Trung Quốc báo tin vui mới đến Việt Nam

Nhu cầu nhập khẩu tăng cao của Trung Quốc tạo dự địa cho thủy sản Việt Nam

Theo Bản tin thị trường nông, lâm, thủy sản số ra ngày 28/8/2026 do Trung tâm Thông tin Công nghiệp & Thương mại và Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương) ban hành, nhu cầu thủy sản tại Trung Quốc đang tăng mạnh, mở ra dư địa đáng kể cho các doanh nghiệp Việt Nam.

Số liệu của Cơ quan Hải quan Trung Quốc cho thấy, 7 tháng đầu năm 2026, nước này nhập khẩu thủy sản với trị giá 13,78 tỷ USD, tăng 26,1% so với cùng kỳ năm 2025.

Các thị trường cung cấp thủy sản lớn cho Trung Quốc gồm Nga chiếm 17,91%, Ecuador 16,07%, Việt Nam 8,28%, Na Uy 7,23%, Hoa Kỳ 5,68% và Ấn Độ 5,39%.

Việt Nam tiếp tục là thị trường cung cấp thủy sản lớn thứ 3 cho Trung Quốc, với mức tăng 24,4% so với cùng kỳ năm ngoái.

Với thị phần 8,28% trong tổng nhập khẩu thủy sản của Trung Quốc, trong 7 tháng đầu năm 2026, nước này nhập khẩu khoảng 1,14 tỷ USD thủy sản từ Việt Nam.

Theo Bộ Công Thương, người tiêu dùng Trung Quốc hiện vẫn có xu hướng tăng sử dụng thủy sản như một nguồn protein, trong bối cảnh nhu cầu đối với thực phẩm lành mạnh và đa dạng ngày càng tăng. Văn hóa ẩm thực tại nước này cũng ưu tiên độ tươi ngon tự nhiên, khiến các loại thủy hải sản cao cấp như tôm hùm, cua, hàu, sò điệp hay cá hồi sống có sức hút mạnh mẽ tại các nhà hàng và đô thị lớn.

Không chỉ thủy sản tươi sống, nhu cầu đối với thực phẩm chế biến sẵn cũng gia tăng nhanh chóng do nhịp sống hiện đại bận rộn. Các sản phẩm như cá xẻ bướm tẩm ướp, tôm bóc vỏ đông lạnh, tôm chiên bột, chả cá... được ưa chuộng nhờ sự tiện lợi, đặc biệt với các hộ gia đình trẻ.

Cùng với nhu cầu tăng, tiêu chuẩn chất lượng, an toàn thực phẩm và nguồn gốc xuất xứ cũng ngày càng được người tiêu dùng Trung Quốc coi trọng. Người tiêu dùng tại các đô thị sẵn sàng trả giá cao hơn cho thủy sản có nhãn chứng nhận sinh thái như MSC Ecolabel hoặc đáp ứng các tiêu chuẩn an toàn rõ ràng.

Bộ Công Thương nhận định, thời gian tới, nhu cầu nhập khẩu thủy sản của Trung Quốc tiếp tục tăng mạnh, do đó thủy sản Việt Nam còn nhiều dư địa hơn nữa tại thị trường này.

Dự báo xuất khẩu thủy sản Việt Nam trong những tháng cuối năm thế nào?

Trong khi đó, xuất khẩu thủy sản của Việt Nam cũng đang duy trì đà tăng trưởng. Theo số liệu của Cục Hải quan Việt Nam được Bộ Công Thương dẫn lại, 7 tháng đầu năm 2026, Việt Nam xuất khẩu 1,4 triệu tấn thủy sản, đạt 6,85 tỷ USD, tăng 7,9% về lượng và 12,8% về trị giá so với cùng kỳ năm ngoái.

Các mặt hàng thủy sản chủ lực đều ghi nhận tăng trưởng. Tôm các loại tăng 9,8% về lượng và 13,6% về trị giá; cá tra, basa tăng 10,1% về lượng và 10,3% về trị giá; cá đông lạnh tăng 12,6% về lượng và 13,2% về trị giá. Cá ngừ các loại tăng 2% về lượng và 2,5% về trị giá; mực các loại tăng 1,1% về lượng và 13,2% về trị giá; cá khô các loại tăng 28,9% về lượng và 27,9% về trị giá; bạch tuộc các loại tăng 10,4% về lượng và 21,2% về trị giá.

Riêng với mặt hàng tôm, số liệu từ Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP) cho thấy xuất khẩu tôm 7 tháng đầu năm 2026 đạt gần 2,8 tỷ USD, tăng 13,5% so với cùng kỳ năm trước.

Riêng tháng 7, kim ngạch xuất khẩu tôm đạt 451,5 triệu USD, tăng 10,1%, nhưng thấp hơn mức 458,2 triệu USD của tháng 6. Sau khi tăng 14,2% trong 6 tháng đầu năm, tốc độ tăng trưởng 7 tháng đã chậm nhẹ, cho thấy thị trường vẫn tích cực nhưng động lực giữa các thị trường ngày càng khác biệt.

Năm thị trường đơn lẻ lớn nhất gồm Trung Quốc, Mỹ, Nhật Bản, Hàn Quốc và Australia mang về 1,97 tỷ USD, chiếm hơn 70% tổng kim ngạch xuất khẩu tôm của Việt Nam.

Trong nhóm này, Trung Quốc tiếp tục tăng trưởng vượt trội. Xuất khẩu tôm sang Trung Quốc đạt gần 939 triệu USD trong 7 tháng, tăng 42,3% và chiếm 33,5% tổng xuất khẩu tôm Việt Nam. Nếu tính cả Hồng Kông, kim ngạch đạt hơn 980 triệu USD, tăng 39,6%, tương đương 35% tổng xuất khẩu. Riêng tháng 7, xuất khẩu tôm sang Trung Quốc đạt gần 130 triệu USD, tăng 19,2%.

Nhật Bản tiếp tục đứng thứ ba với gần 323,8 triệu USD, tăng 4%. Riêng tháng 7, kim ngạch đạt 52,8 triệu USD, tăng 10,1%, cho thấy sức mua tại thị trường này vẫn khá ổn định.

Australia đứng thứ năm với 155,1 triệu USD, tăng 16,5%. Đáng chú ý, riêng tháng 7, xuất khẩu tôm sang Australia đạt 29,3 triệu USD, tăng tới 43,9%, là mức tăng mạnh nhất trong Top 5 trong tháng này.

Ở chiều ngược lại, Mỹ đứng thứ hai với 357,5 triệu USD, giảm 11,4%. Tuy nhiên, mức giảm đã thu hẹp so với mức 14,9% sau 6 tháng. Riêng tháng 6, xuất khẩu tôm sang Mỹ tăng 32% và tháng 7 tiếp tục tăng 7,3%, đạt 67,2 triệu USD.

Hàn Quốc là thị trường đáng lưu ý nhất trong Top 5 theo chiều giảm. Sau 6 tháng còn tăng 0,9%, xuất khẩu tháng 7 giảm tới 14,6%, khiến kim ngạch lũy kế 7 tháng đạt 197,3 triệu USD, giảm 1,6%.

Theo VASEP, nhìn tổng thể, xuất khẩu tôm vẫn tăng trưởng tốt nhưng cấu trúc động lực đang thay đổi. Trung Quốc và tôm hùm kéo tăng trưởng; Australia mở thêm dư địa; Nhật Bản củng cố lợi thế chế biến, trong khi Mỹ và Hàn Quốc đặt ra nhiều thách thức hơn. Đây sẽ là những xu hướng quan trọng quyết định khả năng duy trì đà tăng của ngành tôm Việt Nam trong những tháng cuối năm 2026.

Dù xuất khẩu tôm tăng trưởng, ngành vẫn đối mặt với nhiều khó khăn, trong đó có sự cạnh tranh từ tôm Ecuador và Ấn Độ. Đáng chú ý, từ ngày 24/7/2026, tôm Việt Nam xuất khẩu vào Mỹ chịu thêm mức thuế 12,5% theo kết luận điều tra Mục 301 của Cơ quan Đại diện Thương mại Mỹ (USTR).

Cùng với thuế chống bán phá giá (AD) và thuế chống trợ cấp (CVD), tổng mức thuế đối với tôm Việt Nam lên tới 19,6%, đặt ra yêu cầu mới về nâng cao năng lực cạnh tranh, tối ưu chi phí và thích ứng với thị trường đối với doanh nghiệp tôm Việt.

Theo các doanh nghiệp, trong khi phải chịu áp lực chi phí từ mức thuế gần 20%, doanh nghiệp không thể chuyển toàn bộ khoản chi phí này vào giá bán. Vì vậy, cạnh tranh về giá càng trở nên khó khăn hơn khi Ecuador, Ấn Độ và Indonesia đều có tổng mức thuế thấp hơn hoặc có lợi thế đàm phán tốt hơn.

Trong những tháng tới, Bộ Công Thương nhận định giai đoạn từ tháng 8 đến tháng 11 thường là thời điểm các nhà nhập khẩu thủy sản chốt đơn hàng phục vụ cao điểm Lễ Tạ ơn, Giáng sinh và Tết Nguyên đán.

Bộ Công Thương dự báo xuất khẩu thủy sản Việt Nam sẽ tiếp tục tăng trưởng nhưng không đột biến. Kết quả sẽ phụ thuộc lớn vào khả năng linh hoạt chuyển hướng sang các thị trường châu Á để bù đắp những khó khăn về nguồn cung tại thị trường phương Tây, đồng thời nâng cao năng lực chế biến giá trị gia tăng để vượt qua các rào cản về chi phí logistics và thuế quan.