Dự án cao tốc hơn 63.000 tỷ đi xuyên qua 18 xã phường của tỉnh rộng nhất miền Bắc đón tin vui lớn

Dự án cao tốc Mộc Châu - Sơn La - Điện Biên, đoạn qua địa bàn tỉnh Sơn La, vừa có bước tiến mới trong quá trình chuẩn bị đầu tư khi Hội đồng thẩm định Nhà nước hoàn tất thẩm định Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi và kiến nghị Chính phủ xem xét, thông qua để trình Quốc hội quyết định chủ trương đầu tư.

Theo phương án đề xuất, tuyến cao tốc có chiều dài khoảng 179,5km, được đầu tư với quy mô 4 làn xe, tốc độ thiết kế 80km/h. Sơ bộ tổng mức đầu tư lên tới 63.120 tỷ đồng, thuộc nhóm dự án hạ tầng giao thông có quy mô vốn lớn tại khu vực Tây Bắc. Đây là một phần của tuyến cao tốc Hà Nội - Hòa Bình - Sơn La - Điện Biên (CT.03), trục giao thông chiến lược kết nối các tỉnh miền núi Tây Bắc với Hà Nội và mạng lưới cao tốc quốc gia.

Hiện nay, đoạn Hòa Bình - Mộc Châu đang được triển khai thi công, dự kiến hoàn thành năm 2029. Trong khi đó, đoạn Sơn La - Điện Biên đã được quyết định chủ trương đầu tư, với mục tiêu hoàn thành vào năm 2030.

Việc đầu tư đoạn Mộc Châu - Sơn La - Điện Biên qua địa bàn Sơn La sẽ góp phần hoàn thiện tuyến cao tốc liên vùng, từng bước khắc phục những hạn chế về hạ tầng giao thông tại khu vực có địa hình đồi núi phức tạp.

Đối với Sơn La, địa phương có diện tích tự nhiên lớn nhất khu vực miền Bắc, tuyến cao tốc được kỳ vọng mở rộng khả năng kết nối giữa các khu vực trong tỉnh với vùng Thủ đô, đồng thời tạo thêm điều kiện phát triển thương mại, dịch vụ, du lịch và logistics.

Không chỉ phục vụ nhu cầu vận tải, dự án còn được đánh giá có vai trò quan trọng trong việc tăng cường giao thương quốc tế thông qua cửa khẩu Tây Trang, thúc đẩy liên kết kinh tế vùng và bảo đảm quốc phòng, an ninh tại khu vực biên giới.

Đề xuất sử dụng toàn bộ vốn ngân sách Trung ương

Theo kết quả thẩm định, dự án có sơ bộ tổng mức đầu tư 63.120 tỷ đồng, dự kiến sử dụng hoàn toàn vốn ngân sách Trung ương.

Trong đó, nhu cầu vốn giai đoạn 2026-2030 khoảng 43.812 tỷ đồng, tương đương gần 70% tổng mức đầu tư. Phần còn lại, khoảng 19.308 tỷ đồng, dự kiến bố trí sau năm 2030.

Trước đó, UBND tỉnh Sơn La đã kiến nghị Trung ương bố trí toàn bộ kinh phí thực hiện dự án do điều kiện kinh tế - xã hội địa phương còn khó khăn, trong khi nguồn vốn đầu tư công trung hạn đã được phân bổ cho nhiều nhiệm vụ và công trình khác.

Qua xem xét, Hội đồng thẩm định Nhà nước đánh giá phương án sử dụng ngân sách Trung ương có cơ sở. Nguồn vốn dự kiến bố trí trong giai đoạn 2026-2030 cũng cơ bản đáp ứng nhu cầu triển khai theo đề xuất của địa phương. Tuy nhiên, Hội đồng yêu cầu trong bước lập Báo cáo nghiên cứu khả thi, các đơn vị liên quan tiếp tục khảo sát, hoàn thiện thiết kế và rà soát tổng mức đầu tư của từng dự án thành phần, bảo đảm tính toán đầy đủ, chính xác và phù hợp quy định.

Đáng chú ý, tuyến cao tốc dự kiến được chia thành 8 dự án thành phần, gồm 4 dự án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và 4 dự án xây dựng đường cao tốc.

Riêng các dự án thành phần xây dựng có quy mô vốn dự kiến từ 13.168 đến 14.422 tỷ đồng mỗi dự án. Việc phân chia nhằm tạo thuận lợi cho công tác quản lý, huy động nguồn lực và tổ chức thi công đồng thời trên nhiều đoạn tuyến.

Mục tiêu hoàn thành năm 2030, đưa vào khai thác từ năm 2031

Theo tiến độ đề xuất, Báo cáo nghiên cứu khả thi dự kiến được phê duyệt trong quý II/2027. Công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, thiết kế kỹ thuật, lựa chọn nhà thầu và khởi công xây dựng được lên kế hoạch thực hiện trong quý IV cùng năm. Dự án phấn đấu cơ bản hoàn thành vào năm 2030 và chính thức đưa vào khai thác trong năm 2031.

Tuy nhiên, Hội đồng thẩm định Nhà nước đánh giá đây là tiến độ đầy thách thức, đặc biệt trong điều kiện tuyến đường dài gần 180km, đi qua khu vực miền núi với địa hình phức tạp, khối lượng xây dựng lớn và nhu cầu huy động vật liệu, nhân lực cao.

Do đó, cơ quan thẩm định đề nghị trong giai đoạn tiếp theo cần tăng cường khảo sát địa hình, địa chất, lựa chọn giải pháp thiết kế phù hợp, đồng thời xây dựng tiến độ tổng thể và kế hoạch triển khai chi tiết cho từng hạng mục.

Việc tổ chức thi công phải tính toán kỹ khả năng cung ứng vật liệu, điều kiện vận chuyển và các yếu tố có thể ảnh hưởng đến tiến độ, hạn chế nguy cơ phát sinh chi phí hoặc kéo dài thời gian thực hiện.

Trên cơ sở hồ sơ đã được tiếp thu, giải trình và hoàn thiện, Hội đồng thẩm định Nhà nước kết luận Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi dự án cơ bản đáp ứng các yêu cầu theo quy định pháp luật về đầu tư công và xây dựng, đủ điều kiện để Chính phủ xem xét, thông qua và trình Quốc hội quyết định chủ trương đầu tư.

Hội đồng đồng thời kiến nghị giao Bộ Xây dựng, với vai trò cơ quan quản lý chuyên ngành, thừa ủy quyền Thủ tướng Chính phủ thay mặt Chính phủ trình Quốc hội xem xét, quyết định.

Nếu được chấp thuận và triển khai đúng tiến độ, tuyến cao tốc hơn 63.000 tỷ đồng sẽ góp phần hoàn thiện trục giao thông chiến lược từ Hà Nội đến khu vực Tây Bắc, tạo thêm động lực thu hút đầu tư, phát triển kinh tế và khai thác tiềm năng của Sơn La trong những năm tới.