Việt Nam có nhà máy biến rác thành nguồn năng lượng sạch lớn thứ 2 thế giới, chỉ sau Trung Quốc

Nhà máy điện rác Sóc Sơn tại Hà Nội là một trong những công trình xử lý chất thải quy mô lớn của Việt Nam, được công bố là nhà máy điện rác lớn nhất Đông Nam Á và lớn thứ hai thế giới, sau nhà máy tại Thâm Quyến (Trung Quốc). Với tổng vốn đầu tư hơn 7.000 tỷ đồng, công trình kết hợp xử lý rác thải sinh hoạt với thu hồi năng lượng, góp phần giảm áp lực cho hệ thống xử lý rác của Thủ đô.

Nhà máy nằm trong Khu liên hợp xử lý chất thải Nam Sơn, có diện tích khoảng 17,51ha, do Công ty Cổ phần Năng lượng Môi trường Thiên Ý Hà Nội làm chủ đầu tư. Dự án được khởi công vào tháng 8/2019, bắt đầu tiếp nhận rác từ tháng 5/2022 và khánh thành ngày 13/10/2025.

Với khả năng tiếp nhận được công bố lên tới 5.000 tấn rác mỗi ngày, nhà máy được kỳ vọng góp phần giải quyết bài toán xử lý chất thải sinh hoạt tại Hà Nội, đồng thời tận dụng nguồn năng lượng từ rác thay vì phụ thuộc chủ yếu vào phương pháp chôn lấp.

Điểm đáng chú ý của công trình là hệ thống lò đốt sử dụng công nghệ ghi cơ học Waterleau của Bỉ. Theo hồ sơ cấp phép môi trường công bố năm 2023, nhà máy có 5 lò đốt, mỗi lò công suất 800 tấn/ngày đêm, tương ứng tổng công suất xử lý bằng lò đốt 4.000 tấn/ngày đêm. Con số này thấp hơn mức 5.000 tấn rác/ngày được công bố về khả năng tiếp nhận của toàn nhà máy.

Quy trình sản xuất điện bắt đầu từ khâu tiếp nhận, lưu giữ và đảo trộn rác. Sau đó, rác được đưa vào lò đốt để tạo nhiệt. Nhiệt lượng sinh ra được sử dụng để tạo hơi nước áp suất cao, làm quay tuabin nối với máy phát điện, qua đó chuyển hóa năng lượng nhiệt thành điện năng.

Nhờ kết hợp xử lý chất thải và thu hồi năng lượng, nhà máy hướng tới giảm lượng rác phải chôn lấp, hạn chế những tác động môi trường phát sinh từ hoạt động xử lý rác truyền thống. Điện năng tạo ra từ quá trình này cũng góp phần bổ sung nguồn cung cho hệ thống điện, phục vụ nhu cầu sinh hoạt và sản xuất.

Công trình được đầu tư hệ thống công nghệ xử lý khí thải và các hạng mục kiểm soát môi trường nhằm hạn chế phát thải trong quá trình vận hành. Việc giám sát, bảo đảm các thông số phát thải đáp ứng quy chuẩn là yếu tố quan trọng để nhà máy phát huy hiệu quả xử lý rác, đồng thời giảm nguy cơ ảnh hưởng đến môi trường và sức khỏe cộng đồng.

Bên cạnh vai trò xử lý chất thải, dự án còn góp phần tạo việc làm cho lao động địa phương, thúc đẩy nhu cầu nhân lực kỹ thuật phục vụ vận hành các hệ thống xử lý rác hiện đại và đóng góp cho phát triển kinh tế địa phương.

Với quy mô dân số hơn 8 triệu người, Hà Nội phát sinh khoảng 7.600 tấn rác thải sinh hoạt mỗi ngày. Trong bối cảnh khối lượng chất thải lớn tạo áp lực lên các khu xử lý tập trung, sự hiện diện của Nhà máy điện rác Sóc Sơn đánh dấu bước chuyển trong cách tiếp cận quản lý chất thải: từ xử lý và chôn lấp sang tăng cường thu hồi năng lượng, hướng tới sử dụng hiệu quả tài nguyên.

Không chỉ là công trình xử lý rác quy mô lớn, Nhà máy điện rác Sóc Sơn còn thể hiện vai trò của công nghệ trong việc kết hợp giải quyết vấn đề môi trường với sản xuất năng lượng. Hiệu quả lâu dài của dự án sẽ phụ thuộc vào năng lực vận hành thực tế, khả năng kiểm soát phát thải và mức độ đáp ứng các yêu cầu môi trường trong quá trình hoạt động.