Tổng Giám đốc VCBF: Quỹ mở là 'sản phẩm thiết yếu', nhưng người Việt vẫn chưa mặn mà

Tại chương trình “Ngành quỹ trong kỷ nguyên mới: Khơi thông dòng vốn cho tăng trưởng cao và bền vững” chiều 21/9, bà Nguyễn Thị Hằng Nga - Tổng Giám đốc Công ty TNHH Quản lý quỹ đầu tư chứng khoán Vietcombank (VCBF), đã chia sẻ những góc nhìn về dư địa phát triển của ngành quản lý quỹ tại Việt Nam.

Dưới góc nhìn của một chuyên gia có 20 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý quỹ tại Việt Nam, bà Nga khẳng định chứng chỉ quỹ mở là một “sản phẩm thiết yếu của mọi gia đình”.

Trong bối cảnh phần lớn nhà đầu tư cá nhân không có đủ thời gian và kiến thức chuyên môn để tự quản lý danh mục tài sản tài chính, việc ủy thác cho các tổ chức đầu tư chuyên nghiệp được xem là một xu hướng tất yếu.

Dù vậy, thị trường đang ghi nhận một nghịch lý: Việt Nam đã có gần 14 triệu tài khoản chứng khoán, nhưng số lượng nhà đầu tư tham gia các quỹ mở mới chỉ dừng ở hơn 700.000 người.

“Thực đơn” đã đầy đủ, nhưng khách chưa biết đến “nhà hàng”

Trước nhận định phổ biến từ một số đơn vị phân phối rằng ngành quản lý quỹ đang “thiếu sản phẩm”, đại diện VCBF cho rằng đây là cách nhìn chưa phản ánh đầy đủ thực trạng hiện nay.

Trên thực tế, các công ty quản lý quỹ tại Việt Nam đã xây dựng tương đối đầy đủ dải sản phẩm cốt lõi cho danh mục tài sản của các gia đình, từ quỹ thị trường tiền tệ phục vụ nhu cầu quản lý thanh khoản ngắn hạn, đến các quỹ thận trọng, cân bằng và tăng trưởng cổ phiếu.

Theo lãnh đạo VCBF, rào cản khiến quy mô ngành quỹ còn khiêm tốn không nằm chủ yếu ở khâu thiết kế sản phẩm, mà ở việc nhà đầu tư chưa biết đến, chưa hiểu rõ hoặc chưa xây dựng được niềm tin đối với kênh đầu tư này.

Lãnh đạo VCBF ví von ngành quỹ giống như một nhà hàng đã chuẩn bị sẵn thực đơn phong phú với những món ăn cơ bản, nhưng khách hàng lại chưa biết đến sự tồn tại của nhà hàng hoặc ngay từ đầu đã đòi hỏi những “món cao lương mỹ vị” phức tạp.

Với khoảng 100 quỹ đang hoạt động, so với con số hàng nghìn, thậm chí hàng chục nghìn quỹ tại các thị trường phát triển, dư địa mở rộng của ngành quỹ Việt Nam vẫn còn rất lớn.

Thách thức “đãi cát tìm vàng”

Theo bà Nguyễn Thị Hằng Nga, một điểm nghẽn cốt lõi khiến ngành quỹ chưa thể bứt phá đến từ sự thiếu hụt và lệch pha của chính các hàng hóa cơ sở trên thị trường tài chính.

Dẫn chứng từ thực tế tại VCBF năm ngoái, khi mặt bằng lãi suất xuống thấp, nhu cầu của nhà đầu tư đối với quỹ trái phiếu tăng mạnh. Tuy nhiên, công ty lại buộc phải hạn chế quyền bán quỹ do không tìm đủ trái phiếu doanh nghiệp chất lượng để giải ngân. Hệ quả là dòng tiền thu về cuối cùng phải gửi ngân hàng.

Trong khi đó, ở mảng cổ phiếu, cơ cấu niêm yết hiện tập trung lớn vào các nhóm ngành ngân hàng, tài chính và bất động sản. Điều này khiến việc tìm kiếm các cổ phiếu tăng trưởng thuộc những ngành nghề khác để đa dạng hóa danh mục trở thành bài toán “đãi cát tìm vàng”.

Theo đại diện VCBF, dù các công ty quản lý quỹ mong muốn phát triển những quỹ chủ đề gắn với các động lực tăng trưởng mới như hạ tầng, công nghệ, đổi mới sáng tạo hay quỹ xanh (ESG), thị trường hiện chưa có đủ lượng cổ phiếu mục tiêu đáp ứng các tiêu chuẩn đầu tư.

Lời giải từ cấu trúc vốn doanh nghiệp và chính sách đồng bộ

Để tháo gỡ nút thắt về hàng hóa cơ sở và tạo dư địa cho ngành quỹ phát triển, đại diện VCBF nhấn mạnh sự cần thiết của sự chung tay từ toàn thị trường.

Theo đó, các doanh nghiệp quy mô lớn cần chủ động thay đổi cấu trúc nguồn vốn, tăng cường huy động vốn thông qua thị trường vốn thay vì phụ thuộc quá lớn vào tín dụng truyền thống.

Bên cạnh đó, việc thúc đẩy các doanh nghiệp tiềm năng tham gia niêm yết, kết hợp với các chính sách hỗ trợ và cơ chế ưu đãi từ Chính phủ, sẽ là những yếu tố quan trọng giúp hình thành nguồn hàng hóa cơ sở phong phú hơn.

Đây được xem là nền tảng để các nhà quản lý quỹ tiếp tục thiết kế thêm nhiều sản phẩm chất lượng, qua đó thu hút nguồn vốn tích lũy trong dân cư và tăng vai trò của ngành quỹ trong việc dẫn vốn cho nền kinh tế.