Việt Nam sắp có thêm khu du lịch quốc gia trọng điểm quy mô 52.000ha, là hồ chứa nước nhân tạo lớn nhất cả nước

Ngày 10/11, Chủ tịch UBND tỉnh Phú Thọ Trần Duy Đông chủ trì hội nghị nghe Sở Xây dựng và Sở Tài chính báo cáo Đồ án điều chỉnh Quy hoạch chung Khu du lịch quốc gia hồ Hòa Bình đến năm 2035, định hướng đến năm 2050.

Theo báo cáo của Sở Xây dựng và đơn vị tư vấn, phạm vi nghiên cứu điều chỉnh quy hoạch có diện tích khoảng 52.200ha, trải rộng trên địa bàn 3 phường gồm Hòa Bình, Thống Nhất, Tân Hòa và 7 xã gồm Đà Bắc, Cao Sơn, Tiền Phong, Quy Đức, Tân Mai, Mường Hoa, Thung Nai.

Việc điều chỉnh quy hoạch nhằm phù hợp với địa giới hành chính sau sắp xếp, đồng thời cập nhật định hướng phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh Phú Thọ, khai thác hiệu quả tiềm năng cảnh quan, hệ sinh thái lòng hồ và giá trị văn hóa bản địa.

Theo định hướng, khu vực hồ Hòa Bình sẽ trở thành một trong những trọng điểm du lịch của vùng Trung du và miền núi phía Bắc, phát triển theo mô hình xanh, thông minh và bền vững. Đây cũng được xác định là không gian du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng phía Tây Thủ đô Hà Nội, đồng thời đóng vai trò cực tăng trưởng du lịch khu vực Tây Bắc của tỉnh Phú Thọ.

Mục tiêu đặt ra là đến năm 2030, hồ Hòa Bình được công nhận là khu du lịch trọng điểm quốc gia; đến năm 2050 trở thành điểm đến du lịch hồ, nghỉ dưỡng và văn hóa chất lượng cao, có sức hấp dẫn đối với du khách trong nước và khu vực Đông Nam Á.

Theo dự báo, lượng khách đến khu du lịch có thể đạt khoảng 2 triệu lượt vào năm 2035 và tăng lên 6,5 triệu lượt vào năm 2050.

Một trong những nội dung đáng chú ý của phương án điều chỉnh là tổ chức lại không gian phát triển theo cấu trúc “Hai trục - Ba hành lang - Năm trung tâm động lực”, trong đó tuyến cao tốc CT03 Hà Nội - Hòa Bình - Mộc Châu và Quốc lộ 6 được xác định là các trục giao thông quan trọng, tạo động lực kết nối và phát triển du lịch.

Đồ án cũng đề xuất giảm số lượng phân khu phát triển từ 6 xuống còn 5, đồng thời tổ chức hệ thống các trung tâm du lịch theo đặc điểm và lợi thế của từng khu vực.

Cụ thể, các trung tâm chức năng được định hướng gồm trung tâm điều hành và dịch vụ du lịch toàn khu; trung tâm nghỉ dưỡng Hòa Bình - Đà Bắc; trung tâm nghỉ dưỡng cao cấp Mường Hoa; trung tâm du lịch văn hóa, tâm linh Thung Nai; trung tâm du lịch sinh thái Tân Mai - Quy Đức.

Đáng chú ý, phương án còn bổ sung trung tâm cửa ngõ phía Tây tại khu vực Tiền Phong - Cao Sơn, tập trung phát triển các hoạt động du lịch sinh thái và vui chơi giải trí.

Việc tổ chức lại không gian nhằm khai thác lợi thế riêng của từng địa bàn, từng bước hình thành hệ thống sản phẩm du lịch đa dạng, từ nghỉ dưỡng cao cấp, du lịch sinh thái đến trải nghiệm văn hóa, tâm linh và các hoạt động giải trí trên mặt nước.

Song song với phát triển dịch vụ, đồ án chú trọng bảo tồn cảnh quan tự nhiên, gìn giữ bản sắc văn hóa cộng đồng dân cư vùng lòng hồ và tạo thêm sinh kế cho người dân địa phương.

Kết luận hội nghị, Chủ tịch UBND tỉnh Phú Thọ Trần Duy Đông nhấn mạnh, việc điều chỉnh Quy hoạch chung Khu du lịch quốc gia hồ Hòa Bình phải thể hiện tư duy đổi mới, tầm nhìn chiến lược dài hạn và tạo được những đột phá trong phát triển.

Mục tiêu là đưa khu vực này trở thành một trong những động lực tăng trưởng du lịch của cả nước, từng bước nâng cao năng lực cạnh tranh với các điểm đến trong khu vực.

Chủ tịch UBND tỉnh cơ bản thống nhất với phạm vi nghiên cứu quy hoạch khoảng 52.200ha và định hướng phát triển xanh, thông minh, bền vững, mang bản sắc riêng.

Đồng thời, khu du lịch phải tăng cường liên kết với các trung tâm du lịch trong tỉnh và những địa phương lân cận, hình thành mạng lưới điểm đến có khả năng bổ trợ lẫn nhau.

Đặc biệt, lãnh đạo tỉnh yêu cầu quá trình lập quy hoạch phải đặt nhiệm vụ bảo đảm an ninh nguồn nước, an toàn hồ đập và quốc phòng, an ninh lên hàng đầu.

Việc bố trí quỹ đất phải bảo đảm dư địa thu hút các nhà đầu tư chiến lược, tạo điều kiện hình thành những dự án quy mô lớn, hiện đại và có chất lượng cao.

Các loại hình được định hướng ưu tiên gồm du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng, vui chơi giải trí, sân golf và dịch vụ chăm sóc sức khỏe cao cấp. Quá trình phát triển phải gắn với bảo tồn cảnh quan thiên nhiên và phát huy giá trị văn hóa truyền thống của các dân tộc địa phương.

Bên cạnh đó, Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu rà soát danh mục dự án ưu tiên đầu tư, nghiên cứu bổ sung các sản phẩm du lịch mới, công trình hạ tầng kết nối và những dự án có khả năng tạo sức lan tỏa, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội toàn khu vực.

Hồ nhân tạo lớn nhất Việt Nam, sở hữu 47 đảo lớn nhỏ

Tọa lạc trên dòng sông Đà, hồ Hòa Bình (thuộc tỉnh Hòa Bình cũ, nay là tỉnh Phú Thọ) là hồ chứa nhân tạo lớn nhất Việt Nam, đồng thời giữ vai trò quan trọng trong điều tiết nguồn nước cho Nhà máy Thủy điện Hòa Bình và phát triển kinh tế - xã hội khu vực Tây Bắc.

Được hình thành trong quá trình xây dựng Nhà máy Thủy điện Hòa Bình, hồ có chiều dài khoảng 230km, kéo dài từ khu vực Hòa Bình đến Sơn La, với dung tích khoảng 9,5 tỷ m3 nước.

Theo số liệu được giới thiệu, dung tích hồ Hòa Bình lớn gấp khoảng 2,5 lần hồ Thác Bà và 6 lần hồ Dầu Tiếng. Diện tích mặt nước hồ khoảng 80km2, tương đương 16 lần diện tích hồ Tây và khoảng 667 lần hồ Gươm tại Hà Nội.

Không chỉ nổi bật về quy mô, hồ Hòa Bình còn sở hữu cảnh quan thiên nhiên đặc sắc với 47 đảo lớn nhỏ, gồm 11 đảo đá vôi và 36 đảo đất. Sự kết hợp giữa mặt nước rộng lớn, các dãy núi trùng điệp và hệ thống đảo tạo nên không gian sơn thủy đặc trưng của vùng Tây Bắc.

Một công trình nổi bật tại khu vực là Nhà máy Thủy điện Hòa Bình, được khởi công năm 1979 và khánh thành năm 1994. Nhà máy ban đầu có 8 tổ máy, tổng công suất 1.920MW, cùng hệ thống 12 cửa xả đáy.

Ngày 19/12/2025, Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) và Ban Quản lý dự án Điện 1 tổ chức khánh thành Dự án Nhà máy Thủy điện Hòa Bình mở rộng. Với việc bổ sung 2 tổ máy, tổng công suất toàn nhà máy được nâng lên 2.400MW, tương đương Nhà máy Thủy điện Sơn La.

Bên cạnh vai trò đối với hệ thống điện quốc gia, khu vực hồ Hòa Bình còn sở hữu tiềm năng lớn về du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng và khám phá văn hóa bản địa.