Trung Quốc sắp chuyển tới 400 tên lửa phòng không cho Iran?
Iran dự kiến sẽ nhận lô đầu tiên gồm hàng trăm tên lửa phòng không vác vai do Trung Quốc sản xuất trong vài tuần tới, theo ba nguồn thạo tin của Reuters. Thương vụ diễn ra trong bối cảnh Tehran gấp rút tái thiết năng lực phòng không sau nhiều tháng giao tranh với Mỹ và Israel.
Theo các nguồn tin, hợp đồng có giá trị khoảng 60-70 triệu USD, được xem là một trong những thương vụ lớn nhất của Iran nhằm tăng cường năng lực phòng không tầm ngắn kể từ khi xung đột với Mỹ và Israel bùng phát.
Thỏa thuận bao gồm việc mua 300-400 hệ thống tên lửa phòng không vác vai (MANPADS), trong đó có các mẫu QW12 và FN16 do Trung Quốc sản xuất.
Hợp đồng được ký thông qua Zhongqing Baoshang International Investment (có trụ sở tại Hồng Kông), được cho là đóng vai trò trung gian giữa phía Iran và nhà cung cấp Trung Quốc.
Iran gấp rút tái vũ trang sau nhiều tháng xung đột
Các nguồn tin cho biết Iran đang đẩy nhanh quá trình bổ sung khí tài sau nhiều tháng hứng chịu các đợt không kích của Mỹ và Israel nhằm vào các cơ sở liên quan đến chương trình tên lửa, máy bay không người lái và phòng không.
Đáp trả, Tehran cũng đã nhiều lần phóng tên lửa đạn đạo và UAV vào các mục tiêu của đối phương.
Cuộc xung đột được cho là đã bộc lộ những lỗ hổng trong hệ thống phòng không của Iran, đặc biệt trong việc bảo vệ các căn cứ quân sự và hạ tầng chiến lược trước các máy bay hiện đại và vũ khí dẫn đường chính xác.
Mặc dù Mỹ đã tạm dừng chiến dịch không kích kéo dài hai tuần vào cuối tuần trước, Tổng thống Donald Trump tuyên bố các cuộc tấn công có thể được nối lại nếu các cuộc đàm phán không thể chấm dứt cuộc xung đột kéo dài khoảng 5 tháng.
Nếu hoàn tất, việc tiếp nhận hàng trăm MANPADS sẽ giúp Iran tăng đáng kể năng lực phòng không tầm ngắn, đồng thời phản ánh quan hệ hợp tác quân sự ngày càng sâu sắc giữa Tehran và Bắc Kinh.
Tuy nhiên, các nguồn tin lưu ý lịch giao hàng, số lượng cuối cùng và các điều khoản triển khai vẫn có thể thay đổi.
Iran tìm cách củng cố lá chắn phòng không
Theo các chuyên gia quân sự, trong hơn 20 năm qua Iran đã đầu tư mạnh vào tên lửa, UAV và hệ thống radar. Tuy nhiên, các hệ thống phòng không vác vai vẫn giữ vai trò đặc biệt quan trọng vì có tính cơ động cao, có thể triển khai nhanh bởi các tổ nhỏ và liên tục thay đổi vị trí, giúp giảm nguy cơ bị phá hủy so với các trận địa phòng không cố định.
Một nguồn tin an ninh châu Âu cho biết cơ quan chức năng nước này đã biết về nhiều cuộc đàm phán liên quan đến khả năng Trung Quốc bán cho Iran các hệ thống MANPADS dòng QW, bao gồm QW12, QW18 và QW19.
Một nguồn tin an ninh khác tại Trung Đông cũng xác nhận Iran đã tìm cách mua QW12 và QW18, nhưng không biết thương vụ đã được ký kết.
QW12 và FN16 đều là các hệ thống tên lửa đất đối không vác vai sử dụng đầu dò hồng ngoại, được thiết kế để tiêu diệt máy bay bay thấp, trực thăng và máy bay không người lái.
Nhờ tính cơ động cao, các hệ thống này có thể nhanh chóng được triển khai quanh căn cứ quân sự, cơ sở năng lượng và các mục tiêu trọng yếu khác.
Dù QW12 được đánh giá có năng lực thấp hơn các phiên bản mới như QW18 hay QW19, giới phân tích cho rằng hệ thống này vẫn đủ khả năng tạo thêm một lớp phòng thủ hiệu quả trước UAV và các mục tiêu bay thấp.
Hai nguồn tin tình báo phương Tây cùng một quan chức Iran cho biết Tehran cũng đang nghiên cứu các tuyến vận chuyển đường bộ nhằm đưa khí tài quân sự và linh kiện lưỡng dụng từ Trung Quốc vào nước này một cách kín đáo hơn, giảm nguy cơ bị gián đoạn.
Reuters cho biết trước đó Iran cũng đã tiến rất gần tới một thỏa thuận riêng với Trung Quốc về việc mua tên lửa hành trình chống hạm. Tuy nhiên, hãng tin chưa thể xác nhận liệu thương vụ đó đã được hoàn tất hay chưa.
