Tiền chậm nộp thuế 0,03%/ngày, doanh nghiệp bỏ không nhiều năm phải trả bao nhiêu?

Nghĩa vụ thuế có thể kéo dài hơn 20 năm

Tại tọa đàm “Làm sạch mã số thuế: Làm sao để doanh nghiệp ‘đóng cửa’ thuận lợi?” ngày 9/10, ông Nguyễn Đức Huy - Phó Trưởng Ban Nghiệp vụ Thuế (Cục Thuế), cho hay chiến dịch “Làm sạch mã số thuế” không chỉ nhằm chuẩn hóa dữ liệu mà còn hướng tới tháo gỡ những điểm nghẽn khiến doanh nghiệp gặp khó khăn khi muốn rút khỏi thị trường.

Một trong những vấn đề được doanh nghiệp quan tâm là các khoản nghĩa vụ có thể phát sinh trong thời gian dài sau khi cơ sở kinh doanh đã ngừng hoạt động trên thực tế.

Ông Huy cho biết, khi giải quyết thủ tục chấm dứt mã số thuế, cơ quan chức năng phân định 4 nhóm nghĩa vụ.

Thứ nhất là các khoản nợ thuế chưa nộp vào ngân sách Nhà nước. Đây có thể là những khoản nợ đã tích tụ qua nhiều năm.

Thứ hai là tiền chậm nộp đối với các khoản thuộc diện tính tiền chậm nộp. Theo chính sách hiện hành được đại diện cơ quan thuế đề cập tại tọa đàm, mức tính là 0,03%/ngày trên số tiền thuế chậm nộp.

Thứ ba là nghĩa vụ liên quan đến hồ sơ khai thuế và hóa đơn. Tùy từng giai đoạn hoạt động, doanh nghiệp có thể còn tồn đọng hồ sơ hoặc nghĩa vụ liên quan đến các loại hóa đơn đã sử dụng.

Thứ tư là các khoản xử phạt vi phạm hành chính về thuế nếu có, được xác định theo quy định áp dụng đối với từng thời kỳ và thời hiệu xử phạt.

Đáng chú ý, thời gian doanh nghiệp ngừng hoạt động không đồng nghĩa với việc có thể mặc nhiên xác định một mức nghĩa vụ thuế giống nhau cho tất cả trường hợp.

Theo ông Huy, việc xác định nghĩa vụ phải căn cứ vào thời điểm doanh nghiệp ngừng hoạt động, việc có thông báo tạm ngừng hoặc giải thể hay không, lịch sử kê khai thuế, hóa đơn và dữ liệu quản lý thực tế.

“Có những trường hợp chúng tôi xác minh hơn 20 năm hoặc nhiều hơn thế. Có những trường hợp phát sinh vài tháng”, ông Huy cho biết.

Như vậy, số tiền doanh nghiệp phải xử lý khi chấm dứt mã số thuế phụ thuộc vào hồ sơ và nghĩa vụ thực tế của từng trường hợp. Chỉ riêng mức 0,03%/ngày chưa đủ để xác định tổng số tiền phải nộp nếu chưa biết khoản thuế chậm nộp, thời gian tính và các yếu tố liên quan.

Đại diện cơ quan thuế cũng nhấn mạnh, chiến dịch làm sạch mã số thuế không làm phát sinh nghĩa vụ pháp lý mới. Mục tiêu là rà soát, xác định các nghĩa vụ còn tồn đọng và tìm cách tháo gỡ những vướng mắc khiến doanh nghiệp chưa thể hoàn tất thủ tục.

Hai trạng thái mã số thuế, hai tình huống khác nhau

Một vướng mắc phổ biến là nhiều doanh nghiệp chỉ phát hiện tình trạng mã số thuế khi tra cứu hoặc làm thủ tục liên quan. Hai trạng thái thường gặp là “ngừng hoạt động nhưng chưa hoàn thành thủ tục chấm dứt” và “không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký”.

Theo ông Huy, đây là hai tình huống hoàn toàn khác nhau.

Với trường hợp thứ nhất, doanh nghiệp đã làm việc với cơ quan chức năng để đề nghị chấm dứt hoạt động nhưng chưa hoàn tất các thủ tục hoặc nghĩa vụ liên quan.

Trong khi đó, trường hợp thứ hai là doanh nghiệp rời bỏ thị trường mà không thông báo với cơ quan chức năng, dẫn đến việc không còn hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký.

Đại diện cơ quan thuế cho biết, trước khi thông báo người nộp thuế không hoạt động tại địa chỉ đăng ký, cơ quan thuế phải thực hiện liên hệ qua các kênh như thư tín, thư điện tử, điện thoại hoặc đến trực tiếp trụ sở. Cơ quan thuế cũng phối hợp với chính quyền địa phương và công an cấp xã để rà soát tình trạng hoạt động thực tế, lập biên bản trước khi đưa ra thông báo.

Việc phân biệt hai trạng thái này có ý nghĩa quan trọng trong quá trình xử lý hồ sơ, bởi tình trạng pháp lý và lịch sử thực hiện nghĩa vụ của mỗi doanh nghiệp có thể khác nhau.

Không còn chữ ký số, mất con dấu vẫn có hướng xử lý

Để tháo gỡ vướng mắc, ngành Thuế cho biết đã công khai tài liệu hướng dẫn, tổ chức các đầu mối hỗ trợ và phối hợp với các cơ quan liên quan để rà soát nghĩa vụ của doanh nghiệp.

Cơ quan thuế cũng phối hợp với Cục Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội (C06, Bộ Công an) để chuẩn hóa dữ liệu người đại diện theo pháp luật và chủ doanh nghiệp với cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Trên cơ sở đó, cơ quan thuế có thể chủ động liên hệ, hướng dẫn doanh nghiệp hoàn thiện thủ tục.

Một chi tiết đáng chú ý là những doanh nghiệp không còn chữ ký số, thậm chí không còn con dấu, vẫn có phương án xử lý hồ sơ.

Theo ông Huy, ngành Thuế đã chỉ đạo cơ quan thuế các cấp tạo điều kiện để doanh nghiệp lập tờ khai giấy thay vì phải nộp tờ khai điện tử trong những trường hợp phù hợp.

Đối với các vướng mắc liên quan đến xử phạt, lệ phí môn bài và những khoản chi phí có thể khiến doanh nghiệp ngần ngại hoàn tất thủ tục, cơ quan thuế cho biết đã tổng hợp để báo cáo Bộ Tài chính và cơ quan có thẩm quyền xem xét hướng tháo gỡ.

Đại diện cơ quan thuế thừa nhận, chi phí xử lý các vướng mắc tồn đọng có thể lên tới vài chục triệu đồng, thậm chí cả trăm triệu đồng trong một số trường hợp, tạo thành rào cản đối với doanh nghiệp muốn chấm dứt hoạt động.

Quan điểm được cơ quan thuế đưa ra là phối hợp với cơ quan hải quan, cơ quan đăng ký kinh doanh và chính quyền địa phương để xử lý kịp thời các vấn đề liên quan, đồng thời không làm phát sinh thêm chi phí ngoài quy định.

Với các doanh nghiệp đã ngừng hoạt động nhưng chưa chấm dứt mã số thuế, điều quan trọng là xác định chính xác trạng thái hồ sơ, rà soát từng nhóm nghĩa vụ và làm việc với cơ quan thuế để có hướng xử lý phù hợp. Không thể chỉ căn cứ vào số năm bỏ không để kết luận doanh nghiệp phải nộp bao nhiêu tiền, cũng không nên mặc định mọi nghĩa vụ đều tự động phát sinh chỉ vì mã số thuế chưa được chấm dứt.