‘Tôi muốn chết mà không còn một xu’: Tỷ phú Mỹ quyên góp hơn 4 tỷ USD trước khi qua đời ở tuổi 90

Theo ước tính của Forbes, tính đến tháng 3 năm nay, ông Sanford vẫn sở hữu khối tài sản khoảng 2,4 tỷ USD. Tuy nhiên, con số này nhỏ hơn rất nhiều so với giá trị tài sản mà ông đã dành cho hoạt động thiện nguyện trong nhiều thập kỷ.

"Tôi muốn chết mà không còn tiền", Sanford từng chia sẻ với Forbes năm 2007. "Tôi nhìn cuộc sống dưới góc độ của một nhà đầu tư. Điều gì mang lại lợi ích lớn nhất cho bản thân hoặc cộng đồng thì tôi sẽ đầu tư vào đó".

Làm giàu từ mảng thẻ tín dụng lãi suất cao

Ít ai biết Sanford sinh ra trong một gia đình nghèo tại thành phố St. Paul. Mẹ ông qua đời vì ung thư vú khi ông mới 4 tuổi, còn từ khoảng 8 tuổi, ông đã phụ giúp cha tại cửa hàng may mặc của gia đình.

Sanford từng kể rằng một vụ ẩu đả thời niên thiếu khiến ông bị bắt giữ lại trở thành bước ngoặt lớn nhất cuộc đời. Sau khi được một thẩm phán tạo điều kiện theo học Đại học Minnesota, ông bắt đầu sự nghiệp trong lĩnh vực tài chính.

Nguồn tài sản khổng lồ của Sanford đến từ một lĩnh vực khá ít được chú ý.

Năm 1986, ông mua lại một ngân hàng nhỏ tại thành phố Sioux Falls, sau này trở thành First Premier Bank.

Khoản lợi nhuận lớn nhất đến từ Premier Bankcard, đơn vị chuyên phát hành thẻ tín dụng cho những khách hàng có lịch sử tín dụng xấu hoặc chưa từng vay vốn.

Nhờ quy định ngân hàng cởi mở của bang Nam Dakota, mô hình này phát triển mạnh mẽ, giúp Sanford tích lũy khối tài sản vượt 3 tỷ USD.

Ông chưa bao giờ phủ nhận mức phí và lãi suất của các thẻ tín dụng này khá cao. Theo Forbes, khách hàng có hạn mức tín dụng 1.000 USD phải trả khoảng 175 USD tiền phí. Sanford cho rằng đây là "phao cứu sinh" đối với những người khó tiếp cận tín dụng từ các ngân hàng truyền thống.

Xây dựng một trong những mạng lưới y tế nông thôn lớn nhất nước Mỹ

Các khoản tài trợ của Sanford đã góp phần biến một bệnh viện địa phương nhỏ thành Sanford Health, một trong những hệ thống chăm sóc sức khỏe nông thôn lớn nhất nước Mỹ.

Thống đốc bang Nam Dakota Larry Rhoden gọi ông là "nhà từ thiện vĩ đại nhất trong lịch sử bang".

Không chỉ đầu tư vào y tế, Sanford còn tài trợ cho hàng loạt dự án giáo dục, khoa học và phát triển cộng đồng trên khắp Nam Dakota.

Các khoản quyên góp của ông đã góp phần hình thành Cơ sở nghiên cứu ngầm Sanford, một trung tâm nghiên cứu khoa học lớn của bang, chương trình học bổng Build Dakota và Premier/Freedom Scholarship dành cho hàng nghìn sinh viên, Quỹ Phát triển Sioux Falls cùng nhiều tổ chức xã hội khác.

Phó Thống đốc Tony Venhuizen cho biết Sanford không chỉ nổi tiếng với những khoản quyên góp quy mô lớn mà còn góp phần tạo dựng văn hóa thiện nguyện tại thành phố Sioux Falls.

Theo nghiên cứu của Financial Planning năm 2024, Nam Dakota hiện là bang có mức độ hoạt động từ thiện cao thứ 9 tại Mỹ, xét trên các tiêu chí quyên góp, tình nguyện và đóng góp cho cộng đồng.

Cho đi hàng tỷ USD khi còn sống

Sau khi tích lũy khối tài sản khổng lồ, Sanford coi việc cho đi là mục tiêu lớn nhất của cuộc đời.

Năm 2007, ông quyên góp 400 triệu USD cho một nhà cung cấp dịch vụ y tế khu vực, khi đó là khoản tài trợ lớn nhất từng được trao cho một hệ thống y tế tại Mỹ. Đơn vị này sau đó đổi tên thành Sanford Health.

Qua nhiều năm, tổng số tiền Sanford dành cho hệ thống y tế này đã lên tới khoảng 2 tỷ USD.

Hoạt động thiện nguyện của ông không chỉ giới hạn ở Nam Dakota.

Sau khi chuyển đến khu La Jolla, thành phố San Diego, Sanford tiếp tục tài trợ hàng triệu USD cho Đại học California San Diego (UC San Diego), Sanford Consortium cùng Sở thú và Công viên Safari San Diego.

Chronicle of Philanthropy nhiều lần xếp ông vào danh sách 50 nhà từ thiện hào phóng nhất nước Mỹ. Riêng năm 2025, Sanford đứng thứ 14 khi quyên góp thêm 321 triệu USD.

Di sản đi kèm những tranh cãi

Di sản của Sanford cũng không tránh khỏi những tranh cãi.

Năm 2020, ProPublica đưa tin ông bị điều tra liên quan đến nghi vấn tàng trữ hình ảnh khiêu dâm trẻ em. Các nhà điều tra đã khám xét nhiều thiết bị điện tử và chuyển hồ sơ sang Bộ Tư pháp Mỹ.

Sau đó, một số tài liệu của tòa án cho rằng có các tệp hình ảnh liên quan đến một tài khoản email được cho là của Sanford. Tuy nhiên, luật sư của ông khẳng định nhiều người khác cũng có quyền truy cập vào các thiết bị, đồng thời cho rằng có dấu hiệu hệ thống bị xâm nhập.

Đến năm 2022, Tổng chưởng lý bang Nam Dakota quyết định không truy tố vì không tìm thấy đủ căn cứ để khởi tố theo thẩm quyền của bang. Sanford cũng bị rút tên khỏi cam kết Giving Pledge vào năm 2023 sau cuộc điều tra.

Bất chấp những tranh cãi, Sanford vẫn được nhớ đến như một trong những nhà từ thiện hào phóng nhất nước Mỹ.

Thay vì để lại tài sản cho các quỹ sau khi qua đời, ông luôn muốn tự mình phân bổ khối tài sản khi còn sống.

"Ông ấy có thể sử dụng số tiền đó theo nhiều cách khác nhau, nhưng cuối cùng lại lựa chọn đầu tư trở lại cho Nam Dakota", ông Miles Beacom, CEO Premier Bankcard, nhận định.

Theo Fortune