Bỏ qua nhà thầu Trung Quốc, chọn công nghệ Đức cho dự án đường sắt cao tốc kết nối 60 thành phố, vốn đầu tư hơn 590.000 tỷ đồng

Ai Cập đang triển khai một trong những dự án giao thông và cơ sở hạ tầng lớn nhất trong lịch sử hiện đại của nước này, với kế hoạch xây dựng mạng lưới đường sắt cao tốc dài hơn 2.000km, kết nối 60 thành phố thông qua hơn 60 nhà ga chính và ga khu vực.

Dự án do Siemens Mobility dẫn đầu, được kỳ vọng tạo ra bước chuyển lớn đối với hệ thống giao thông Ai Cập, đồng thời mở ra cơ hội phát triển mới cho ngành logistics, du lịch và vận tải bền vững.

Không chỉ phục vụ nhu cầu đi lại của người dân, mạng lưới đường sắt này còn được thiết kế để vận chuyển hàng hóa, kết nối các trung tâm sản xuất với cảng biển, qua đó góp phần đưa Ai Cập trở thành một trung tâm logistics quan trọng của khu vực Trung Đông và Bắc Phi.

Được biết, Ai Cập từng thể hiện sự quan tâm lớn đối với công nghệ đường sắt cao tốc của Trung Quốc. Theo Global Times, một đặc phái viên Ai Cập đã đánh giá cao năng lực xây dựng hạ tầng của quốc gia này, đặc biệt là hệ thống máy móc hiện đại, đội ngũ nhân lực chất lượng cao và khả năng triển khai các dự án quy mô lớn.

Dù vậy, khi phát triển mạng lưới đường sắt cao tốc của mình, Ai Cập quyết định lựa chọn công nghệ Đức, với Siemens đóng vai trò chủ chốt.

Mạng lưới đường sắt cao tốc này có tổng vốn đầu tư ước tính 23 tỷ USD (hơn 590.000 tỷ đồng). Trong đó, Siemens Mobility của Đức đảm nhận phần hợp đồng trị giá 8,7 tỷ USD, cung cấp đoàn tàu, hệ thống công nghệ đường sắt và dịch vụ bảo trì.

Mạng lưới đường sắt hơn 2.000km kết nối các trung tâm kinh tế

Theo kế hoạch, mạng lưới đường sắt mới sẽ kết nối các khu vực trên khắp Ai Cập, trải dài từ Bắc xuống Nam, đi qua những trung tâm kinh tế, du lịch, nông nghiệp và công nghiệp quan trọng.

Hệ thống sử dụng công nghệ đường sắt điện hiện đại, cho phép vận chuyển cả hành khách và hàng hóa với tốc độ cao hơn so với các phương thức giao thông truyền thống.

Khi hoàn thành, mạng lưới được kỳ vọng có khả năng phục vụ hơn 500 triệu lượt hành khách mỗi năm, đồng thời rút ngắn tới 50% thời gian di chuyển và giảm lượng khí thải carbon tới 70%.

Dự án cũng được kỳ vọng góp phần giảm áp lực lên hệ thống đường bộ hiện hữu, trong bối cảnh nhu cầu vận chuyển hành khách và hàng hóa tại Ai Cập ngày càng tăng.

Đặc biệt, việc kết nối các trung tâm công nghiệp, nông nghiệp với hệ thống cảng biển sẽ tạo điều kiện thuận lợi hơn cho hoạt động thương mại trong nước và quốc tế.

Một trong những mục tiêu quan trọng của dự án là tăng cường khả năng vận chuyển hàng hóa giữa khu vực Địa Trung Hải và Biển Đỏ, qua đó củng cố vị thế của Ai Cập trong mạng lưới logistics khu vực.

Đây được xem là hướng đi chiến lược nhằm khai thác lợi thế địa lý của quốc gia nằm tại điểm giao giữa châu Phi, châu Á và các tuyến thương mại quốc tế.

Dự án bước vào giai đoạn triển khai, hàng loạt đoàn tàu được bàn giao

Theo Siemens Mobility, dự án đang được triển khai theo nhiều giai đoạn, với những bước tiến cụ thể trong quá trình chuẩn bị thiết bị, vận chuyển đoàn tàu và thử nghiệm hệ thống.

Tháng 7/2025, các đơn vị liên quan bắt đầu thử nghiệm hệ thống cổng kiểm soát ra vào và máy bán vé tự động, đồng thời chuẩn bị những đầu máy Vectron đầu tiên tại Đức.

Đến tháng 9/2025, đoàn tàu đầu tiên rời cảng Hamburg của Đức để vận chuyển tới thành phố Alexandria của Ai Cập. Một tháng sau, vào tháng 10/2025, đoàn tàu đầu tiên trong tổng số 41 đoàn tàu thuộc kế hoạch bàn giao đã đến Ai Cập.

Tháng 11/2025, đoàn tàu cao tốc Velaro đầu tiên được giới thiệu tại triển lãm giao thông TransMEA 2025, đánh dấu thêm một cột mốc trong quá trình triển khai dự án.

Những bước tiến này cho thấy dự án đã vượt qua giai đoạn lập kế hoạch và chuyển sang triển khai thực tế, với các thiết bị và đoàn tàu được đưa tới Ai Cập để chuẩn bị cho hoạt động thử nghiệm và vận hành.

Tốc độ tối đa 230km/h

Một trong những điểm đáng chú ý của dự án là hệ thống phương tiện được thiết kế để hoạt động trong điều kiện khí hậu khắc nghiệt tại Ai Cập, nơi nhiệt độ có thể lên tới 50 độ C.

Theo kế hoạch, mạng lưới sẽ sử dụng tổng cộng 176 đầu máy và đoàn tàu, thuộc ba dòng phương tiện khác nhau, đáp ứng nhu cầu vận chuyển hành khách đường dài, hành khách khu vực và hàng hóa.

Trong đó, 41 đầu máy Vectron sẽ đảm nhiệm nhiệm vụ kéo tàu hàng, với khả năng vận chuyển tải trọng lên tới 1.200 tấn và vận hành ở tốc độ 120km/h.

Các đầu máy này được trang bị hệ thống kiểm soát an toàn đường sắt châu Âu ETCS cấp độ 2, giúp nâng cao độ an toàn và hiệu quả vận hành.

Đối với vận tải hành khách khu vực, dự án sử dụng 94 đoàn tàu Desiro HC, có tốc độ tối đa 160km/h. Các đoàn tàu được thiết kế với những tiện ích hỗ trợ người khuyết tật, tạo điều kiện thuận lợi cho nhiều nhóm hành khách.

Đáng chú ý nhất là 41 đoàn tàu cao tốc Velaro, có thể vận hành ở tốc độ lên tới 230km/h. Các đoàn tàu được trang bị khu vực phục vụ ăn uống, ổ cắm điện và không gian để hành lý, nhằm nâng cao trải nghiệm của hành khách trên những hành trình dài.

Đặc biệt, dòng tàu Velaro được thiết kế để duy trì hiệu suất hoạt động trong điều kiện nhiệt độ lên tới 50 độ C, phù hợp với môi trường khí hậu sa mạc của Ai Cập.

Việc ứng dụng những công nghệ này không chỉ giúp hiện đại hóa hệ thống giao thông công cộng mà còn đưa Ai Cập vào nhóm quốc gia sở hữu mạng lưới đường sắt điện cao tốc có khả năng hoạt động trong điều kiện khí hậu sa mạc nóng.

Hơn 60 nhà ga, kết nối các thành phố và điểm du lịch lớn

Song song với việc đầu tư hệ thống tàu hiện đại, Ai Cập cũng xây dựng mạng lưới nhà ga quy mô lớn nhằm kết nối các khu vực kinh tế và dân cư trên cả nước.

Theo kế hoạch, dự án sẽ có 10 nhà ga chính cùng hơn 50 nhà ga khu vực và ga phụ, phục vụ các thành phố lớn, trung tâm du lịch và những khu vực kinh tế trọng điểm.

Trong số các địa điểm được kết nối có Thủ đô Hành chính mới, Ain Sokhna ở phía Nam Suez, Aswan, Abu Simbel, Luxor, Minya, Hurghada, New Alamein, Marsa Matrouh và Toshka.

Đây đều là những khu vực có vai trò quan trọng đối với hoạt động kinh tế, du lịch hoặc phát triển nông nghiệp của Ai Cập.

Việc hình thành mạng lưới đường sắt mới được kỳ vọng giúp người dân di chuyển thuận tiện hơn giữa các thành phố, đồng thời tạo điều kiện phát triển các tuyến du lịch kết nối những điểm đến nổi tiếng.

Theo mục tiêu được nêu trong kế hoạch, khoảng 90% dân số Ai Cập sẽ có khả năng tiếp cận mạng lưới đường sắt cao tốc trong phạm vi đi bộ.

Bên cạnh vận tải hành khách, mạng lưới này còn hướng tới việc nâng cao hiệu quả vận chuyển hàng hóa, với năng lực vận tải hàng hóa dự kiến tăng 46%.

Đặc biệt, hệ thống đường sắt sẽ hỗ trợ vận chuyển nông sản từ những khu vực phát triển nông nghiệp mới, trong đó có Toshka, nơi đang triển khai hoạt động sản xuất nông nghiệp trên diện tích hàng triệu mẫu Anh.

Thông qua kết nối đường sắt, nông sản từ các vùng sản xuất có thể được vận chuyển thuận lợi hơn tới Alexandria và các cảng xuất khẩu.

Điều này được kỳ vọng giúp giảm chi phí logistics, mở rộng thị trường tiêu thụ và nâng cao hiệu quả hoạt động của các chuỗi cung ứng nông nghiệp.

Tham vọng trở thành trung tâm logistics của Trung Đông

Không chỉ đơn thuần là một dự án nâng cấp giao thông, mạng lưới đường sắt cao tốc hơn 2.000km còn được Ai Cập định hướng trở thành động lực thúc đẩy tăng trưởng kinh tế dài hạn.

Việc kết nối các khu vực sản xuất, trung tâm phân phối và cảng biển sẽ góp phần cải thiện chuỗi cung ứng, mở rộng hoạt động thương mại và nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.

Đối với các doanh nghiệp, hệ thống vận tải mới có thể giúp rút ngắn thời gian luân chuyển hàng hóa và tăng khả năng tiếp cận thị trường trong nước cũng như quốc tế.

Trong khi đó, việc mở rộng kết nối giữa các đô thị và khu vực kinh tế được kỳ vọng tạo thêm cơ hội việc làm, nâng cao năng suất lao động và thúc đẩy các hoạt động đầu tư.

Dự án cũng phù hợp với xu hướng phát triển những công trình hạ tầng quy mô lớn tại Trung Đông, nơi nhiều quốc gia đang đẩy mạnh đầu tư vào giao thông và logistics nhằm đa dạng hóa nền kinh tế và tăng cường kết nối thương mại.

Với tiến độ bàn giao các đoàn tàu và triển khai thử nghiệm hệ thống, Ai Cập đang từng bước hiện thực hóa tham vọng sở hữu một trong những mạng lưới giao thông hiện đại hàng đầu thế giới.

Khi đi vào vận hành, mạng lưới đường sắt điện cao tốc này được kỳ vọng không chỉ thay đổi cách người dân di chuyển mà còn góp phần định hình lại hoạt động sản xuất, thương mại, du lịch và logistics của Ai Cập trong những thập kỷ tới.