Bộ trưởng Xây dựng trả lời về đề xuất đất công không đấu giá của TP.HCM

Tại buổi làm việc giữa Thủ tướng Chính phủ và Ban Thường vụ Thành ủy TP.HCM sáng 13/6, Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Văn Được đã kiến nghị nhiều cơ chế đặc thù nhằm thúc đẩy phát triển nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê và nhà ở dành cho người thu nhập thấp.

Theo ông Nguyễn Văn Được, TP.HCM hiện có hai nguồn quỹ đất quan trọng để phát triển nhà ở gồm quỹ đất sạch do doanh nghiệp đang quản lý và quỹ đất công do Nhà nước quản lý.

Đối với quỹ đất của doanh nghiệp, thành phố cam kết thiết lập cơ chế "luồng xanh" trong giải quyết thủ tục đất đai, đầu tư và giải phóng mặt bằng nhằm rút ngắn thời gian triển khai dự án.

Tuy nhiên, vấn đề lớn nhất hiện nay nằm ở quỹ đất công. Theo lãnh đạo TP.HCM, quy định phải thực hiện đấu giá đối với đất công đang làm giảm sức hấp dẫn của các dự án nhà ở xã hội và nhà ở cho thuê, khiến việc thu hút nhà đầu tư gặp nhiều khó khăn.

Vì vậy, TP.HCM đề xuất Chính phủ cho phép áp dụng cơ chế chỉ định nhà đầu tư trong một số trường hợp, thay vì bắt buộc đấu giá, để Nhà nước và doanh nghiệp cùng tham gia phát triển các dự án nhà ở phục vụ an sinh xã hội.

Không chỉ dừng ở vấn đề đất đai, TP.HCM còn kiến nghị một loạt chính sách ưu đãi mạnh hơn cho doanh nghiệp tham gia lĩnh vực nhà ở.

Cụ thể, thành phố đề xuất miễn hoặc giảm tiền sử dụng đất, tiền thuê đất trong 5-10 năm đầu của dự án; miễn hoặc giảm thuế trong cùng khoảng thời gian đối với các doanh nghiệp đầu tư nhà ở cho thuê. Đồng thời, TP.HCM kiến nghị xây dựng cơ chế hỗ trợ lãi suất, giúp doanh nghiệp được vay vốn với mức lãi suất thấp hơn 2-3% so với mặt bằng chung của các ngân hàng thương mại.

Một đề xuất đáng chú ý khác là cho phép chuyển đổi linh hoạt giữa các loại hình nhà ở như nhà ở xã hội, nhà tái định cư, nhà ở cho thuê và nhà ở thương mại. Theo ông Nguyễn Văn Được, nhiều dự án tái định cư hiện nay không còn nhu cầu sử dụng đúng mục đích ban đầu nhưng lại không thể chuyển đổi sang công năng khác do quy định còn cứng nhắc. Điều này dẫn tới tình trạng lãng phí nguồn lực và giảm hiệu quả sử dụng tài sản công.

Cơ chế giao đất không đấu giá đã được luật hóa

Trả lời các kiến nghị của TP.HCM, Bộ trưởng Xây dựng Trần Hồng Minh cho biết trong số các nội dung thành phố đề xuất có ba vấn đề thuộc phạm vi quản lý của Bộ Xây dựng.

Đối với đề xuất giao chủ đầu tư trực tiếp trên quỹ đất công mà không phải đấu giá để phát triển nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê và nhà lưu trú công nhân, Bộ trưởng khẳng định cơ chế này thực chất đã được quy định tại Điều 7 Nghị định 192/2025 của Chính phủ.

Theo ông Minh, Nghị định 192 hướng dẫn thực hiện Nghị quyết 201 của Quốc hội về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển nhà ở xã hội và không giới hạn loại quỹ đất được sử dụng để phát triển nhà ở xã hội, miễn là phù hợp với quy hoạch đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt.

Bộ trưởng cũng nhấn mạnh, trong bối cảnh triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết 664, trong đó các nội dung liên quan đến quỹ đất phát triển nhà ở đều được giao HĐND địa phương xem xét và quyết định theo thẩm quyền.

Đối với đề xuất miễn giảm tiền sử dụng đất, ưu đãi thuế và hỗ trợ tín dụng, Bộ trưởng cho biết Luật Nhà ở hiện hành đã quy định nhiều chính sách ưu đãi dành cho nhà ở xã hội và nhà lưu trú công nhân.

Riêng đối với nhà ở cho thuê, Bộ Xây dựng đang phối hợp với các bộ, ngành nghiên cứu bổ sung các cơ chế ưu đãi về đất đai, thuế và lãi suất nhằm thu hút mạnh hơn dòng vốn đầu tư vào phân khúc này.

Mở đường cho chuyển đổi linh hoạt các loại hình nhà ở

Liên quan đến kiến nghị cho phép chuyển đổi linh hoạt giữa các loại hình nhà ở trong cùng dự án, Bộ trưởng Trần Hồng Minh cho biết nội dung này đã được đề cập tại Điều 49 Nghị định 95/2024 hướng dẫn thi hành Luật Nhà ở.

Đối với những nội dung vượt quá khuôn khổ quy định hiện hành, Bộ trưởng đề nghị TP.HCM tiếp tục nghiên cứu, tổng hợp và đề xuất trong quá trình xây dựng Luật Đô thị đặc biệt thời gian tới.

Đáng chú ý, Bộ trưởng cũng đề cập đến loại hình nhà ở có thời hạn sử dụng 50 năm và cho rằng đây là một nguồn lực rất lớn đối với các đô thị đặc biệt như TP.HCM và Hà Nội.

Theo ông, việc nghiên cứu cơ chế chuyển đổi, khai thác hiệu quả quỹ nhà ở này trong tương lai có thể tạo thêm nguồn cung đáng kể cho chương trình phát triển nhà ở xã hội, đồng thời góp phần giải quyết nhu cầu nhà ở ngày càng lớn của người dân đô thị.