Trung tâm Lọc hóa dầu và Năng lượng quốc gia đầu tiên của Việt Nam được đề xuất 12 nhóm cơ chế đặc thù

Ban Thường vụ Đảng ủy UBND tỉnh Quảng Ngãi vừa ban hành Tờ trình số 876-TTr/ĐU, xin ý kiến Ban Thường vụ Tỉnh ủy về hồ sơ đề xuất các cơ chế, chính sách thúc đẩy phát triển Trung tâm Lọc hóa dầu và Năng lượng quốc gia tại Khu kinh tế Dung Quất.

Theo tờ trình, Ban Thường vụ Đảng ủy UBND tỉnh đã hoàn thiện hồ sơ đề xuất 12 nhóm cơ chế, chính sách trọng tâm, trình Ban Thường vụ Tỉnh ủy cho ý kiến chỉ đạo.

Cụ thể, 12 nhóm cơ chế, chính sách gồm: Cơ chế về tài chính, ngân sách Nhà nước và huy động vốn; thu hút nhà đầu tư chiến lược; chính sách đất đai; công tác quy hoạch; trình tự, thủ tục quyết định đầu tư đối với dự án sử dụng ngân sách Nhà nước và dự án phục vụ công tác thu hồi đất; thủ tục đầu tư đối với các dự án ưu tiên thu hút nhà đầu tư chiến lược; ưu đãi thuế và thủ tục hải quan; phát triển công nghệ; cơ chế đối với doanh nghiệp Nhà nước là nhà đầu tư chiến lược thực hiện dự án tại Trung tâm; cơ chế đối với các dự án thuộc lĩnh vực công nghiệp chế biến dầu khí, sản xuất hóa dầu, hóa chất từ dầu và/hoặc khí; cơ chế đối với dự án đầu tư xây dựng và kinh doanh hạ tầng dự trữ dầu thô, sản phẩm xăng dầu phục vụ nhu cầu dự trữ chiến lược, quốc gia; và chính sách thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao.

Việc rà soát, xây dựng các cơ chế, chính sách được thực hiện theo nguyên tắc chỉ đề xuất những quy định đặc thù hoặc khác với pháp luật hiện hành đối với các nội dung thực sự cần thiết, nhằm bảo đảm tính đột phá, khả thi, phù hợp với thực tiễn và tính thống nhất của hệ thống pháp luật.

Hồ sơ đề xuất được xây dựng bám sát Thông báo số 417/TB-VPCP ngày 7/8/2026 của Văn phòng Chính phủ về kết luận của Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc tại cuộc họp về đề xuất cơ chế, chính sách thúc đẩy phát triển Trung tâm Lọc hóa dầu và Năng lượng quốc gia tại Khu kinh tế Dung Quất. Trước đó, Ban Quản lý Khu kinh tế Dung Quất và các Khu công nghiệp Quảng Ngãi đã có công văn đề xuất vào ngày 26/8/2026.

Bộ hồ sơ trình Ban Thường vụ Tỉnh ủy xem xét gồm 5 thành phần chính: Dự thảo Tờ trình của Chính phủ; Dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đặc biệt để phát triển Trung tâm Lọc hóa dầu và Năng lượng quốc gia tại Khu kinh tế Dung Quất, tỉnh Quảng Ngãi; Bảng so sánh, thuyết minh dự thảo Nghị quyết với các văn bản quy phạm pháp luật hiện hành; Báo cáo đánh giá tác động của chính sách; và Đề án Trung tâm Lọc hóa dầu và Năng lượng quốc gia tại Khu kinh tế Dung Quất.

Theo đó, Ban Thường vụ Đảng ủy UBND tỉnh trình Ban Thường vụ Tỉnh ủy xem xét, cho ý kiến chỉ đạo và thống nhất chủ trương. Sau khi hoàn thiện, hồ sơ sẽ được gửi Bộ Tài chính để rà soát, tổng hợp, báo cáo Chính phủ trình cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định.

Trước đó, tại buổi làm việc với Bộ Công Thương, Tổng Công ty Lọc hóa dầu Việt Nam (BSR) đã báo cáo các đề xuất về cơ chế, chính sách nhằm thúc đẩy hình thành Trung tâm Lọc hóa dầu và Năng lượng quốc gia tại KKT Dung Quất.

BSR kiến nghị áp dụng cơ chế đầu tư đặc biệt đối với các dự án lọc hóa dầu, hóa chất, năng lượng sạch, hydro xanh, nhiên liệu phát thải thấp, LNG, logistics và các dự án nghiên cứu - phát triển (R&D) quy mô lớn. Doanh nghiệp cũng đề xuất miễn thủ tục chấp thuận chủ trương đầu tư đối với các dự án đã nằm trong quy hoạch, đồng thời phân cấp cho Ban Quản lý KKT Dung Quất thực hiện cơ chế “một cửa” trong giải quyết thủ tục đầu tư.

Về tài chính, doanh nghiệp đề xuất miễn tiền thuê đất, thuế nhập khẩu nguyên liệu và thuế bảo vệ môi trường đối với nhiên liệu phục vụ sản xuất năng lượng tiêu thụ nội bộ; áp dụng chính sách ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp theo từng nhóm dự án; ưu đãi đối với hoạt động nghiên cứu - phát triển; đồng thời giảm 50% thuế thu nhập cá nhân cho chuyên gia, nhà khoa học và lao động chất lượng cao làm việc tại Trung tâm.

BSR cũng kiến nghị bổ sung cơ chế tín dụng linh hoạt nhằm tạo điều kiện huy động nguồn lực cho các dự án quy mô lớn. Đồng thời, doanh nghiệp đề nghị Bộ Công Thương sớm báo cáo Thủ tướng Chính phủ để trình Quốc hội xem xét ban hành nghị quyết về cơ chế đặc thù phát triển Trung tâm Lọc hóa dầu và Năng lượng quốc gia tại KKT Dung Quất.

Ngoài ra, doanh nghiệp đề xuất sửa đổi các quy định về kinh doanh xăng dầu theo hướng tạo điều kiện để chủ động hơn trong hoạt động nhập khẩu, chuyển khẩu và xuất khẩu dầu thô, nguyên liệu và xăng dầu. BSR cũng đề nghị sớm ban hành cơ chế hỗ trợ doanh nghiệp quản trị rủi ro trước biến động của thị trường năng lượng, đồng thời đơn giản hóa các quy định về an toàn nhằm giảm chi phí, rút ngắn thời gian thực hiện nhưng vẫn bảo đảm an toàn vận hành.

Theo đề xuất của Bộ Công Thương trước đó, Trung tâm Lọc hóa dầu và Năng lượng quốc gia tại KKT Dung Quất có tổng mức đầu tư dự kiến 16,1-20,5 tỷ USD, triển khai theo 2 giai đoạn.

Trong đó, giai đoạn 2025-2030 dự kiến cần nguồn vốn 14,1-17,5 tỷ USD. Giai đoạn tiếp theo, đến năm 2045, dự kiến bổ sung khoảng 2-3 tỷ USD.

Với quy mô vốn lên tới hàng chục tỷ USD, việc xây dựng cơ chế, chính sách đặc thù được kỳ vọng tạo thêm điều kiện để thu hút các nhà đầu tư chiến lược, huy động nguồn lực và thúc đẩy hình thành Trung tâm Lọc hóa dầu và Năng lượng quốc gia tại Khu kinh tế Dung Quất.