Câu chuyện đầu tư

Trung tâm dữ liệu AI có thể ngốn điện ngang một lò phản ứng hạt nhân: Hóa chất Đức Giang, CSV, HT1 đối mặt rủi ro mới

Thu Huyền • 17/11/2026 - 15:26

Sự xuất hiện của các siêu trung tâm dữ liệu AI có thể tạo thêm áp lực lên những ngành sản xuất thâm dụng điện.

Cuộc đua AI đang trở thành cuộc đua về năng lượng

Trong báo cáo chuyên đề về trung tâm dữ liệu và ứng dụng trong lĩnh vực tài chính vừa công bố, Chứng khoán VietinBank (VBSE) ước tính tổng vốn đầu tư trung tâm dữ liệu trên toàn cầu từ tháng 11/2026 đến năm 2030 có thể đạt 4.100 tỷ USD.

2026-11-17 14 13 10
Tổng giá trị đầu tư xây dựng trung tâm dữ liệu toàn cầu giai đoạn T11/2026-2030 dự kiến (Ảnh: VBSE)

Cuộc đua phát triển trí tuệ nhân tạo (AI) đang vượt ra khỏi phạm vi cạnh tranh về thuật toán hay phần mềm, dần mang đặc tính của một ngành công nghiệp nặng, nơi năng lực cung ứng điện trở thành một trong những yếu tố quyết định khả năng mở rộng.

VBSE dẫn chứng, nếu một tủ máy chủ truyền thống chỉ cần công suất điện khoảng 5-10 kW, tủ máy chủ GB200 của NVIDIA cần tới 120 kW, cao gấp 12-24 lần. Các thế hệ tiếp theo vào năm 2027 thậm chí có thể cần công suất lên tới 600 kW mỗi tủ.

2026-11-17 14 16 12
Một khu trung tâm dữ liệu AI lớn cần lượng điện tương đương công suất 1 lò phản ứng hạt nhân (Ảnh: VBSE)

Một tổ hợp trung tâm dữ liệu AI quy mô lớn có thể cần tới 1 GW công suất điện, tương đương công suất của một lò phản ứng hạt nhân. Đặc biệt, các trung tâm này cần vận hành liên tục 24/7 với yêu cầu cao về độ ổn định của nguồn điện.

Tại Mỹ, các trung tâm dữ liệu hiện chiếm khoảng 4-5% tổng lượng điện tiêu thụ. Tỷ lệ này được dự báo có thể tăng lên 9-17% vào năm 2030.

Việt Nam cũng đang đứng trước làn sóng đầu tư mạnh mẽ vào lĩnh vực này. Theo thống kê của VBSE, cả nước hiện có khoảng 148MW công suất trung tâm dữ liệu đang vận hành, 79MW đang xây dựng và 874MW nằm trong kế hoạch phát triển.

2026-11-17 14 25 41
Các dự án trung tâm dữ liệu tại Việt Nam (Ảnh: Tổng hợp từ VBSE)

Hàng loạt dự án quy mô lớn đã được công bố, tiêu biểu như SGI-HCM Campus tại KCN Tân Phú Trung (2,1 tỷ USD), siêu trung tâm dữ liệu AI do liên danh G42, Microsoft, FPT, Việt Thái và VinaCapital đề xuất (khoảng 2 tỷ USD), Evolution DC VN HCMC (508,8 triệu USD), Starmason Hyperscale (480,3 triệu USD) và CMC Hyperscale DC (hơn 250 triệu USD).

Trong kịch bản cơ sở, VBSE dự báo công suất trung tâm dữ liệu đang vận hành tại Việt Nam có thể đạt 600-900MW vào năm 2030, tương ứng chi phí xây dựng khoảng 4-7 tỷ USD, chưa bao gồm thiết bị công nghệ thông tin.

Tuy nhiên, nguồn điện đang là một trong những điểm nghẽn lớn nhất. Theo Bộ Công Thương, Việt Nam đứng trước nguy cơ thiếu hụt khoảng 4.300MW công suất điện vào năm 2027 và hơn 14.000MW vào năm 2030.

2026-11-17 14 20 39
Nguồn điện và giá điện đang là điểm nghẽn thu hút các dự án trung tâm dữ liệu AI

Sự xuất hiện của các trung tâm dữ liệu AI tại những vùng kinh tế trọng điểm có thể làm gia tăng cạnh tranh về nguồn cung điện và công suất lưới điện với các ngành sản xuất truyền thống, kéo theo rủi ro tiết giảm điện cũng như áp lực tăng chi phí đầu vào.

Ba doanh nghiệp thâm dụng điện trên sàn chứng khoán đối mặt áp lực

Trên cơ sở phân tích chuỗi giá trị trung tâm dữ liệu AI, VBSE xác định ba tiêu chí sàng lọc nhóm doanh nghiệp có thể chịu tác động tiêu cực, gồm chi phí điện chiếm tỷ trọng cao trong giá vốn, nhà máy nằm tại vùng lưới điện có nguy cơ thiếu hụt hoặc cùng cụm phụ tải với các trung tâm dữ liệu và khả năng chuyển chi phí tăng thêm sang giá bán còn hạn chế.

Từ đó, công ty chứng khoán chỉ ra ba trường hợp đáng chú ý là CTCP Tập đoàn Hóa chất Đức Giang (DGC), CTCP Hóa chất Cơ bản miền Nam (CSV) và CTCP Xi măng Vicem Hà Tiên (HT1).

2026-11-17 14 23 24
DGC, CSV, HT1 là những doanh nghiệp chịu tác động tiêu cực (Ảnh: VBSE)

Hóa chất Đức Giang thuộc nhóm doanh nghiệp có cường độ sử dụng điện cao trên sàn chứng khoán. Sản phẩm chủ lực là phốt pho vàng (P4) được sản xuất bằng công nghệ lò điện hồ quang, với định mức tiêu thụ điện của ngành lên tới 13.000-14.000 kWh/tấn sản phẩm.

Điện năng cũng là một trong những cấu phần chi phí lớn nhất trong giá thành sản xuất phốt pho vàng.

Các nhà máy của Đức Giang tại Lào Cai thuộc hệ thống lưới điện miền Bắc, khu vực từng xảy ra tình trạng tiết giảm điện năm 2023 và tiếp tục nằm trong vùng được cảnh báo thiếu nguồn cung.

VBSE đánh giá rủi ro chi phí điện trong những năm tới có thể kéo dài quá trình phục hồi biên lợi nhuận của Đức Giang. Tuy nhiên, diễn biến tăng giá phốt pho vàng xuất khẩu và khả năng khai trường hoạt động trở lại là những yếu tố có thể giúp doanh nghiệp cải thiện kết quả kinh doanh.

Tương tự Đức Giang, Hóa chất Cơ bản miền Nam cũng hoạt động trong lĩnh vực sản xuất có nhu cầu sử dụng điện lớn. Công nghệ điện phân để sản xuất xút - clo tiêu tốn khoảng 2.300-2.600 kWh điện/tấn xút theo định mức ngành. Điện là một trong những chi phí đầu vào quan trọng của doanh nghiệp, bên cạnh nguyên liệu muối.

Điểm đáng lưu ý là các nhà máy của CSV tại Đồng Nai nằm trong vùng phụ tải Đông Nam Bộ, cùng cụm lưới điện với TP. HCM - nơi tập trung phần lớn các dự án trung tâm dữ liệu quy mô lớn tại Việt Nam.

Theo VBSE, cạnh tranh công suất tại các trạm biến áp 110-220 kV trong khu vực là một trong những rủi ro đối với hoạt động sản xuất của doanh nghiệp trong trung và dài hạn.

Xi măng cũng là ngành sản xuất thâm dụng năng lượng, với định mức tiêu thụ khoảng 90-110 kWh điện/tấn xi măng, chủ yếu ở khâu nghiền. Điện và than chiếm tỷ trọng đáng kể trong cơ cấu giá vốn của các doanh nghiệp trong ngành.

Các trạm nghiền của Xi măng Vicem Hà Tiên đặt tại TP. HCM và Đông Nam Bộ, trùng với khu vực tập trung nhiều dự án trung tâm dữ liệu.

Trong khi đó, tình trạng dư cung của ngành xi măng khiến doanh nghiệp gặp khó khăn trong việc chuyển phần chi phí đầu vào tăng thêm sang giá bán. Theo VBSE, trong kịch bản giá điện tăng 5%, một phần thành quả lợi nhuận của Hà Tiên có thể bị bào mòn.

Theo Kiến thức đầu tư
https://doanhnghiep.kinhtechungkhoan.vn/trung-tam-du-lieu-ai-co-the-ngon-dien-ngang-mot-lo-phan-ung-hat-nhan-hoa-chat-duc-giang-csv-ht1-doi-mat-rui-ro-moi-1475257.html
Đừng bỏ lỡ
    Đặc sắc
    Nổi bật Người quan sát
    Đọc tiếp
    Trung tâm dữ liệu AI có thể ngốn điện ngang một lò phản ứng hạt nhân: Hóa chất Đức Giang, CSV, HT1 đối mặt rủi ro mới
    POWERED BY ONECMS & INTECH