Canada bác cáo buộc về độc quyền xuất khẩu của Việt Nam trong ngành thép cán phẳng

Ngày 30/12/2025, Cơ quan Dịch vụ Biên giới Canada (CBSA) đã công bố bản giải trình liên quan đến quyết định cuối cùng trong vụ điều tra chống bán phá giá đối với mặt hàng dây đai thép nhập khẩu từ một số quốc gia. Trong vụ việc này, Việt Nam chỉ bị điều tra về bán phá giá, không bị điều tra trợ cấp.

Đáng chú ý, CBSA đã bác bỏ hoàn toàn cáo buộc cho rằng ngành thép cán phẳng Việt Nam tồn tại tình trạng độc quyền xuất khẩu hay bị Chính phủ chi phối giá cả.

Vì sao Canada phải điều tra với hàng Việt Nam?

Khi khởi xướng điều tra, phía nguyên đơn Canada cho rằng Chính phủ Việt Nam có thể gián tiếp ảnh hưởng đến giá thép nội địa, từ đó làm méo mó cạnh tranh.

Trên cơ sở cáo buộc này, CBSA đã mở rộng xem xét theo Mục 20 của Đạo luật Biện pháp Nhập khẩu Đặc biệt (SIMA) – điều khoản chỉ áp dụng khi một ngành bị Nhà nước kiểm soát giá hoặc độc quyền xuất khẩu.

Để làm rõ, CBSA đã:

• Gửi yêu cầu cung cấp thông tin tới Chính phủ Việt Nam và các doanh nghiệp liên quan,
• Tiến hành thẩm tra tại chỗ,
• Phân tích hệ thống pháp luật, chính sách, cơ cấu sở hữu và diễn biến giá thép tại Việt Nam.

Sau quá trình điều tra, CBSA kết luận rằng:

• Chính phủ Việt Nam không quyết định đáng kể giá thép trong ngành thép cán phẳng;
• Giá các sản phẩm như thép cán nóng, thép cán nguội, dây đai thép tương đồng với giá trong các thị trường cạnh tranh;
• Không tồn tại điều kiện độc quyền xuất khẩu theo Mục 20 SIMA đối với ngành thép cán phẳng Việt Nam.

Trên cơ sở đó, CBSA quyết định sử dụng dữ liệu thực tế do doanh nghiệp Việt Nam cung cấp để tính toán biên độ bán phá giá, thay vì áp dụng các phương pháp suy đoán bất lợi.

Kết quả cụ thể với doanh nghiệp Việt Nam

Trước đó, vào ngày 15/12/2025, CBSA đã ban hành quyết định cuối cùng của vụ việc:

• Doanh nghiệp Việt Nam duy nhất đang xuất khẩu dây đai thép sang Canada và tham gia đầy đủ điều trađược xác định không bán phá giá, nên không bị áp thuế.
• Các doanh nghiệp Việt Nam khác không tham gia hoặc không cung cấp đầy đủ thông tin bị áp thuế chống bán phá giá 25,3%, dựa trên dữ liệu sẵn có.

Trong khi đó, CBSA xác định nhiều nhà xuất khẩu từ các quốc gia khác vẫn có hành vi bán phá giá, với mức thuế lên tới 47,9%. Riêng hàng hóa có xuất xứ từ Trung Quốc còn bị xác định là được trợ cấp, với mức thuế 0,44 CNY/kg.

Bước tiếp theo của vụ việc

Hiện vụ việc đang được Tòa án Thương mại Quốc tế Canada (CITT) xem xét về mức độ thiệt hại đối với ngành sản xuất trong nước Canada.

Quyết định cuối cùng của CITT dự kiến sẽ được ban hành trước ngày 14/01/2026.

Việc CBSA kết luận không tồn tại độc quyền xuất khẩu có ý nghĩa quan trọng, bởi điều này đồng nghĩa với việc:

• Ngành thép cán phẳng Việt Nam được công nhận vận hành theo cơ chế thị trường;
• Doanh nghiệp Việt Nam không bị áp dụng các giả định bất lợi trong các vụ điều tra thương mại;
• Kết quả này tạo tiền lệ tích cực cho các vụ việc phòng vệ thương mại khác trong tương lai.