Trung ương định hướng đổi mới quản lý đất nông nghiệp, ưu tiên đất sản xuất cho đồng bào dân tộc thiểu số

Mở rộng đối tượng và hạn mức

Một trong những nội dung đáng chú ý của Nghị quyết số 21-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV về định hướng sửa đổi Luật Đất đai và các luật có liên quan là nhóm chính sách về quản lý, sử dụng đất nông nghiệp. Các định hướng được đưa ra không chỉ hướng tới nâng cao hiệu quả khai thác nguồn lực đất đai mà còn giải quyết những tồn tại kéo dài trong quản lý đất nông, lâm trường và bảo đảm sinh kế cho người dân ở khu vực nông thôn, miền núi.

Theo Nghị quyết, Trung ương định hướng mở rộng đối tượng và hạn mức nhận chuyển quyền sử dụng đất nông nghiệp theo hướng phù hợp với đặc điểm, điều kiện của từng vùng, từng địa phương, đồng thời gắn với quá trình chuyển đổi cơ cấu nghề nghiệp, việc làm và lao động ở khu vực nông thôn. Đây là định hướng nhằm tạo điều kiện cho việc tổ chức sản xuất nông nghiệp với quy mô phù hợp hơn, đồng thời bảo đảm sự linh hoạt theo điều kiện phát triển của từng địa phương thay vì áp dụng một cách đồng nhất.

Song song với đó, Nghị quyết cũng nhấn mạnh việc tạo điều kiện thuận lợi để người sử dụng đất nông nghiệp chủ động chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi theo quy hoạch, qua đó nâng cao hiệu quả sử dụng đất và thích ứng với yêu cầu phát triển của ngành nông nghiệp trong giai đoạn mới.

Bên cạnh mục tiêu nâng cao hiệu quả khai thác, Trung ương cũng yêu cầu tăng cường quản lý chất lượng đất, có giải pháp khắc phục tình trạng thoái hóa, suy giảm chất lượng đất nông nghiệp nhằm bảo đảm khả năng sử dụng lâu dài của nguồn tài nguyên này.

Kiên quyết thu hồi đất nông, lâm trường sử dụng không hiệu quả

Một nội dung quan trọng khác được Nghị quyết đặt ra là xây dựng cơ chế, chính sách phù hợp để xử lý quỹ đất do các công ty nông, lâm nghiệp đang quản lý nhưng sử dụng không hiệu quả. Theo định hướng của Trung ương, các diện tích đất không được đầu tư hoặc giao khoán không đúng đối tượng sẽ được kiên quyết thu hồi, giao về địa phương quản lý theo quy định.

Đồng thời, cần phân định rõ phần diện tích tiếp tục giao các công ty nông, lâm nghiệp sử dụng với phần diện tích chuyển giao cho địa phương quản lý, qua đó khắc phục tình trạng quản lý chồng chéo và nâng cao hiệu quả sử dụng đất.

Nghị quyết cũng yêu cầu giải quyết dứt điểm tình trạng chồng lấn, tranh chấp và khiếu kiện liên quan đến đất nông, lâm trường; đồng thời thực hiện việc giao đất, cho thuê đất theo đúng quy định của pháp luật, phù hợp với điều kiện thực tế của từng địa phương và từng vùng.

Ưu tiên giao đất sản xuất cho đồng bào dân tộc thiểu số

Đối với khu vực miền núi và vùng đồng bào dân tộc thiểu số, Nghị quyết xác định cần có chính sách phù hợp để ưu tiên giao đất sản xuất cho những hộ còn thiếu đất.

Tuy nhiên, cùng với việc giao đất, Trung ương cũng yêu cầu xây dựng các cơ chế quản lý hiệu quả nhằm tránh tình trạng người dân chuyển nhượng diện tích đất sau khi được Nhà nước giao.

Định hướng này hướng tới mục tiêu vừa giải quyết nhu cầu đất sản xuất của đồng bào dân tộc thiểu số, vừa bảo đảm quỹ đất được sử dụng đúng mục đích, phát huy hiệu quả lâu dài và góp phần ổn định đời sống người dân tại các khu vực miền núi, vùng sâu, vùng xa.

Có thể thấy, nhóm chính sách về đất nông nghiệp trong Nghị quyết số 21-NQ/TW tập trung vào ba định hướng lớn gồm nâng cao hiệu quả sử dụng đất thông qua tạo điều kiện tích tụ và chuyển đổi sản xuất; xử lý dứt điểm những bất cập trong quản lý đất nông, lâm trường; đồng thời bảo đảm an sinh thông qua ưu tiên bố trí đất sản xuất cho đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Đây là cơ sở định hướng để tiếp tục hoàn thiện các quy định của Luật Đất đai và hệ thống pháp luật có liên quan trong thời gian tới.