Đà Lạt dự kiến có mạng lưới tàu điện dài hơn 100km, kết nối ‘sân bay im lặng’ và loạt điểm du lịch nổi tiếng

Theo thuyết minh Quy hoạch chung đô thị 5 phường liền kề Đà Lạt đến năm 2050 đang được công khai lấy ý kiến, hệ thống giao thông công cộng tại khu vực được định hướng phát triển theo mô hình kết hợp tàu điện mặt đất (tramway), tàu điện một ray (monorail), xe buýt và các đầu mối trung chuyển.

Phạm vi quy hoạch bao gồm 5 phường Xuân Hương, Lâm Viên, Cam Ly, Xuân Trường và Lang Biang. Trong đó, phương án phát triển mạng lưới tàu điện với tổng chiều dài khoảng 101,43km được xem là một trong những định hướng đáng chú ý nhằm nâng cao năng lực vận tải công cộng, giảm áp lực giao thông tại khu vực trung tâm.

Theo đánh giá hiện trạng, hạ tầng giao thông công cộng và hệ thống bãi đỗ xe tại Đà Lạt còn hạn chế, trong khi lượng phương tiện di chuyển từ tuyến Liên Khương - Prenn vào nội đô thường gây ùn tắc cục bộ vào các dịp cao điểm du lịch.

Để giải quyết tình trạng này, đồ án đề xuất phát triển các tuyến tàu điện kết nối trung tâm với những cửa ngõ giao thông và khu du lịch trọng điểm, từng bước giảm sự phụ thuộc vào phương tiện cá nhân.

Ưu tiên nghiên cứu tuyến tàu điện kết nối sân bay Liên Khương trước năm 2030

Điểm nhấn trong phương án quy hoạch là tuyến tàu điện nối ga Đà Lạt với sân bay Liên Khương, được nghiên cứu triển khai trong giai đoạn trước năm 2030. Các tuyến còn lại dự kiến được xem xét sau mốc thời gian này.

Tuyến kết nối sân bay được kỳ vọng bổ sung phương thức vận tải công cộng, tạo thuận lợi cho hành khách di chuyển giữa cửa ngõ hàng không và trung tâm thành phố, đồng thời giảm áp lực lên các tuyến đường bộ hiện hữu.

Theo định hướng, ga Đà Lạt sẽ trở thành đầu mối trung chuyển quan trọng, tích hợp các loại hình vận tải như đường sắt, tàu điện, xe buýt và hệ thống bãi đỗ xe. Sân bay Liên Khương đã khai thác trở lại từ ngày 19/8/2026, sau hơn 5 tháng tạm dừng để sửa chữa, nâng cấp đường cất hạ cánh và đường lăn. Nhà ga của sân bay này cũng đã chuyển sang mô hình “sân bay im lặng” khi dừng các thông báo phát thanh thường xuyên như gọi hành khách làm thủ tục, lên máy bay hoặc tìm kiếm hành khách. Việc nghiên cứu tuyến tàu điện được đặt trong định hướng tăng cường kết nối giao thông với sân bay lớn nhất của tỉnh.

Ngoài tuyến đi sân bay, mạng lưới tàu điện còn được nghiên cứu theo các hướng từ ga Đà Lạt đến Suối Vàng, hồ Tuyền Lâm, Thung lũng Tình yêu và ngã ba Tùng Lâm. Một tuyến khác kết nối ngã ba An Kroet với khu vực Lang Biang thông qua điểm trung chuyển trên tuyến Đà Lạt - Suối Vàng.

Các hướng tuyến này dự kiến nghiên cứu triển khai sau năm 2030, góp phần hình thành mạng lưới giao thông công cộng liên kết trung tâm với những không gian du lịch, sinh thái phía Bắc và phía Nam đô thị.

Song song với đó, đồ án tiếp tục đề cập định hướng khôi phục tuyến đường sắt Tháp Chàm - Đà Lạt dài 84km, khổ 1.000mm, nhằm tăng cường kết nối liên vùng và phát triển du lịch giữa Đà Lạt với khu vực duyên hải Nam Trung Bộ. Hiện tuyến đường sắt này mới khai thác đoạn ga Đà Lạt - Trại Mát dài khoảng 6,7km để phục vụ du lịch.

Định hướng chuyển đổi ba tuyến xe buýt thành tàu điện đến năm 2035

Bên cạnh mạng lưới tàu điện, quy hoạch đề xuất tổ chức các tuyến xe buýt trục có tần suất cao, kết hợp xe buýt gom và phương tiện phục vụ khách du lịch.

Trong đó, tuyến B01 dài khoảng 21km, kết nối đèo Prenn với bến xe Mai Anh Đào, đóng vai trò trục giao thông Bắc - Nam. Tuyến B02 dài khoảng 14km, nối Cam Ly với Đarahoa theo hướng Đông - Tây. Tuyến B03 dài khoảng 24km, kết nối đèo Prenn với bến xe Liên Nghĩa, phục vụ nhu cầu di chuyển giữa Đà Lạt và khu vực lân cận.

Theo thuyết minh, 3 tuyến buýt trục được định hướng nâng cấp thành tramway hoặc monorail đến năm 2035. Trong đó, B01 được xem xét chuyển đổi thành tàu điện một ray, còn B03 dự kiến nghiên cứu phát triển thành tàu điện mặt đất.

Việc lựa chọn các hành lang vận tải công cộng sẽ căn cứ vào quy mô đường, mật độ dân cư, mức độ tập trung cơ sở lưu trú, thương mại và nhu cầu đi lại thực tế.

Về tổ chức trung chuyển, ga Đà Lạt được định hướng giữ vai trò đầu mối trung tâm. Các điểm trung chuyển khác dự kiến bố trí tại chân đèo Prenn, Đarahoa, ga Trại Mát, Cam Ly và bến xe Mai Anh Đào.

Hệ thống này được nghiên cứu theo mô hình phát triển đô thị gắn với giao thông công cộng (TOD), kết hợp tàu điện, xe buýt, taxi, xe đạp và các không gian đi bộ, tạo thuận lợi cho việc chuyển đổi phương tiện.

Liên quan đến hạ tầng trung chuyển, ngày 26/10, lãnh đạo tỉnh đã làm việc về hai dự án bến bãi tại Đarahoa và đầu đèo Prenn, có quy mô lần lượt khoảng 36,69ha và 38,2ha, đồng thời yêu cầu đẩy nhanh việc hoàn thiện hồ sơ pháp lý và quy hoạch.

Việc phát triển mạng lưới tàu điện kết hợp xe buýt và các đầu mối trung chuyển được kỳ vọng từng bước giảm ùn tắc giao thông, phân bổ lại dòng khách du lịch và nâng cao khả năng kết nối giữa các khu vực đô thị.