Việt Nam sắp có quảng trường ‘Vì dân’, quy mô ngang ngửa Quảng trường Đỏ của Nga

Sau lễ khởi công vào cuối tháng 4, dự án Quảng trường trung tâm và Trung tâm hành chính TP. HCM tại phường An Khánh, TP. HCM đang bước vào giai đoạn thi công với nhiều máy móc, thiết bị cỡ lớn được huy động đến công trường.

Dự án do TP. HCM và Tập đoàn Sun Group triển khai trên khu đất rộng gần 47ha thuộc lõi Khu đô thị mới Thủ Thiêm, với tổng mức đầu tư khoảng 29.600 tỷ đồng theo phương thức đối tác công tư (PPP), loại hợp đồng xây dựng - chuyển giao (BT).

Đây là một trong những dự án hạ tầng đô thị có quy mô lớn đang được triển khai tại TP. HCM, đồng thời đánh dấu bước chuyển trong định hướng tổ chức không gian hành chính của thành phố. Thay vì tiếp tục duy trì mô hình trụ sở các cơ quan phân tán tại nhiều địa điểm, TP. HCM hướng tới hình thành một trung tâm hành chính - chính trị tập trung, đáp ứng yêu cầu quản lý, điều hành trong bối cảnh quy mô đô thị mở rộng sau quá trình sắp xếp đơn vị hành chính.

Theo quy hoạch, dự án không chỉ phục vụ hoạt động của bộ máy chính quyền mà còn được phát triển thành tổ hợp công cộng đa chức năng, kết hợp không gian hành chính, văn hóa, hội nghị, giải trí và cảnh quan đô thị.

Toàn bộ quần thể gồm quảng trường trung tâm, trung tâm hành chính, trung tâm hội nghị - biểu diễn cùng hệ thống công viên và hồ cảnh quan, được tổ chức thành một chỉnh thể liên hoàn bên bờ sông Sài Gòn.

Điểm khác biệt trong phương án quy hoạch là mô hình tích hợp không gian công cộng với khu vực hành chính, thay vì bố trí các công trình độc lập. Cấu trúc tổng thể được định hướng theo ba phân khu "Của dân - Do dân - Vì dân", lấy hồ trung tâm rộng khoảng 12ha làm điểm nhấn cảnh quan.

Từ khu vực hồ, các không gian chức năng được bố trí theo những lớp kết nối, hình thành mạng lưới đường đi bộ, công viên cây xanh, quảng trường và các khu vực sinh hoạt cộng đồng.

Đáng chú ý, quảng trường trung tâm là hạng mục được ưu tiên triển khai đầu tiên, với tổng mức đầu tư hơn 733 tỷ đồng. Trong đó, khu quảng trường mang tên "Vì dân" có diện tích gần 6,6ha, chiều dài khoảng 350m và chiều rộng khoảng 245m. Theo phương án thiết kế, không gian này có khả năng tiếp nhận khoảng 90.000-100.000 người cùng thời điểm, thuộc nhóm quảng trường có sức chứa lớn tại Việt Nam.

Với quy mô trên, quảng trường được kỳ vọng trở thành địa điểm tổ chức các sự kiện chính trị, văn hóa, lễ hội và hoạt động cộng đồng quy mô lớn của TP. HCM, đồng thời có thể đáp ứng nhu cầu tổ chức những sự kiện cấp quốc gia.

Để hình dung về diện tích, khu quảng trường "Vì dân" có quy mô tương đối gần với Quảng trường Đỏ tại Moskva (Nga), nơi có diện tích khoảng 7,3ha. Tuy nhiên, thay vì phát triển thành một không gian tập trung riêng biệt, quảng trường tại Thủ Thiêm được kết nối trực tiếp với công viên, hồ nước và các trục cảnh quan trong tổng thể gần 47ha. Cách tổ chức này cho phép khu vực phục vụ nhiều mục đích sử dụng, từ những sự kiện tập trung đông người đến hoạt động thường nhật như đi bộ, nghỉ ngơi, gặp gỡ và vui chơi ngoài trời.

Một điểm đáng chú ý khác là sự kết nối giữa quảng trường và trung tâm hành chính. Hai hạng mục được bố trí trong cùng một tổng thể, hướng tới tạo điều kiện thuận lợi cho người dân tiếp cận các dịch vụ công, đồng thời duy trì hoạt động thường xuyên tại khu vực trung tâm.

Về thiết kế, dự án có sự tham gia của các đơn vị tư vấn quốc tế như Skidmore, Owings & Merrill (SOM), EDSA và Morphis. Phương án quy hoạch chú trọng tổ chức không gian mở, tăng khả năng tiếp cận của người dân và bảo đảm sự hài hòa giữa công trình xây dựng với cảnh quan tự nhiên.

Theo kế hoạch triển khai, hệ thống hạ tầng kỹ thuật và các công trình phụ trợ dự kiến hoàn thành trong tháng 5/2027. Riêng hạng mục quảng trường trung tâm được đặt mục tiêu hoàn thành vào cuối tháng 11/2027.

Đối với các công trình còn lại, trung tâm hội nghị - biểu diễn dự kiến đưa vào sử dụng đầu năm 2028, trong khi trung tâm hành chính TP.HCM được lên kế hoạch hoàn thành và vận hành từ tháng 9/2028.

Khi đi vào hoạt động đồng bộ, tổ hợp được kỳ vọng góp phần hình thành trung tâm hành chính tập trung của TP. HCM, đồng thời bổ sung một không gian công cộng quy mô lớn cho người dân và du khách. Về dài hạn, dự án còn được kỳ vọng tạo động lực phát triển cho Khu đô thị mới Thủ Thiêm, thúc đẩy hoàn thiện hạ tầng và từng bước định hình diện mạo trung tâm đô thị hiện đại bên bờ sông Sài Gòn.