Phó Chủ tịch UBCKNN: Dòng vốn từ quỹ đầu tư thụ động vào chứng khoán Việt Nam có thể vượt 20%

Ngày 21/9 đánh dấu một cột mốc mới của thị trường chứng khoán Việt Nam khi thị trường chính thức đón nhận dòng vốn ngoại mới sau khi được nâng hạng lên thị trường mới nổi thứ cấp theo chuẩn của tổ chức xếp hạng quốc tế FTSE Russell.

Việc nâng hạng được đánh giá là kết quả của quá trình cải cách, hướng tới xây dựng thị trường chứng khoán minh bạch, hiện đại, hiệu quả và tiệm cận các chuẩn mực quốc tế.

Theo thông tin được đưa ra trong chương trình, ngay khi lộ trình nâng hạng được xác nhận, nhiều định chế tài chính và tổ chức đầu tư quốc tế đã tìm hiểu, mở rộng sự hiện diện tại Việt Nam.

FTSE Russell nâng tỉ trọng của Việt Nam trong rổ chỉ số thị trường mới nổi lên gần 50% so với trước đó, từ mức 0,329% lên 0,49%. Theo ước tính được dẫn lại từ SSI, thay đổi này có thể đem đến dòng vốn hàng tỉ USD vào thị trường chứng khoán Việt Nam.

Riêng đợt giải ngân đầu tiên của các quỹ mô phỏng chỉ số toàn cầu thuộc FTSE Russell, tổng giá trị mua ròng ước đạt 240 triệu USD, tương đương hơn 6.000 tỉ đồng. Dòng tiền này tập trung vào 27 cổ phiếu Việt Nam trước khi các chỉ số mới chính thức có hiệu lực.

Tuy nhiên, dòng vốn ngoại thụ động sẽ không được giải ngân trong một lần mà được chia thành nhiều giai đoạn.

Theo lộ trình được nêu trong chương trình, cổ phiếu Việt Nam sẽ được đưa vào các bộ chỉ số toàn cầu qua 4 giai đoạn, với tỉ trọng lần lượt 10% vào tháng 9/2026, 20% vào tháng 3/2027 và 35% trong hai kỳ cuối vào tháng 6 và tháng 9/2027.

Đợt phân bổ tháng 3/2027 có tỉ trọng gấp đôi

Trao đổi về triển vọng dòng vốn ngoại thụ động trong đợt phân bổ tiếp theo vào tháng 3/2027, ông Bùi Hoàng Hải, cho biết tỉ trọng phân bổ ở lần này sẽ cao hơn đáng kể so với đợt đầu.

“Lần phân bổ tiếp theo là cái tỉ trọng phân bổ là gấp đôi so với cái lần đầu tiên”, ông Hải nói.

Theo Phó Chủ tịch UBCKNN, do tỉ trọng phân bổ tăng lên nên nguồn vốn từ các quỹ thụ động vào Việt Nam trong lần phân bổ thứ hai cũng sẽ lớn hơn so với lần đầu.

Bên cạnh đó, ông Hải cho biết trên thế giới đang có xu hướng gia tăng số lượng nhà đầu tư tham gia vào các quỹ thụ động dành cho thị trường mới nổi.

“Do vậy mà ngoài con số tương đối là 20% thì chúng tôi hy vọng, kỳ vọng là con số tuyệt đối cũng có thể cao hơn nữa”, ông Hải cho biết.

Như vậy, theo chia sẻ của lãnh đạo UBCKNN, mức 20% được đề cập là tỉ trọng phân bổ, trong khi kỳ vọng được đặt ra là quy mô vốn tuyệt đối có thể cao hơn, nhờ tỉ trọng phân bổ tăng và số lượng nhà đầu tư tham gia các quỹ thụ động dành cho thị trường mới nổi có xu hướng tăng.

Nâng hạng không phải điểm kết thúc

Theo bà Fiona Bassett, Tổng giám đốc điều hành FTSE Russell, việc nâng hạng phản ánh những cải thiện căn bản về khả năng tiếp cận thị trường cũng như khả năng đầu tư tại Việt Nam.

Một số cải cách được bà nhấn mạnh gồm triển khai mô hình môi giới toàn cầu và cơ chế không yêu cầu ký quỹ trước khi giao dịch. Các thay đổi này giúp nhà đầu tư quốc tế thuận lợi hơn khi tiếp cận thị trường Việt Nam và có thể thực hiện đầu tư thông qua các môi giới tại nước sở tại.

Bà Fiona Bassett cũng cho rằng việc giải ngân dòng vốn thụ động vào các chỉ số theo từng giai đoạn nhằm hỗ trợ quá trình chuyển đổi có trật tự, tạo sự bền vững cho thị trường và củng cố niềm tin của nhà đầu tư. Theo bà, quá trình giải ngân cần diễn ra ổn định, hạn chế những biến động lớn trong giao dịch.

Về phía cơ quan quản lý, ông Bùi Hoàng Hải cho biết UBCKNN và Bộ Tài chính đang triển khai một số công việc nhằm tận dụng cơ hội từ việc nâng hạng, trong đó có triển khai cơ chế đối tác bù trừ trung tâm (CCP) cho thị trường cổ phiếu, chuẩn bị các phương án cho giao dịch cơ chế OTA, đồng thời tiếp tục tăng cường giám sát và cải thiện tỉ lệ sở hữu nước ngoài tối đa.

Ông Hải nhấn mạnh việc duy trì niềm tin của nhà đầu tư và tăng cường quản lý, giám sát là những yêu cầu hàng đầu để tận dụng tối đa các cơ hội mà việc nâng hạng mang lại.

Đối với các doanh nghiệp niêm yết, lãnh đạo UBCKNN cho rằng cần tiếp tục giải quyết các vấn đề liên quan đến tỉ lệ sở hữu nước ngoài, mức độ tập trung sở hữu, chất lượng quản trị công ty, chất lượng công bố thông tin và tính minh bạch trong hoạt động.

Theo ông Hải, đây là những yếu tố doanh nghiệp cần tiếp tục cải thiện trong quá trình thị trường chứng khoán Việt Nam tận dụng các cơ hội từ việc được nâng hạng.