Từ dự án của Đèo Cả, Chủ tịch tỉnh Cao Bằng chia sẻ kinh nghiệm 'xương máu' khi triển khai PPP

Ngày 10/1/2026, đoàn công tác tỉnh Tây Ninh do ông Lê Văn Hẳn, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh Tây Ninh dẫn đầu đã có chuyến thăm, làm việc và trao đổi kinh nghiệm với lãnh đạo tỉnh Cao Bằng. Trọng tâm của chuyến công tác là tìm hiểu mô hình phát triển hạ tầng giao thông.

Tại buổi làm việc, ông Lê Hải Hòa, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh Cao Bằng đã chia sẻ quá trình tổ chức và triển khai Dự án đường bộ cao tốc Đồng Đăng - Trà Lĩnh. Đây là dự án được đầu tư theo hình thức PPP, trong đó UBND tỉnh Cao Bằng là cơ quan Nhà nước có thẩm quyền, còn Tập đoàn Đèo Cả đứng đầu liên danh nhà đầu tư.

Theo ông Lê Hải Hòa, dự án cao tốc Đồng Đăng - Trà Lĩnh đã được quy hoạch từ năm 2015, song trong giai đoạn đầu, nhiều doanh nghiệp từng tiếp cận rồi rút lui do vướng mắc về cơ chế, khó khăn trong huy động vốn và bài toán hoàn vốn dài hạn. Bước ngoặt chỉ thực sự xuất hiện vào năm 2018, khi tỉnh Cao Bằng quyết định lựa chọn Tập đoàn Đèo Cả - doanh nghiệp có kinh nghiệm tái cấu trúc và triển khai thành công cao tốc Bắc Giang - Lạng Sơn - tham gia dự án.

“Việc mời được Đèo Cả là cú hích mang tính chiến lược, giúp Cao Bằng từng bước tháo gỡ điểm nghẽn hạ tầng giao thông”, Chủ tịch UBND tỉnh Cao Bằng nhấn mạnh khi nói về vai trò của nhà đầu tư trong dự án.

Trong suốt 8 năm triển khai, chính quyền tỉnh Cao Bằng và Tập đoàn Đèo Cả đã cùng đồng hành, vượt qua nhiều thách thức liên quan đến cơ chế chính sách và nguồn vốn, đưa dự án dần đi vào quỹ đạo ổn định. Cao tốc Đồng Đăng - Trà Lĩnh đã thông tuyến giai đoạn 1 vào ngày 19/12/2025 và khi hoàn thành toàn tuyến, dự án được kỳ vọng trở thành minh chứng cho việc chuyển hóa hạ tầng giao thông từ “điểm nghẽn” thành “điểm tựa” phát triển của địa phương.

Từ kinh nghiệm triển khai dự án PPP trong suốt 8 năm, Chủ tịch UBND tỉnh Cao Bằng cho biết đã rút ra nhiều kinh nghiệm “xương máu”, đặc biệt là việc lựa chọn nhà đầu tư có năng lực toàn diện, đóng vai trò như một “tổng công trình sư”.

Năng lực này không chỉ dừng ở khả năng huy động vốn, mà còn bao gồm trình độ kỹ thuật, quản trị rủi ro, điều phối nhà thầu và đặc biệt là kinh nghiệm đồng hành cùng chính quyền để tháo gỡ các vướng mắc về cơ chế.

Bên cạnh đó, ông Lê Hải Hòa nhấn mạnh các dự án PPP cần được triển khai theo lộ trình phân kỳ, làm cuốn chiếu, ưu tiên những đoạn tuyến ít xung đột, tránh mở mặt bằng ồ ạt khi công tác tái định cư chưa sẵn sàng. Cách tiếp cận này giúp hạn chế rủi ro phải điều chỉnh hướng tuyến hoặc tổng mức đầu tư về sau.

Một yêu cầu quan trọng khác của mô hình PPP là ràng buộc trách nhiệm dài hạn, gắn lợi ích của nhà đầu tư với quá trình vận hành và bảo trì công trình, thay vì chỉ tập trung vào giai đoạn xây dựng. Ngoài ra, việc đánh giá kỹ các yếu tố địa hình, địa chất, khí hậu và năng lực dự báo, quản trị rủi ro của nhà đầu tư cũng được xem là tiêu chí không thể thiếu.

Song song với yếu tố kỹ thuật và tài chính, lãnh đạo tỉnh Cao Bằng cho rằng tạo đồng thuận xã hội và sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị đóng vai trò then chốt trong các dự án hạ tầng quy mô lớn, kéo dài nhiều năm. Đặc biệt, sự quan tâm, ủng hộ và chỉ đạo từ Trung ương được xem là điểm tựa chính trị quan trọng, giúp dự án vượt qua những giai đoạn khó khăn nhất.

Cuối cùng, theo ông Lê Hải Hòa, một dự án PPP chỉ thực sự bền vững khi lưu lượng và doanh thu được tính toán sát với thực tế, qua đó tạo nền tảng tài chính đủ tin cậy để nhà đầu tư yên tâm và các tổ chức tín dụng sẵn sàng đồng hành.

Ở góc độ nhà đầu tư, ông Hồ Minh Hoàng, Chủ tịch Tập đoàn Đèo Cả cho biết, chính cơ chế phối hợp hài hòa lợi ích giữa các bên và quy chế làm việc chặt chẽ của Ban Chỉ đạo dự án đã giúp cao tốc Đồng Đăng - Trà Lĩnh từng bước đi vào quỹ đạo thành công. Theo ông, đây là mô hình đáng để Trung ương định hướng nhân rộng và các địa phương khác nghiên cứu, áp dụng trong quá trình triển khai các dự án PPP hạ tầng quy mô lớn.