Fed có thêm lý do để tăng lãi suất?

Chỉ số giá chi tiêu tiêu dùng cá nhân (PCE) - thước đo lạm phát chủ chốt được các nhà hoạch định chính sách của Fed theo dõi - được dự báo tăng 0,3% trong tháng 8 ở cả mức tổng thể và mức lõi.

Tính theo năm, PCE tổng thể và PCE lõi được dự báo lần lượt tăng 3,7% và 3,3%, không thay đổi so với tháng 7 và vẫn cao hơn đáng kể mục tiêu lạm phát 2% của Fed.

Nói cách khác, hiện có rất ít dấu hiệu cho thấy lạm phát sẽ sớm hạ nhiệt.

“Fed sẽ nhìn vào những số liệu này và nói rằng: ‘Này, lạm phát lõi không dịch chuyển và tôi không có kỳ vọng hay bất kỳ cơ sở nào để tin rằng nó sẽ bắt đầu giảm trở lại theo một cách đủ thuyết phục’”, ông Dan North, chuyên gia kinh tế cấp cao tại Allianz Trade, nhận định.

“Lạm phát vẫn cao hơn mục tiêu rất nhiều... Vì vậy, tôi cho rằng áp lực này đã ăn sâu đến mức Fed sẽ không thể phớt lờ hoặc tìm cách giải thích để gạt nó sang một bên”, ông bổ sung.

Tại cuộc họp tháng 9, các quan chức Fed đã thông qua quyết định tăng lãi suất thêm 0,25 điểm phần trăm và phát tín hiệu về khả năng thực hiện thêm một đợt tăng nữa trước khi năm 2026 kết thúc.

Trong số 18 quan chức thuộc Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC) đưa ra dự báo, chỉ có 2 người không dự kiến ít nhất một lần tăng lãi suất nữa trong năm nay. Các quan chức đồng thời nâng dự báo lạm phát PCE của Fed.

Chủ tịch Fed Kevin Warsh cho biết tại cuộc họp báo hồi đầu tháng rằng các số liệu về tuyển dụng, cùng với đầu tư của doanh nghiệp và thu nhập của khu vực tư nhân, cho thấy nền kinh tế Mỹ vẫn đang trong trạng thái tốt.

“Thật khó để tôi mô tả các điều kiện tài chính trên diện rộng là đang thắt chặt”, ông Warsh nói. Điều kiện tài chính là một trong những yếu tố quan trọng được Fed sử dụng để hiệu chỉnh chính sách lãi suất.

Các quan chức Fed tiếp tục lên tiếng

Tương tự, Thống đốc Fed Michael Barr hôm thứ Ba (29/9) cho biết sự kết hợp giữa thuế quan và cuộc chiến kéo dài với Iran đã khiến “chúng ta chệch khỏi lộ trình đạt mục tiêu lạm phát 2%”.

Ông Barr nói thêm: “Tôi vẫn chưa thấy một xu hướng rõ ràng cho thấy lạm phát sẽ trở lại mức 2% trong một khoảng thời gian hợp lý”. Do đó, ông Barr nhắc lại quan điểm rằng Fed có thể sẽ cần tiếp tục tăng lãi suất, dù không đưa ra mức cụ thể.

Đợt tăng lãi suất hồi tháng 9 đã đưa lãi suất tham chiếu của Fed lên khoảng 3,75-4%. “Trong kịch bản cơ sở của tôi, nhiều khả năng chúng ta sẽ cần tiếp tục điều chỉnh chính sách để đảm bảo lạm phát trở lại mục tiêu trong một khoảng thời gian hợp lý. Chúng ta muốn hỗ trợ tăng trưởng bền vững, lâu dài, qua đó thúc đẩy mục tiêu việc làm tối đa và ổn định giá cả là yếu tố then chốt để đạt được điều đó”, ông Barr nói.

Chủ tịch Fed New York John Williams chỉ ra thêm một yếu tố góp phần khiến lạm phát duy trì ở mức cao: Làn sóng đầu tư vào trí tuệ nhân tạo (AI) và nhu cầu gia tăng đối với các hàng hóa liên quan.

“May mắn là một số chỉ báo khác đang cho thấy triển vọng lạm phát tích cực hơn. Giá các dịch vụ nhà ở đã giảm tốc và không có bằng chứng cho thấy thị trường lao động đang tạo thêm áp lực lên lạm phát”, ông Williams nói.

Ông Williams cũng cho biết áp lực tăng giá hàng hóa do thuế quan gây ra về cơ bản đã giảm bớt.

Xét về chính sách tiền tệ, ông Williams đưa ra quan điểm ôn hòa hơn ông Barr khi cho rằng “không cần phải hành động khẩn cấp và chúng ta có thời gian để thu thập thêm thông tin”.

Tuy nhiên, ông vẫn cho rằng Fed có thể cần thực hiện “một lần điều chỉnh tăng nữa” đối với lãi suất trong năm nay.

Người tiêu dùng vẫn tiếp tục chi tiêu bất chấp lạm phát

Số liệu được công bố vào thứ Tư còn chứa một yếu tố đáng chú ý khác đối với bức tranh lạm phát: Các số liệu của những tháng trước có thể được điều chỉnh giảm do Cục Phân tích Kinh tế Mỹ (BEA) áp dụng phương pháp tính toán mới theo hồi tố.

Cụ thể, BEA sẽ điều chỉnh phương pháp tính toán từ năm 2021 đối với giá các dịch vụ pháp lý, phần mềm và phụ kiện máy tính, cũng như dịch vụ quản lý danh mục đầu tư.

Theo ước tính của nhiều tổ chức trên Phố Wall, việc điều chỉnh này có thể khiến số liệu lạm phát PCE theo năm của tháng 7 được sửa giảm 0,2-0,3 điểm phần trăm, thậm chí có khả năng đưa mức lạm phát trong 12 tháng xuống khoảng 3%.

Điều đó có thể khiến bức tranh lạm phát nhìn qua “gương chiếu hậu” trở nên tích cực hơn, nhưng chưa chắc làm thay đổi con đường phía trước, khi triển vọng vẫn còn nhiều bất định.

Goldman Sachs, chẳng hạn, dự báo số liệu lạm phát trong vài tháng tới sẽ “kém thuận lợi hơn đôi chút trước khi xu hướng hạ nhiệt trở lại”.

Bất kỳ sự giảm tốc nào của lạm phát cũng sẽ là tín hiệu đáng mừng đối với người tiêu dùng. Dù tâm lý người tiêu dùng suy yếu trong bối cảnh giá cả liên tục tăng, người dân Mỹ vẫn tiếp tục chi tiêu.

Theo dự báo đồng thuận của Phố Wall, chi tiêu tiêu dùng trong tháng 8 được kỳ vọng tăng 0,8%, ít nhất một phần do giá xăng tiếp tục tăng mạnh. Trong tháng 7, mức tăng chi tiêu chỉ là 0,2%.

Ngay cả khi chi phí năng lượng tăng mạnh, Bank of America cho biết hoạt động chi tiêu vẫn ở mức cao.

Chi tiêu bằng thẻ tín dụng và các khoản chi tiêu liên quan đến nợ tăng 6,9% so với cùng kỳ năm trước trong tuần kết thúc ngày 19/9. Một phần đáng kể mức tăng này đến từ chi phí xăng dầu, với mức tăng tới 26,5%.

Tuy nhiên, ngay cả khi loại trừ chi phí xăng dầu, chi tiêu vẫn tăng 5,7%.

Đối với Fed, sự kết hợp giữa lạm phát dai dẳng và việc người tiêu dùng vẫn có khả năng cũng như sẵn sàng chi tiêu khiến Ngân hàng Trung ương Mỹ có rất ít lý do rõ ràng để kết luận rằng đợt tăng lãi suất hồi tháng 9 đã đủ.

Thị trường hiện đang định giá xác suất khá cao Fed sẽ tiếp tục tăng lãi suất vào tháng 10, sau đó có thêm một đợt tăng nữa vào tháng 12 hoặc tháng 1.