Việt Nam sẽ nghiên cứu phát triển mạng 5G chuyên dụng cho đường sắt tốc độ cao

Bộ Xây dựng vừa thông báo tuyển chọn tổ chức thực hiện hai nhiệm vụ nghiên cứu, phát triển công nghệ chiến lược phục vụ đường sắt tốc độ cao và đường sắt đô thị. Sản phẩm đầu ra gồm mạng thông tin 5G Rail dành cho đường sắt tốc độ cao và hệ thống liên khóa máy tính (CBI) bảo đảm an toàn chạy tàu đường sắt đô thị.

Trong tháng 9/2026, Bộ Xây dựng đã ban hành các quyết định phê duyệt hai nhiệm vụ thuộc Chương trình khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo quốc gia đặc biệt về công nghệ chiến lược. Các nhiệm vụ được triển khai theo phương thức tuyển chọn để đặt hàng thực hiện, trên cơ sở đề xuất của Tập đoàn Công nghiệp - Viễn thông quân đội và Tập đoàn Bưu chính Viễn thông Việt Nam.

Phát triển mạng 5G chuyên dụng cho đường sắt tốc độ cao

Nhiệm vụ thứ nhất là “Nghiên cứu, phát triển mạng 5G dành cho đường sắt tốc độ cao” do Tập đoàn Công nghiệp - Viễn thông quân đội đề xuất.

Nhiệm vụ nhằm nghiên cứu, thiết kế và phát triển mạng 5G chuyên dụng cho đường sắt tốc độ cao (5G Rail), bao gồm mạng lõi và trạm gốc 5G Rail thuộc tầng Giao vận (Transport Stratum), theo kiến trúc mạng của tiêu chuẩn FRMCS.

Hệ thống được thiết kế để phục vụ các dịch vụ đường sắt trên băng tần n101 TDD 1900 - 1910 MHz, hỗ trợ các chức năng bảo đảm chất lượng dịch vụ, cơ chế ưu tiên và những giao diện cần thiết cho các dịch vụ thiết yếu. Đồng thời, mạng phải có khả năng dự phòng, tự động chuyển đổi và khôi phục dịch vụ phù hợp với từng lớp mạng.

Mạng 5G Rail cũng phải có khả năng kết nối, tương thích với tầng Dịch vụ (Service Stratum) và tầng Ứng dụng (Application Stratum) do các nhà cung cấp tương ứng phát triển, qua đó góp phần hình thành hệ thống thông tin, tín hiệu đường sắt hoàn chỉnh.

Theo yêu cầu, sản phẩm phải đạt mức độ sẵn sàng công nghệ TRL 8, tương đương giai đoạn hoàn thiện sản phẩm, đo kiểm và chứng nhận. Sản phẩm đầu ra gồm một hệ thống phần mềm mạng lõi 5G Rail và 8 thiết bị trạm gốc 5G Rail.

Về tiêu chuẩn kỹ thuật, mạng phải đáp ứng các tiêu chuẩn FRMCS/3GPP/ETSI áp dụng cho tầng Giao vận của mạng 5G đường sắt, cùng hệ thống tiêu chuẩn EN dành cho mạng thông tin đường sắt. Hệ thống cần hỗ trợ các dịch vụ trọng yếu, bảo đảm khả năng hoạt động khi thiết bị đầu cuối di chuyển với tốc độ lên tới 350 km/h, đồng thời tương thích với thiết bị 5G cầm tay và thiết bị 5G lắp đặt trên tàu.

Ngoài ra, sản phẩm phải đáp ứng các chỉ tiêu về độ tin cậy truyền tải, thời gian thiết lập dịch vụ và độ trễ truyền dữ liệu. Chất lượng hệ thống phải được đo kiểm, đánh giá và chứng nhận bởi các tổ chức có đủ năng lực, được công nhận theo yêu cầu.

Nghiên cứu hệ thống liên khóa máy tính bảo đảm an toàn chạy tàu đô thị

Nhiệm vụ thứ hai là “Nghiên cứu phát triển hệ thống liên khóa máy tính (CBI) cho điều khiển chạy tàu đường sắt đô thị” do Tập đoàn Bưu chính Viễn thông Việt Nam đề xuất.

Mục tiêu của nhiệm vụ là nghiên cứu, làm chủ thiết kế và công nghệ, đồng thời phát triển hệ thống liên khóa máy tính (CBI) phục vụ điều khiển chạy tàu đường sắt đô thị. Hệ thống phải đạt mức toàn vẹn an toàn SIL 4, đáp ứng các yêu cầu về kỹ thuật, an toàn, độ tin cậy và khả năng tích hợp với hệ thống tín hiệu đường sắt đô thị.

CBI thực hiện các chức năng liên khóa an toàn phục vụ điều khiển chạy tàu tại ga, bao gồm thiết lập, khóa, giám sát và giải phóng đường chạy; điều khiển, giám sát tín hiệu, ghi và các thiết bị hiện trường; đồng thời ngăn ngừa những trạng thái vận hành và đường chạy xung đột, không an toàn.

Theo kế hoạch, số lượng sản phẩm dự kiến gồm hai hệ thống CBI dành cho hai nhà ga có ba đường ray.

Nền tảng phát triển hệ thống bao gồm phần mềm, mã nguồn, bộ công cụ phát triển, hệ thống phòng thí nghiệm (LAB), sa bàn và mô hình 3D. Các thành phần này phục vụ toàn bộ quá trình thiết kế, phát triển, tích hợp, kiểm thử, xác minh và xác nhận hệ thống.

Về yêu cầu vận hành, CBI phải hỗ trợ tối thiểu 24 trường hợp chạy tàu, thực hiện đầy đủ các chức năng liên khóa an toàn và đáp ứng các tiêu chí về độ tin cậy, tính sẵn sàng, khả năng bảo trì và an toàn (RAMS).

Hệ thống đồng thời phải có khả năng kết nối, trao đổi dữ liệu với thiết bị hiện trường và các hệ thống liên quan. Giao diện giữa hệ thống liên khóa với thiết bị hiện trường được định hướng đáp ứng các đặc tả EULYNX phù hợp.

Đáng chú ý, các chức năng liên quan đến an toàn phải đạt mức SIL 4. Toàn bộ quá trình thiết kế, phát triển, xác minh, xác nhận và chứng minh an toàn phải tuân thủ các tiêu chuẩn liên quan, đồng thời đáp ứng yêu cầu về an ninh mạng theo CLC/TS 50701 và các tiêu chuẩn phù hợp khác.

Việc kiểm thử, xác minh và xác nhận hệ thống CBI phải được thực hiện qua nhiều giai đoạn, từ môi trường phát triển, phòng thí nghiệm, mô hình 3D, sa bàn đến môi trường thử nghiệm quy mô thực và môi trường vận hành thực tế, phù hợp với điều kiện triển khai.

Tương tự nhiệm vụ phát triển mạng 5G Rail, sản phẩm CBI phải đạt mức độ sẵn sàng công nghệ TRL 8 và được một tổ chức đánh giá sự phù hợp độc lập đánh giá, chứng nhận.