Việt Nam đặt mục tiêu xuất khẩu 550 tỷ USD: Doanh nghiệp phải thoát khỏi cuộc chơi ‘giá rẻ’

Đặt mục tiêu xuất khẩu 550 tỷ USD

Phát biểu tại Diễn đàn xuất khẩu năm 2026, Thứ trưởng Bộ Công Thương Phan Thị Thắng cho biết Việt Nam tiếp tục duy trì vị thế là điểm đến đầu tư đáng tin cậy nhờ nền tảng kinh tế vĩ mô ổn định.

Với 17 hiệp định thương mại tự do (FTA) đã ký kết và thực thi, Việt Nam đang có mạng lưới giao thương với hơn 60 nền kinh tế. Cùng với vị trí địa lý chiến lược và năng lực sản xuất ngày càng được cải thiện, Việt Nam được đánh giá là một lựa chọn đáng chú ý trong xu hướng đa dạng hóa chuỗi cung ứng toàn cầu.

Trong năm 2026, Chính phủ đặt mục tiêu tăng trưởng xuất khẩu 15-16%, hướng tới kim ngạch 546-550 tỷ USD.

Đây là mục tiêu đầy tham vọng trong bối cảnh thương mại toàn cầu tiếp tục biến động, các thị trường ngày càng nâng cao yêu cầu về chất lượng, môi trường, nguồn gốc hàng hóa và tiêu chuẩn sản xuất.

Thời “lấy giá rẻ làm lợi thế” đã đến hồi kết?

Trong bức tranh xuất khẩu, TP.HCM tiếp tục giữ vai trò là một cực tăng trưởng quan trọng. Thành phố hiện đóng góp khoảng 1/4 GDP và 1/3 tổng thu ngân sách nhà nước, đồng thời đặt mục tiêu duy trì tăng trưởng GRDP bình quân trên 10% mỗi năm.

Theo ông Nguyễn Công Vinh, Phó Chủ tịch UBND TP.HCM, thành phố đang tập trung tháo gỡ các điểm nghẽn về thể chế, đầu tư hạ tầng giao thông, logistics và hạ tầng số; đồng thời đẩy mạnh phát triển khu công nghiệp, khu công nghệ cao và khu thương mại tự do để thu hút dòng vốn đầu tư nước ngoài có chọn lọc.

Đáng chú ý, lãnh đạo TP.HCM cho rằng lợi thế cạnh tranh của doanh nghiệp Việt Nam không thể tiếp tục dựa chủ yếu vào chi phí sản xuất thấp.

"Sân chơi" xuất khẩu đang thay đổi khi các đối tác quốc tế ngày càng quan tâm đến công nghệ, tính sáng tạo, sản xuất xanh, chuyển đổi số, truy xuất nguồn gốc và phát triển bền vững.

Điều này đồng nghĩa doanh nghiệp muốn đi xa trong chuỗi giá trị toàn cầu phải chuyển từ tư duy "làm hàng giá rẻ" sang "làm hàng có giá trị cao".

3 mũi nhọn để hàng Việt đi sâu vào chuỗi toàn cầu

Để hỗ trợ doanh nghiệp, TP.HCM xác định 3 nhóm giải pháp trọng tâm.

Thứ nhất, nâng chất lượng dự báo và thông tin thị trường. Các cơ quan chức năng phải cập nhật nhanh xu hướng tiêu dùng, quy định kỹ thuật, yêu cầu truy xuất nguồn gốc và các biện pháp phòng vệ thương mại tại những thị trường xuất khẩu chủ lực. Đây là cơ sở giúp doanh nghiệp chủ động điều chỉnh sản phẩm và đầu tư công nghệ.

Thứ hai, tăng liên kết vùng và xây dựng chuỗi cung ứng bền vững. TP.HCM sẽ hoàn thiện cơ sở dữ liệu doanh nghiệp cung ứng theo từng ngành hàng, qua đó tăng khả năng kết nối với các tập đoàn phân phối quốc tế. Thành phố cũng khuyến khích doanh nghiệp tận dụng các FTA thế hệ mới, mở rộng sang sản xuất xanh, kinh tế số và thương mại điện tử xuyên biên giới.

Thứ ba, số hóa xúc tiến thương mại. Thành phố hướng tới xây dựng hệ sinh thái xúc tiến thương mại số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo và dữ liệu lớn để kết nối cung - cầu, giúp doanh nghiệp tiếp cận trực tiếp các nhà nhập khẩu quốc tế và giảm chi phí giao dịch.

Mục tiêu cuối cùng không chỉ là tăng kim ngạch xuất khẩu, mà là nâng vị trí của doanh nghiệp Việt Nam trong chuỗi giá trị toàn cầu.

Thứ trưởng Phan Thị Thắng nhấn mạnh thương mại bền vững cần được xây dựng trên nền tảng niềm tin và hài hòa lợi ích giữa các đối tác. Cùng với những cải cách về thể chế, hạ tầng và môi trường kinh doanh, sự chủ động chuyển đổi của doanh nghiệp sẽ quyết định khả năng tận dụng cơ hội từ dòng chảy thương mại toàn cầu.