Doanh nghiệp chưa mặn mà làm NOXH, Bộ Xây dựng đề xuất loạt ưu đãi mới

Thông tin tại hội thảo "Mở khóa tăng trưởng - Động lực từ kinh tế tư nhân", chiều 8/6, bà Hoàng Thu Hằng, Phó Cục trưởng Cục Quản lý nhà và thị trường bất động sản (Bộ Xây dựng), cho biết phát triển nhà ở xã hội vẫn là một trong những nhiệm vụ trọng tâm nhằm giải quyết nhu cầu nhà ở của người dân, đặc biệt là người lao động có thu nhập thấp.

Tuy nhiên, thực tế triển khai vẫn còn nhiều vướng mắc. Theo bà Hằng, các doanh nghiệp tư nhân chưa thực sự mặn mà với nhà ở xã hội do biên lợi nhuận mỏng trong khi cơ chế tiếp cận quỹ đất còn nhiều hạn chế.

Để thu hút thêm nguồn lực từ khu vực tư nhân, Bộ Xây dựng đang được giao nghiên cứu hoàn thiện các cơ chế, chính sách theo hướng rõ ràng và hấp dẫn hơn đối với nhà đầu tư.

Trong đó, nhóm giải pháp đầu tiên là tăng cường các chính sách ưu đãi, đặc biệt về vốn và tín dụng. Bên cạnh đó, việc chuẩn bị quỹ đất sạch để bàn giao cho nhà đầu tư được xem là yếu tố quan trọng nhằm giảm chi phí phát triển dự án và rút ngắn thời gian triển khai.

Ngoài ra, Bộ Xây dựng cũng yêu cầu các địa phương đầu tư đồng bộ hạ tầng xã hội như trường học, cơ sở y tế, trung tâm thương mại và các dịch vụ thiết yếu khác. Theo cơ quan quản lý, nhà ở xã hội chỉ thực sự hấp dẫn khi người dân được tiếp cận đầy đủ các tiện ích phục vụ cuộc sống.

Một yêu cầu khác được nhấn mạnh là quy hoạch nhà ở xã hội phải bám sát nhu cầu thực tế. Các dự án cần được bố trí tại những khu vực tập trung đông dân cư, khu công nghiệp và các đô thị lớn, tránh tình trạng xây dựng ở nơi nhu cầu thấp dẫn đến lãng phí nguồn lực.

Song song với việc phát triển các dự án mới, Bộ Xây dựng sẽ tiếp tục rà soát, xử lý các khu nhà ở sinh viên, nhà ở công nhân đang xuống cấp hoặc bỏ trống trong thời gian dài nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng quỹ nhà hiện có.

Theo bà Hoàng Thu Hằng, Bộ Xây dựng cũng đang tiếp tục triển khai chương trình phát triển một triệu căn nhà ở xã hội. Riêng trong năm 2026, mục tiêu đặt ra là hoàn thành ít nhất 158.000 căn hộ.

Không chỉ tập trung vào nhà ở xã hội, Bộ Xây dựng cũng đang tìm giải pháp để thị trường bất động sản phát triển cân bằng và lành mạnh hơn. Đại diện cơ quan quản lý cho rằng một trong những bất cập lớn hiện nay là tình trạng lệch pha cung - cầu kéo dài. Trong khi nguồn cung nhà ở cao cấp vẫn chiếm tỷ trọng lớn thì phân khúc nhà ở phù hợp với khả năng chi trả của đa số người dân lại thiếu hụt nghiêm trọng.

Thống kê của Bộ Xây dựng cho thấy hiện cả nước có khoảng 4.500 dự án bất động sản gặp vướng mắc với tổng nguồn vốn bị ứ đọng hơn 3 triệu tỷ đồng. Đến nay, khoảng 1.025 dự án đã được tháo gỡ khó khăn, qua đó khơi thông gần 800.000 tỷ đồng vốn đầu tư.

Bên cạnh việc xử lý các dự án tồn đọng, Bộ Xây dựng đang đẩy mạnh chuyển đổi số nhằm nâng cao tính minh bạch của thị trường. Theo đó, hệ thống thông tin nhà ở và thị trường bất động sản đang được hoàn thiện, mỗi bất động sản sẽ được cấp một mã định danh riêng.

Thông qua mã định danh này, người dân và nhà đầu tư có thể tra cứu toàn bộ thông tin pháp lý, lịch sử giao dịch, quyền sử dụng đất và diễn biến giá của bất động sản. Cơ chế mới được kỳ vọng sẽ góp phần hạn chế đầu cơ, giảm rủi ro và tạo nền tảng cho sự phát triển bền vững của thị trường trong thời gian tới.

Cùng với đó, Bộ Xây dựng đang hoàn thiện hồ sơ chính sách để trình Quốc hội vào kỳ họp tháng 10/2026, trong đó đề xuất nhiều ưu đãi về đất đai, thuế và tín dụng nhằm thu hút doanh nghiệp tham gia phát triển nhà ở cho thuê. Mục tiêu cuối cùng là gia tăng nguồn cung nhà ở giá phù hợp, giúp người dân có thêm cơ hội tiếp cận chỗ ở ổn định ngay cả khi chưa đủ điều kiện sở hữu nhà.